Pin it
Biscotti settembrini to włoski przysmak, który pachnie prawdziwym, słonecznym wrześniem. Nazwa pochodzi właśnie od tego miesiąca, kiedy figi są najsłodsze i najbardziej dojrzałe.
To kruche ciasteczka z kawałkiem konfitury z fig, orzechów i cytryny, zwinięte w roladę i pokrojone w plastry. Wyglądają skromnie, ale smakują jak prawdziwy włoski deser do espresso.
Jeśli lubisz ciasteczka z wyraźnym, owocowym środkiem a nie tylko słodkim ciastem, ten przepis jest dla Ciebie. Figi możesz użyć świeże we wrześniu albo suszone przez cały rok.
Co znajdziesz w cieście i nadzieniu
Ciasto jest kruche i mało słodkie, bo całą słodycz niesie nadzienie. Kupuj dojrzałe figi albo dobre suszone owoce bez dodatku cukru, a orzechy uprażysz tuż przed użyciem dla pełniejszego smaku.
- Mąka pszenna. Buduje kruchą strukturę ciasta i utrzymuje je w formie podczas krojenia.
- Masło. Daje kruchość i maślany smak, musi być zimne, żeby ciasto się nie rozpływało.
- Cukier. Lekko słodzi ciasto, większość słodyczy i tak dochodzi z nadzienia.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za delikatne spulchnienie kruchego ciasta.
- Jajko i żółtko. Spajają ciasto i dają mu zwartą, łatwą do wałkowania konsystencję.
- Figi. Główny bohater nadzienia, po ugotowaniu z cukrem zmieniają się w gęstą, aromatyczną konfiturę.
- Orzechy włoskie i migdały. Prażone i posiekane dodają chrupkości i lekko korzennego aromatu.
- Cytryna. Skórka i sok rozjaśniają smak nadzienia i równoważą słodycz fig.
- Cynamon. Dodaje ciepła i jesiennego aromatu charakterystycznego dla settembrini.
Jak zwinąć i upiec rulon
- Przygotuj nadzienie. Obrane i pokrojone figi gotuj z cukrem, sokiem i skórką cytryny na średnim ogniu około 15 minut, mieszając, aż zrobi się gęsta konfitura. Odstaw do wystudzenia i wmieszaj uprażone, posiekane orzechy oraz cynamon.
- Zrób ciasto. Mąkę, cukier, proszek do pieczenia i szczyptę soli połącz z zimnym masłem, aż powstanie krucha, piaskowa struktura. Dodaj jajko, żółtko i startą skórkę z cytryny, szybko zbierz w gładką kulę i zawiń w folię.
- Schłodź ciasto. Włóż ciasto do lodówki na około 30 minut, dzięki temu łatwiej się rozwałkuje i nie będzie się kleić.
- Rozwałkuj i nałóż nadzienie. Rozwałkuj ciasto na prostokąt o grubości 3-4 milimetrów. Ostudzone nadzienie z fig ułóż wzdłuż jednego dłuższego brzegu w równy wałek.
- Zwiń rulon. Zwiń ciasto wokół nadzienia w ścisły rulon, dociskając szew, żeby nadzienie nie wypłynęło podczas pieczenia.
- Zamroź przed krojeniem. Owinięty rulon włóż na 20-30 minut do zamrażarki, dzięki temu pokroisz go czystymi, równymi plastrami bez rozgniatania.
- Pokrój i upiecz. Pokrój rulon w plastry o szerokości około 2 centymetrów i układaj je na blasze z papierem przekrojem do góry. Piecz w 170°C bez termoobiegu 20-25 minut, aż brzegi się złocą.
Dlaczego nadzienie trzeba najpierw ugotować
Świeże figi są pełne wody, więc surowe nie nadają się do nadzienia, bo ciasto wokół nich rozmokłoby podczas pieczenia. Krótkie gotowanie z cukrem i cytryną odparowuje część wody i zagęszcza owoce w coś bliższego konfiturze niż surowemu miąższowi.
Figi to owoc bogaty w cukry proste oraz w potas, wapń i żelazo, jak podaje encyklopedia Britannica, dlatego nawet bez dodatku miodu nadzienie wychodzi intensywnie słodkie. Sok z cytryny równoważy tę słodycz, dzięki czemu ciasteczka nie wychodzą mdłe.
Największy błąd przy krojeniu rulonu
Najczęstszy błąd to krojenie rulonu od razu po uformowaniu, kiedy ciasto jest jeszcze miękkie i ciepłe od rąk. Nóż wtedy spłaszcza plastry, a nadzienie wylewa się na boki.
Krótkie mrożenie, dosłownie 20-30 minut, naprawia to w stu procentach. Ciasto wystarczająco stężeje, żeby nóż przeszedł przez rulon czysto, a Ty zobaczysz ładny przekrój z nadzieniem pośrodku, zamiast rozmazanej plamy.
Świeże czy suszone figi do nadzienia
Latem i wczesną jesienią najlepiej wypadają świeże, dobrze dojrzałe figi, miękkie i pachnące już przez skórkę. Poza sezonem równie dobrze zadziałają figi suszone, tylko najpierw namocz je w ciepłej wodzie na 15-20 minut, żeby zmiękły przed gotowaniem z cukrem.
Suszone figi przechowuj w szczelnym pojemniku w chłodnym, suchym miejscu, z daleka od wilgoci, tak jak rekomenduje amerykańskie centrum przetwórstwa domowego NCHFP. Jeśli zauważysz pleśń albo nieprzyjemny zapach, wyrzuć owoce, nie ryzykuj.
Jak przechowywać upieczone ciasteczka
Upieczone biscotti settembrini trzymaj w zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej, najlepiej w chłodnym i suchym miejscu, i zjedz je w ciągu najbliższych dni, kiedy nadzienie jest jeszcze wilgotne a ciasto chrupkie.
Surowy, jeszcze nienadziany rulon możesz też zamrozić w folii i pokroić prosto z zamrażarki, gdy zajdzie ochota na świeże ciasteczka. Przed pieczeniem wystarczy dać mu kilka minut, żeby nóż przeszedł przez niego gładko.
Do czego podać settembrini
Te ciasteczka najlepiej smakują z mocnym espresso albo z kieliszkiem słodkiego wina typu vin santo, tak jak serwuje się je w południowych Włoszech. Możesz też podać je na talerzu z innymi kruchymi ciasteczkami jako część świątecznego zestawu.
Oprószenie cukrem pudrem tuż przed podaniem dodaje im elegancji, ale zrób to na chwilę przed jedzeniem, bo wilgoć z nadzienia z czasem rozpuści cukier.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć suszonych fig zamiast świeżych?
Tak. Namocz suszone figi w ciepłej wodzie na 15-20 minut, żeby zmiękły, a potem gotuj je z cukrem i cytryną tak samo jak świeże. Smak wychodzi głębszy i bardziej skoncentrowany, więc możesz śmiało odłożyć część cukru.
- Jak długo można przechowywać biscotti settembrini?
Trzymaj je w zamkniętym pojemniku w chłodnym, suchym miejscu i zjedz w ciągu najbliższych dni, kiedy nadzienie jest jeszcze wilgotne a ciasto chrupkie. Jeśli zauważysz wilgoć, pleśń albo nieprzyjemny zapach, nie jedz ich.
- Czy ciasto da się przygotować wcześniej?
Zdecydowanie. Zarówno surowe ciasto, jak i zwinięty, nienadziany rulon można owinąć folią i zamrozić, a potem pokroić i upiec prosto z zamrażarki, dając im tylko kilka minut, żeby nóż przeszedł gładko.
- Czy mogę zmienić orzechy na inne?
Tak, migdały i orzechy włoskie można zastąpić pistacjami albo orzechami laskowymi w tej samej ilości. Zmieni się tylko kolor i lekko smak nadzienia, metoda gotowania figi zostaje identyczna.
- Dlaczego moje ciasteczka rozklejają się podczas pieczenia?
Najczęściej winny jest słabo zasklepiony szew rulonu albo ciasto, które zrobiło się zbyt ciepłe przed pieczeniem. Dociśnij dokładnie szew po zwinięciu i zawsze schłodź rulon przed krojeniem.
- Czy przepis da się zrobić bezglutenowo?
Mąkę pszenną można zamienić na gotową bezglutenową mieszankę do wypieków w tej samej proporcji, choć ciasto będzie trochę bardziej kruche i delikatniejsze w obsłudze. Nadzienie z fig jest bezglutenowe samo z siebie.