Pin it
Ciasto Kubanka pojawia się na polskich stołach głównie przy większych okazjach. Kakaowy biszkopt, kremowy mus z mascarpone i kawą, herbatniki przełożone porzeczkowym dżemem i chmura bitej śmietany na wierchu. Brzmi jak dużo pracy, ale każdy etap jest prosty, trzeba tylko dać ciastu czas w lodówce.
To dobra propozycja na święta, komunię albo rodzinny obiad, bo robi się je dzień wcześniej i w dniu podania nie trzeba nic dogotowywać. Krem z mascarpone i kawą równoważy słodycz dżemu, a herbatniki po nasiąknięciu zmieniają się w coś pomiędzy tortem a serniczkiem.
Co znajdziesz w każdej warstwie
Każda warstwa ma swoją rolę, od chrupiącego spodu po lekko kwaskową nutę dżemu. Wybieraj śmietankę kremówkę o zawartości tłuszczu minimum 30 procent, bo tylko taka ubija się na stabilną pianę.
- Jajka. Budują strukturę kakaowego biszkoptu i dają mu puszystość.
- Mąka pszenna. Nośnik struktury biszkoptu, przesiana razem z kakao wiąże się równo z masą jajeczną.
- Kakao ciemne. Odpowiada za kolor i lekko gorzką nutę spodu.
- Cukier. Słodzi biszkopt i pomaga ubić piankę z białek.
- Serek mascarpone. Daje kremowi gęstość i delikatnie maślany smak.
- Śmietanka kremówka 30%. Baza dwóch kremów, musi mieć wysoką zawartość tłuszczu, by dobrze się ubiła.
- Krem czekoladowo-orzechowy. Wnosi głęboki, czekoladowy smak do kremu mascarpone.
- Kawa rozpuszczalna. Lekko przełamuje słodycz i dodaje kremowi aromatu.
- Herbatniki kakaowe i maślane. Po nasiąknięciu kremem i dżemem zmieniają się w miękkie warstwy podobne do biszkoptu.
- Dżem porzeczkowy. Wprowadza kwaskowość, która równoważy słodkie kremy.
- Żelatyna. Stabilizuje bitą śmietanę na wierchu, żeby nie puściła wody przez noc.
- Czekolada do dekoracji. Starta na wierch dodaje chrupkości i wyglądu.
Jak powstają warstwy ciasta
- Upiecz biszkopt kakaowy. Białka ubij ze szczyptą soli na sztywną pianę, dodawaj cukier po łyżce, aż masa będzie gęsta i lśniąca. Zmniejsz prędkość i dodaj żółtka po jednym, potem wmieszaj łyżką przesianą mąkę z kakao. Piecz w formie 24x24 cm w piekarniku nagrzanym do 180°C przez około 20-22 minuty, do suchego patyczka. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Nasącz biszkopt ponczem. Zaparz herbatę, rozpuść w niej cukier i sok z cytryny, ostudź. Wystudzony biszkopt nasącz łyżką, nie zalewaj całej powierzchni naraz, żeby spód nie zrobił się papkowaty.
- Zrób krem kawowo-czekoladowy. Zmiksuj schłodzoną śmietankę z mascarpone na gładki, gęsty krem. Dodaj krem czekoladowy, rozpuszczoną kawę i cukier puder, wymieszaj krótko i rozsmaruj na biszkopcie.
- Ułóż herbatniki kakaowe. Układaj je ściśle jeden przy drugim na kremie, przycinając nożem tam, gdzie trzeba dopasować do kształtu formy. Wstaw na 30-60 minut do lodówki, żeby warstwa się zestaliła.
- Dodaj dżem i herbatniki maślane. Rozsmaruj dżem porzeczkowy równą warstwą na herbatnikach kakaowych, a na dżemie ułóż herbatniki maślane, dociskając je do siebie.
- Ubij stabilizowaną śmietanę. Ubijaj śmietankę na średniej prędkości, aż mikser zacznie zostawiać ślady, dodaj cukier puder i ubij na sztywno. Wlej przestudzoną, wciąż płynną żelatynę wąskim strumieniem przy pracującym mikserze.
- Przykryj ciasto śmietaną. Rozsmaruj ubitą śmietanę równą warstwą na herbatnikach maślanych, aż do krawędzi formy, i wygładź wierch.
- Udekoruj i schłodź całość. Zetrzyj na wierch białą i mleczną czekoladę, oprósz lekko kakao. Wstaw ciasto do lodówki na minimum 8 godzin, najlepiej na całą noc, i krój na kwadraty nożem zanurzanym w ciepłej wodzie.
Dlaczego poncz zmienia biszkopt
Suchy kakaowy biszkopt sam w sobie bywa mdły. Krótkie nasączenie słabą, przestudzoną herbatą z odrobiną cukru i cytryny budzi w nim smak i zmiękcza go tak, że kolejne warstwy kremu nie muszą walczyć z jego strukturą. Ważny jest umiar. Biszkopt wchłania płyn szybko, więc nasączaj go łyżką, nie zalewaj całej powierzchni od razu. Jeśli przelejesz, spód zrobi się papkowaty i ciasto trudno będzie wykroić w równe kawałki. Najlepszy efekt dają dwa albo trzy przejścia łyżką po całej powierzchni, z przerwą na wsiąknięcie między nimi.
Jak utrzymać stabilną bitą śmietanę
Śmietanka do ubijania potrzebuje minimum 30 procent tłuszczu, inaczej piana nie utrzyma kształtu i po kilku godzinach zacznie puszczać wodę, jak tłumaczy serwis Iowa State University Extension. Żelatyna dodana pod koniec ubijania wiąże wodę i sprawia, że krem wytrzymuje całą noc w lodówce bez rozwarstwiania. Rozpuść ją w gorącej wodzie, przestudź do temperatury pokojowej i wlewaj wąskim strumieniem przy pracującym mikserze. Zbyt gorąca żelatyna rozpuści już ubitą śmietanę, a zbyt chłodna zrobi grudki.
Ile dżemu, żeby nie było mdło
Dżem porzeczkowy albo jeżynowy wnosi do ciasta lekką kwaskowość, która równoważy słodki krem i herbatniki. Jeśli masz dżem bardzo słodki, zmniejsz cukier puder w śmietanie o łyżkę. Dżem mocno kwaśny, na przykład z czarnej porzeczki bez dodatku cukru, możesz lekko podgrzać z łyżką miodu, żeby złagodzić kwasowość przed rozsmarowaniem. Unikaj dżemów bardzo płynnych, bo rozmoczą herbatniki i warstwy zaczną się rozjeżdżać przy krojeniu. Gęsty, krótko smażony dżem domowy trzyma się najlepiej.
Przechowywanie ciasta Kubanka
Ciasto z kremem i bitą śmietaną musi stać w lodówce przez cały czas przechowywania. Trzymaj je w temperaturze 4 stopni Celsjusza lub niższej, zgodnie z ogólnymi wytycznymi amerykańskiej agencji FDA dotyczącymi bezpiecznej temperatury lodówki. Przykryte ciasto zachowuje dobrą jakość do 3-4 dni, co odpowiada ogólnym zasadom przechowywania gotowych dań z nabiałem opisanym przez USDA FSIS. Po tym czasie herbatniki zaczynają nadmiernie rozmiękać, a krem traci świeżość.
Zamienniki, które naprawdę działają
Krem czekoladowo-orzechowy możesz zastąpić gładkim masłem orzechowym zmieszanym z łyżką kakao i cukru, efekt będzie mniej słodki, ale równie aromatyczny. Herbatniki kakaowe i maślane łatwo wymienić na inne wafle lub ciastka herbatniane o podobnej twardości, pod warunkiem że dobrze wchłaniają wilgoć z kremu. Osoby, które nie jedzą orzechów, powinny sprawdzić etykietę kremu czekoladowego, bo większość popularnych kremów typu Nutella zawiera orzechy laskowe. Wersję bez laktozy zrobisz, zamieniając śmietankę i mascarpone na ich odmiany bezlaktozowe, dostępne w większości sklepów, bez zmiany proporcji.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy ciasto Kubanka trzeba zrobić dzień wcześniej?
Tak, to najlepsze podejście. Ciasto potrzebuje minimum 8 godzin w lodówce, żeby herbatniki zmiękły, a krem i żelatyna dobrze stężały. Zrobione wieczorem jest gotowe do podania następnego dnia.
- Czym zastąpić krem czekoladowy typu Nutella?
Dobrze działa gładkie masło orzechowe z łyżką kakao i cukru albo domowy krem z roztopionej czekolady mlecznej wymieszanej z odrobiną śmietanki. Smak będzie nieco inny, ale struktura kremu się nie zmieni.
- Jaki dżem najlepiej sprawdza się w tym cieście?
Klasycznie używa się dżemu porzeczkowego albo jeżynowego, bo ich kwaskowość przełamuje słodycz kremu i herbatników. Unikaj dżemów bardzo płynnych, bo rozmoczą warstwę herbatników. Dobrze sprawdzi się też gęsty dżem wiśniowy.
- Czy mogę przygotować ciasto bez pieczenia biszkoptu?
Biszkopt daje ciastu stabilną podstawę i lekko piankowatą teksturę, więc trudno go całkowicie pominąć. Jeśli nie masz czasu na pieczenie, kup gotowy, nienasączony biszkopt kakaowy i nasącz go ponczem jak w przepisie.
- Jak długo można przechowywać ciasto Kubanka w lodówce?
Przykryte ciasto zachowuje dobrą jakość przez 3 do 4 dni w lodówce w temperaturze 4 stopni Celsjusza lub niższej. Po tym czasie herbatniki stają się nadmiernie miękkie, a krem traci świeżość.
- Czy ciasto Kubanka można zamrozić?
Nie jest to zalecane. Bita śmietana stabilizowana żelatyną po rozmrożeniu traci strukturę i puszcza wodę, a herbatniki zmieniają konsystencję na gorsze.
- Co zrobić, jeśli krem śmietanowy się rozwarstwia?
Zwykle oznacza to, że śmietanka była niedostatecznie schłodzona albo żelatyna była za gorąca w momencie dodania. Wstaw krem na 10 minut do lodówki i ubij ponownie krótko na wysokiej prędkości, często udaje się go uratować.
Źródła
Rzetelne źródła pomogły w opracowaniu i dopracowaniu tej treści.
- https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/refrigerator-thermometers-cold-facts-about-food-safety
- https://blogs.extension.iastate.edu/answerline/2020/12/22/whipped-cream-tips-for-perfecting-by-stabilizing
- https://www.fsis.usda.gov/food-safety/safe-food-handling-and-preparation/food-safety-basics/leftovers-and-food-safety