Pin it
Piernik w grudniu pachnie inaczej niż w inne miesiące. Ten przepis robię co roku, bo ciasteczka wychodzą miękkie od pierwszego dnia i jeszcze bardziej mięknieją, kiedy postoją w zamkniętym pudełku.
Sekret nie jest skomplikowany. Ciasto trzeba schłodzić przez całą noc, czyli około 8 do 12 godzin, zanim je rozwałkujesz. Dzięki temu mąka dobrze się nawilży i miód równo rozprowadzi smak w całym cieście.
To przepis dla każdego, kto chce świątecznych ciasteczek bez stania godzinami w kuchni. Realnej pracy jest może godzina, resztę robi czas w lodówce.
Co trafia do piernikowego ciasta
Do miękkich pierniczków starczy kilka podstawowych składników z kuchennej szafki. Najważniejszy jest dobry, aromatyczny miód i świeża przyprawa korzenna, bo to one dają piernikowi charakter.
- Mąka pszenna. Tworzy strukturę ciasta i wiąże wszystkie składniki w gładką masę.
- Miód. Nadaje piernikowi głęboki smak i zatrzymuje wilgoć, dzięki czemu ciasteczka długo zostają miękkie.
- Masło. Dodaje kruchości na zewnątrz i delikatności w środku.
- Cukier. Słodzi ciasto i pomaga mu się ładnie zrumienić podczas pieczenia.
- Jajka. Spajają ciasto i dodają mu lekkości.
- Kakao. Pogłębia kolor i dodaje lekko korzennej goryczki, typowej dla prawdziwego piernika.
- Przyprawa do piernika. Mieszanka cynamonu, imbiru, goździków, gałki muszkatołowej i ziela angielskiego, która robi cały piernikowy charakter.
- Soda oczyszczona. Lekko podnosi ciasto, żeby ciasteczka nie wyszły zbite.
- Sól. Wyostrza smak miodu i przypraw.
- Cukier i woda na polukier. Ugotowane razem dają bezpieczny, błyszczący polukier do smarowania ciepłych ciasteczek, zamiast surowego białka.
Jak upiec je krótko i miękko
- Podgrzej miód z masłem i cukrem. W garnku na małym ogniu rozpuść miód, masło i cukier, tylko do połączenia się składników, bez wrzenia. Zdejmij z ognia i odstaw do przestygnięcia.
- Dodaj jajka i przyprawy. Kiedy masa jest już letnia, wmieszaj jajka, kakao, przyprawę do piernika i sól.
- Wmieszaj mąkę z sodą. Dodawaj mąkę wymieszaną z sodą oczyszczoną partiami, aż powstanie gładkie, zwarte ciasto.
- Schłodź ciasto przez noc. Zawiń ciasto w folię i wstaw do lodówki na co najmniej 8 godzin, najlepiej na całą noc.
- Rozwałkuj i wykrój ciasteczka. Rozwałkuj schłodzone ciasto na grubość około pół centymetra i wykrawaj kształty foremkami.
- Upiecz krótko. Piecz w 175°C przez 8 do 10 minut, do momentu kiedy brzegi lekko stwardnieją, a środek zostanie miękki.
- Posmaruj bezpiecznym polukrem. Jeszcze ciepłe ciasteczka posmaruj pędzelkiem ugotowanym syropem z cukru i wody, dzięki czemu będą błyszczące i miękkie, bez ryzyka związanego z surowym białkiem.
Dlaczego ciasto musi przenocować
Nocne chłodzenie to nie fanaberia. Zimne ciasto łatwiej się wałkuje i nie trzeba dosypywać dużo mąki, która wysuszyłaby ciasteczka. W tym czasie mąka też zdąży wchłonąć wilgoć z miodu i masła, a smak przypraw lepiej się rozłoży w całym cieście. Jeśli naprawdę nie masz czasu, zrób ciasto wieczorem i upiecz rano, zamiast skracać ten etap.
Przyprawa korzenna robi różnicę
Gotowa przyprawa do piernika ze sklepu zwykle zawiera cynamon, imbir, goździki, gałkę muszkatołową i ziele angielskie. Możesz też zrobić własną mieszankę w proporcji, która bardziej Ci smakuje, na przykład więcej imbiru dla ostrości albo więcej cynamonu dla słodszego aromatu. Świeżo kupione, mielone przyprawy pachną dużo intensywniej niż te, które leżą w szafce od zeszłych świąt. Jeśli twoja przyprawa ma już rok, dosyp jej odrobinę więcej.
Bezpieczny polukier zamiast surowego białka
Wiele starych przepisów na pierniczki każe smarować ciepłe ciasteczka surowym, ubitym białkiem. Krótki kontakt z ciepłem ciasteczka nie wystarczy, żeby je ugotować, a surowe lub niedogotowane jajka mogą przenosić salmonellę. Amerykańska agencja do spraw bezpieczeństwa żywności radzi używać jajek pasteryzowanych wszędzie, gdzie przepis zakłada surowe lub lekko podgrzane białko, jak podaje foodsafety.gov. Dlatego w tym przepisie białko zastępuje prosty polukier z ugotowanego cukru i wody. Daje taki sam błyszczący efekt i dodatkowo pomaga ciasteczkom zostać miękkie.
Jak kroić i piec, żeby nie wyschły
Cienkie, mocno wypieczone ciasteczka szybko robią się suche i łamliwe. Tutaj grubość około pół centymetra i krótki czas pieczenia, 8 do 10 minut, pilnują miękkiego środka. Wyjmuj blachę z piekarnika, gdy brzegi ciasteczek są już matowe, a środek nadal wygląda lekko wilgotno, bo dopieka się jeszcze chwilę na gorącej blasze po wyjęciu. Jeśli masz piekarnik, który piecze nierówno, obróć blachę w połowie pieczenia.
Przechowywanie i dojrzewanie smaku
Ostudzone pierniczki przełóż do zamkniętego pudełka, najlepiej metalowego lub z dobrze domykaną pokrywką. Trzymane w suchym, chłodnym miejscu w szafce, ciasteczka tego typu mogą smakować dobrze nawet przez 2 do 3 tygodni, jak podaje poradnik Oregon State University Extension, choć najlepsze i najbardziej miękkie są po 2 do 3 dniach leżakowania. Jeśli zauważysz pleśń albo nietypowy zapach, wyrzuć całą partię, nie próbuj jej dojadać.
Podawanie i świąteczne warianty
Najlepiej smakują z gorącą herbatą, kompotem z suszonych owoców albo kieliszkiem rozgrzewającego wina, podanego dorosłym. Możesz część ciasteczek przełożyć konfiturą z powideł śliwkowych i skleić po dwa, jak miniaturowe przekładance. Dla wersji bez nabiału zamień masło na margarynę roślinną o podobnej zawartości tłuszczu, resztę przepisu zostaw bez zmian. Pierniczki świetnie się też pakuje w papier i sznurek jako drobny, domowy prezent dla sąsiadów czy rodziny.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zastąpić miód czymś innym?
Możesz użyć syropu z agawy albo syropu klonowego w tej samej ilości, ciasto będzie nieco lżejsze w smaku i mniej ciemne. Prawdziwy miodowy aromat piernika dają jednak dopiero ciemniejsze miody, na przykład wielokwiatowy albo spadziowy.
- Jak długo zostają miękkie te pierniczki?
Prawidłowo upieczone i dobrze zamknięte w pudełku pierniczki są miękkie od razu, a po 2 do 3 dniach stają się jeszcze bardziej mięciutkie. Trzymane w suchym miejscu w szafce potrafią smakować dobrze nawet przez 2 do 3 tygodnie. Jeśli zaczną wysychać, pomaga krótkie przykrycie wilgotną ściereczką na kilka godzin.
- Czy można pominąć nocne chłodzenie ciasta?
Lepiej nie skracać tego etapu bardziej niż do 6 do 8 godzin. Zbyt krótko chłodzone ciasto klei się do wałka i wymaga więcej mąki, przez co ciasteczka wychodzą twardsze.
- Czym smarować ciasteczka, jeśli nie chcę używać jajek?
Prosty polukier z ugotowanego cukru i wody działa bardzo podobnie do surowego białka i daje ten sam błyszczący efekt. To też bezpieczniejsza opcja, bo nie ma w niej ryzyka związanego z niedogrzanym jajkiem.
- Czy te pierniczki można podać małym dzieciom?
Starszym dzieciom tak, w normalnych ilościach. Miodu w jakiejkolwiek formie, także upieczonego w cieście, nie podaje się jednak dzieciom poniżej 12 miesiąca życia z powodu ryzyka zatrucia jadem kiełbasianym u niemowląt.
- Czy ciasto na pierniczki można zamrozić?
Tak, surowe ciasto można zawinąć szczelnie i zamrozić na kilka tygodni. Przed wałkowaniem odstaw je na kilka godzin do lodówki, żeby zmiękło na tyle, by dało się je rozwałkować.
- Dlaczego moje pierniczki wyszły twarde, a nie miękkie?
Najczęściej winny jest zbyt długi czas pieczenia albo zbyt dużo mąki dodanej przy wałkowaniu. Piecz krótko, do momentu kiedy brzegi są matowe, a środek jeszcze lekko miękki, bo ciasteczka dopiekają się chwilę po wyjęciu z piekarnika.