Pin it
Makowiec z jabłkami to inna odsłona klasycznego polskiego ciasta z makiem. Zamiast drożdżowego rulonu dostajemy zwarty, wilgotny placek na kaszy mannie, bez grama mąki pszennej.
Mak nadaje mu charakterystyczny, lekko orzechowy smak. Starte jabłka trzymają wnętrze wilgotne jeszcze dzień po pieczeniu.
To ciasto dobrze znosi transport na rodzinne spotkanie. Smakuje jeszcze lepiej następnego dnia, gdy warstwy się przegryzą.
Garść składników na gęste ciasto
Do tego ciasta potrzebujesz tylko kilku podstawowych produktów z kuchni. Wybierz suszony, niebieski mak do wypieków i jabłka o wyraźnej kwaskowatości, bo dobrze zbalansują słodycz lukru.
- Mak. Główny składnik ciasta, po zaparzeniu gorącym mlekiem robi się miękki i łatwo się miesza z resztą masy.
- Mleko. Zaparza mak i pomaga mu napęcznieć, zanim trafi do ciasta.
- Jabłka. Starte na tarce dodają wilgotności i lekkiej kwaskowatości, która przełamuje słodycz lukru.
- Jajka. Ubite na sztywno białka podnoszą ciasto, bo przepis nie zawiera mąki pszennej.
- Cukier puder. Słodzi ciasto i rozpuszcza się gładko w kremowej masie z masłem.
- Masło. Daje maślany smak i spaja tłuszczem suchy mak z kaszą manną.
- Kasza manna. Zagęszcza ciasto i zastępuje mąkę, wiążąc całość w zwartą masę.
- Proszek do pieczenia. Dodatkowo spulchnia ciasto razem z ubitymi białkami.
- Skórka pomarańczowa kandyzowana. Ozdabia wierch i dodaje cytrusowej nuty do lukru.
Jak upiec makowiec bez drożdży
- Namocz mak. Zalej suchy mak gorącym mlekiem, przykryj i odstaw na co najmniej 30 minut, aż ziarna napęcznieją i zmiękną, potem odcedź na sitku.
- Przygotuj jabłka. Umyj je dokładnie pod bieżącą wodą, obierz, zetrzyj na tarce o grubych oczkach i odciśnij nadmiar soku przez sito.
- Ubij białka. Oddziel białka od żółtek i ubij je na sztywną, błyszczącą pianę w czystej, suchej misce.
- Utrzyj masę z żółtkami. Masło utrzyj z cukrem pudrem i żółtkami na jasną, kremową masę.
- Połącz składniki ciasta. Do masy maślanej dodaj odciśnięty mak, starte jabłka, kaszę manną i proszek do pieczenia, wymieszaj na gładkie ciasto.
- Wmieszaj białka i piecz. Delikatnie wmieszaj ubite białka szpatułką, przełóż ciasto do wyłożonej papierem formy i piecz w 170°C około 45-55 minut, do suchego patyczka.
- Ostudź i udekoruj. Wystudź ciasto w formie, polej lukrem z cukru pudru i soku z cytryny, posyp kandyzowaną skórką pomarańczową.
Dlaczego białka ratują strukturę
Mąki w tym cieście nie znajdziesz. Objętość buduje się głównie dzięki ubitym białkom i proszkowi do pieczenia.
Oddziel jajka, gdy są w temperaturze pokojowej. Łatwiej się wtedy ubijają.
Piana powinna być sztywna i błyszcząca. Sucha i grudkowata piana osiądzie już w piekarniku i ciasto wyjdzie płaskie.
Mieszankę jajeczną z cukrem i masłem dopiekaj do końca, tak jak każde inne ciasto na bazie jaj. Według amerykańskiego poradnika bezpiecznego obchodzenia się z jajkami mieszanki jajeczne są bezpieczne po osiągnięciu temperatury około 71 stopni Celsjusza. Suchy patyczek wbity w środek placka to prosty sposób, by to sprawdzić.
Jabłka bez zalewania ciasta sokiem
Wybierz jabłka o wyraźnej kwaskowatości, na przykład szarą reinetę albo antonówkę. Przełamują słodycz maku i lukru lepiej niż słodkie odmiany.
Jabłka umyj dokładnie pod bieżącą wodą przed obraniem. Nawet gdy skórka zejdzie pod obierakiem, zanieczyszczenia z noża i rąk mogą się przenieść na miąższ.
Amerykański poradnik na temat bezpiecznego mycia owoców i warzyw radzi myć je pod bieżącą wodą i nigdy nie używać do tego mydła ani płynu do naczyń.
Po starciu na tarce odciśnij jabłka przez sitko. Nadmiar soku rozwadnia ciasto i wydłuża czas pieczenia.
Czym zastąpić kaszę mannę
Kaszę manną możesz zastąpić drobną kaszą kukurydzianą albo zmielonymi na pył płatkami owsianymi w tej samej ilości. Struktura wyjdzie odrobinę bardziej ziarnista, ale ciasto nadal dobrze się spoi.
Jeśli pieczesz dla kogoś na diecie bezglutenowej, pamiętaj że klasyczna kasza manna to produkt pszenny. Zamiennik musi być certyfikowany bezglutenowo, a cała kuchnia powinna być wolna od przypadkowego kontaktu z glutenem.
Cukier puder w cieście można częściowo zastąpić erytrytolem w proszku. Lukier lepiej zrobić klasycznie, bo zamienniki cukru słabo się rozpuszczają w małej ilości płynu.
Jak przechowywać i zamrażać kawałki
Przykryty placek wytrzyma na blacie w chłodnej kuchni około dwóch, trzech dni. W lodówce, dobrze owinięty, poczeka nawet pięć dni.
Mrożenie znosi dobrze. Lukruj ciasto po rozmrożeniu, nie przed zamrożeniem, bo lukier podczas mrożenia traci połysk i robi się lepki.
Pojedyncze kawałki zawiń w folię i włóż do jednego pojemnika, żeby się nie posklejały.
Na jaki stół pasuje placek
To ciasto dobrze pasuje na świąteczny stół, obok makowca drożdżowego czy sernika. Ma zupełnie inną, gęstszą konsystencję niż klasyczny rulon.
Podawaj je w temperaturze pokojowej z mocną czarną herbatą albo kawą z mlekiem. Oba napoje równoważą słodycz lukru.
Jeśli masz gości niejedzących glutenu, odłóż kawałek przed polaniem lukrem i zaznacz to na talerzu. Dzięki temu unikniesz przypadkowej pomyłki przy stole.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy makowiec z jabłkami musi mieć drożdże?
Nie, ta wersja makowca jest pieczona na proszku do pieczenia i ubitych białkach, a nie na drożdżach. Dzięki temu ciasto robi się szybciej, bez czekania na wyrastanie.
- Czym zastąpić kaszę mannę w tym przepisie?
Dobrze działa drobna kasza kukurydziana albo zmielone płatki owsiane w tej samej ilości. Struktura będzie odrobinę bardziej ziarnista, ale ciasto nadal dobrze się spoi.
- Jak długo można przechowywać makowiec z jabłkami?
Przykryty placek wytrzyma na blacie około dwóch, trzech dni, a w lodówce dobrze owinięty do pięciu dni. Jeśli zauważysz pleśń albo nieprzyjemny zapach, wyrzuć go.
- Czy mogę zamrozić to ciasto?
Tak, najlepiej zamrozić kawałki bez lukru, owinięte w folię. Rozmrażaj je w lodówce, a lukier dodaj dopiero po całkowitym rozmrożeniu.
- Jaki mak wybrać do tego ciasta?
Najlepszy jest suszony, niebieski mak przeznaczony do wypieków, a nie mak dekoracyjny do posypywania bułek. Przed użyciem zawsze zaparz go gorącym mlekiem, żeby zmiękł i oddał smak.
- Czy to ciasto można zrobić dla kogoś na diecie bezglutenowej?
Klasyczna kasza manna zawiera gluten, więc oryginalny przepis nie jest bezglutenowy. Możesz spróbować certyfikowanej bezglutenowej kaszy kukurydzianej, ale musisz też upewnić się, że pozostałe składniki i naczynia nie miały kontaktu z glutenem.