Pin it
Fałszywy grylaż z wafli to deser, który w polskich kuchniach wraca co kilka lat, bo łączy chrupkość wafla z gęstą, czekoladowo-orzechową masą, a przy tym nie wymaga pieczenia. Smakuje jak klasyczne ciasto grylażowe, ale cała robota odbywa się na jednym palniku kuchenki.
To dobry wybór, kiedy masz gości za kilka godzin albo chcesz przygotować coś na zapas do lodówki. Składniki są proste, a cała trudność leży w jednym momencie: ugotowaniu gładkiej, niegrudkowatej masy.
Jedno trzeba powiedzieć szczerze na starcie. To nie jest przekładaniec na dwadzieścia minut. Masa musi dobrze stężeć w lodówce, więc licz od czterech do pięciu godzin od początku pracy do pierwszego kawałka, a najlepiej zostaw ciasto na całą noc.
Co trafia do grylażowej masy
Podstawą są płaskie, prostokątne wafle piekarskie bez dodatku cukru, takie jak do tortów, oraz zwykłe herbatniki typu petit beurre. Do masy wybierz prawdziwe masło o zawartości tłuszczu minimum 82% i gorzką czekoladę, bo to one dają głęboki, karmelowo-czekoladowy smak kojarzony z grylażem.
- Wafle piekarskie. Tworzą chrupiące warstwy na spodzie, w środku i na wierchu ciasta.
- Konfitura. Tworzy owocową, lekko kwaskową nić pomiędzy waflem a masą.
- Cukier i woda. Rozpuszczone razem na syrop, tworzą bazę masy grylażowej.
- Masło. Spaja masę i daje jej aksamitną, niełamiącą się konsystencję po schłodzeniu.
- Gorzka czekolada i kakao. Odpowiadają za głęboki, czekoladowy smak i ciemny kolor masy.
- Herbatniki do masy. Pokruszone, wchłaniają syrop i budują charakterystyczną, chrupko-miękką strukturę grylażu.
- Orzechy włoskie. Dodają chrupkości i lekko korzennego aromatu, który kojarzy się z prawdziwym grylażem.
- Herbatniki do przełożenia. Grubiej pokruszone, tworzą dodatkową warstwę tekstury między masą a wierchnim waflem.
- Esencja rumowa. Podkreśla smak kakaowej masy bez dodawania wyczuwalnego alkoholu.
- Czekolada biała i gorzka na wierch. Roztopione ze śmietaną, tworzą marmurkową polewę charakterystyczną dla tego ciasta.
- Śmietana kremówka. Rozprowadza czekoladę i daje polewie gładki, błyszczący wygląd.
Jak ułożyć warstwy ciasta
- Przygotuj wafel i konfiturę. Na desce w rozmiarze wafla rozłóż pierwszy wafel piekarski i rozsmaruj na nim cienką warstwę konfitury, to ona sklei wafel z masą i doda lekkiej kwaskowości.
- Pokrusz herbatniki do przełożenia. Pokrusz 150 g herbatników na grubsze kawałki i odstaw osobno, trafią między masę a wierchni wafel jako dodatkowa warstwa chrupkości.
- Ugotuj syrop. W rondelku połącz cukier i wodę, podgrzewaj na małym ogniu, często mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści, to około 3-4 minuty. Niecałkowicie rozpuszczony cukier to najczęstsza przyczyna piaskowej masy.
- Dołóż masło, czekoladę i kakao. Dodaj masło, gorzką czekoladę i kakao do syropu, gotuj dalej na małym ogniu 4-5 minut, mieszając, aż masa będzie gładka, gęsta i lekko błyszcząca.
- Wmieszaj herbatniki i orzechy. Zdejmij rondel z ognia, wmieszaj 250 g pokruszonych herbatników, orzechy włoskie i esencję rumową. Odstaw na 5 minut, masa powinna lekko przestygnąć, ale zostać ciepła i plastyczna, żeby dało się ją rozsmarować.
- Przełóż i dociśnij ciasto. Rozprowadź połowę masy na waflu z konfiturą, posyp grubiej pokruszonymi herbatnikami, przykryj drugim waflem posmarowanym konfiturą (stroną z konfiturą do środka) i dociśnij deską z niewielkim obciążeniem na wierchu, dzięki temu warstwy się ze sobą zlepią.
- Schłodź ciasto. Przenieś obciążone ciasto do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc, aż warstwy dobrze stężeją i da się je równo pokroić.
- Przygotuj polewę i pokrój. Roztop gorzką i białą czekoladę osobno, każdą z 3 łyżkami śmietany kremówki, polej nimi wierch ciasta w marmurkowy wzór. Schłodź jeszcze 30 minut, a potem pokrój ostrym nożem zanurzonym w ciepłej wodzie.
Sekret gładkiej, niegrudkowatej masy
Największe ryzyko w tym przepisie to grudkowata, piaskowa masa zamiast gładkiej i lśniącej. Dzieje się tak, kiedy cukier nie rozpuści się całkowicie, zanim syrop zacznie wrzeć, a kryształki z brzegów rondla wracają do masy podczas mieszania. Iowa State University Extension radzi podgrzewać syrop najpierw na małym ogniu, mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści, zgodnie z wskazówkami dotyczącymi robienia domowych słodyczy. W tym przepisie masło działa dodatkowo jako naturalny inhibitor kryształów, więc przy spokojnym ogniu masa wychodzi aksamitna bez dodatkowych zabiegów.
Dlaczego ciasto potrzebuje czasu w lodówce
To ciasto nie da się skrócić do pół godziny, bo masa stężeje tylko w chłodzie, kiedy masło i czekolada ponownie zastygną. Jeśli pokroisz je za wcześnie, warstwy się rozjedą, a masa rozleje po talerzu. Cztery godziny w lodówce to absolutne minimum, a cała noc daje najlepszy, równy przekrój. Licz łącznie około 4-5 godzin od pierwszego gotowania syropu do pierwszego kawałka na talerzu.
Zamienniki herbatników i orzechów
Jeśli nie masz herbatników typu petit beurre, zadziałają też zwykłe ciastka maślane, choć zmienią trochę kolor masy. Orzechy włoskie można zastąpić laskowymi albo migdałami, a dla mocniejszego smaku dodaj łyżeczkę mielonego cynamonu do masy. Konfiturę z moreli lub śliwek zamienisz na dowolny gęsty dżem bez dużych kawałków owoców, który równo rozsmarujesz po waflu. Rum możesz całkowicie pominąć, smak ciasta i tak pozostanie wyraźny dzięki kakao i czekoladzie.
Jak długo przechowywać fałszywy grylaż
Ciasto z masłem, czekoladą i śmietaną zalicza się do produktów, które psują się bez chłodzenia, dlatego po przygotowaniu trzymaj je w lodówce i nie zostawiaj na blacie dłużej niż dwie godziny, zgodnie z ogólną zasadą bezpiecznego przechowywania żywności opisaną przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). W zamkniętym pojemniku w lodówce zachowuje dobrą konsystencję przez kilka dni, pod warunkiem że krawędzie są dobrze owinięte folią, żeby wafel nie wysychał.
Alergeny do uwzględnienia przy podaniu
To ciasto zawiera gluten z wafli i herbatników, nabiał z masła, czekolady i śmietany oraz orzechy włoskie, trzy z dziewięciu głównych alergenów pokarmowych wymienianych przez South Dakota State University Extension. Niektóre herbatniki mogą też zawierać jajka, a czekolada czasem lecytynę sojową, więc przy gościach z alergią warto sprawdzić etykiety użytych produktów. Dla alergików na orzechy spróbuj wariantu z pominięciem orzechów opisanego w sekcji o zamiennikach.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić to ciasto bez orzechów?
Tak, możesz całkowicie pominąć orzechy włoskie albo zastąpić je dodatkową łyżką pokruszonych herbatników. Smak będzie nieco mniej wyrazisty, ale struktura masy pozostanie podobna.
- Jak długo trzeba czekać, zanim ciasto stwardnieje?
Licz minimum 4 godziny w lodówce, a najlepiej zostaw ciasto na całą noc. Masa stężeje dopiero w chłodzie, więc krojenie zbyt wcześnie kończy się rozjeżdżającymi się warstwami.
- Czy mogę zamrozić fałszywe ciasto grylażowe?
Tak, pokrojone kawałki dobrze znoszą mrożenie w szczelnym pojemniku. Przed podaniem przełóż je do lodówki na kilka godzin, żeby masa i wafel odtajały równomiernie, bez wilgoci na powierchni.
- Jakie wafle najlepiej wybrać do tego ciasta?
Najlepiej sprawdzają się płaskie, prostokątne wafle piekarskie bez dodatku cukru, sprzedawane jako wafle do tortów. Powinny być twarde i płaskie, bez pęknięć, żeby dobrze wytrzymały warstwę masy.
- Czy można użyć innej konfitury niż ta w przepisie?
Zdecydowanie, każda gęsta konfitura lub dżem bez dużych kawałków owoców zadziała tutaj dobrze. Morelowa i śliwkowa są klasyką, ale malinowa albo wiśniowa też dobrze komponują się z czekoladą.
- Jak długo można przechowywać gotowe ciasto w lodówce?
W dobrze zamkniętym pojemniku, z krawędziami owiniętymi folią, ciasto zachowuje dobrą konsystencję przez kilka dni. Jeśli zauważysz, że wafel zaczyna wysychać albo masa traci świeży zapach, lepiej go nie jeść.
- Czy to ciasto jest bezglutenowe?
Nie, zarówno wafle, jak i herbatniki zawierają pszenicę. Żeby zrobić wersję bezglutenową, musiałbyś zamienić obie te rzeczy na bezglutenowe odpowiedniki, co zmieni też teksturę warstw.
- Dlaczego moja masa wyszła grudkowata albo piaskowa?
Najczęściej cukier nie rozpuścił się całkowicie, zanim syrop zaczął wrzeć, albo kryształki z brzegów rondla wróciły do masy podczas mieszania. Podgrzewaj syrop spokojnie na małym ogniu i zmywaj brzegi rondla wilgotnym pędzelkiem, zamiast ściągać je łyżką do środka.