Pin it
Miodownik z kakaową masą grysikową i orzechami to jeden z tych wypieków, na które rodzina czeka cały grudzień. Miodowe blaty są cienkie i pachnące, a między nimi leży gęsty, czekoladowy krem z kaszy manny i orzechów włoskich.
To nie jest ciasto na szybko. Blaty trzeba upiec osobno, krem ugotować i wystudzić, a całość złożyć i odstawić do lodówki na co najmniej 24 godziny, najlepiej na dwie doby. Dopiero wtedy miód i wilgoć z kremu zmiękczą warstwy i ciasto zacznie się kroić równymi kawałkami.
Jeśli szukasz solidnego ciasta na święta czy rodzinne spotkanie, ten przepis się sprawdzi. Składniki są proste, a cały trik leży w cierpliwości i w dobrze wystudzonym kremie.
Z czego składa się ten miodownik
Większość składników pewnie masz już w szafce. Zwróć uwagę tylko na świeżą kaszę manną i dobrej jakości kakao, bo od nich zależy smak i gładkość kremu.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę miodowych blatów i utrzymuje je w kształcie po pieczeniu.
- Soda spożywcza. Reaguje z gorącym miodem i spulchnia ciasto, dzięki czemu blaty są lekkie, nie twarde.
- Miód. Nadaje charakterystyczny smak i głęboki kolor, a razem z masłem zmiękcza ciasto podczas leżakowania.
- Masło. Występuje w blatach i w kremie, odpowiada za wilgotność ciasta i aksamitną konsystencję masy.
- Jajka. Spajają ciasto i ułatwiają wałkowanie cienkich blatów.
- Mleko. Baza kremu, w którym gotuje się kasza manna na gładką masę.
- Kasza manna (grysik). Po ugotowaniu w mleku tworzy gęsty budyń, który po wystudzeniu ubija się z masłem na puszysty krem.
- Kakao. Barwi i aromatyzuje krem, dając mu wyraźny, czekoladowy charakter.
- Cukier. Słodzi blaty i krem, równoważąc intensywność miodu i kakao.
- Orzechy włoskie. Dodają chrupkości i lekko goryczkowej nuty, która przełamuje słodycz kremu.
Jak upiec blaty i zrobić krem
- Zagrzej miód z masłem. W garnku podgrzej masło, miód, cukier puder i szczyptę soli, aż masło się rozpuści. Zdejmij z ognia i wmieszaj sodę, masa zrobi się lekko pienista i ciemniejsza.
- Zagnieć ciasto. Gdy masa przestygnie, wbij jajka i dodawaj mąkę partiami, aż powstanie miękkie, niemal lepiące ciasto. Podziel je na trzy równe części.
- Rozwałkuj i upiecz blaty. Każdą część rozwałkuj na papierze do pieczenia na prostokąt wielkości blachy. Piecz w 180°C przez 12-15 minut, aż blat się zezłoci. Jeszcze ciepły blat przykryj talerzem lub wzornikiem i przycinaj równe brzegi.
- Ugotuj kakaowy krem grysikowy. Mleko z cukrem i kakao zagrzej, wsyp kaszę manną, cały czas mieszając trzepaczką. Gotuj na małym ogniu 6-8 minut, aż masa zgęstnieje i nie będzie w niej grudek. Przełóż do miski i wystudź całkowicie, mieszając co jakiś czas.
- Ubij masło z kremem. Miękkie masło ubij mikserem na puszystą masę, a potem dodawaj całkowicie wystudzoną masę grysikową po łyżce, miksując na najwyższych obrotach. Na końcu wmieszaj posiekane orzechy.
- Przełóż blaty kremem. Pierwszy blat posmaruj połową kremu, przykryj drugim blatem, nałóż resztę kremu i przykryj trzecim blatem. Dociśnij lekko, przykryj i wstaw do lodówki na minimum 24 godziny, najlepiej na dwie doby.
Sekret gładkiego kremu grysikowego
Krem grysikowy rozwarstwia się najczęściej z jednego powodu. Masa z kaszy manny była jeszcze ciepła, gdy trafiła do ubitego masła. Ciepło topi masło i krem robi się wodnisty, zamiast puszysty. Ugotowaną masę przełóż do płaskiego naczynia, żeby szybciej wystygła, i co kilka minut przemieszaj, by nie zrobiła się na niej skórka.
Czemu ten miodownik potrzebuje czasu
Prosto po złożeniu blaty są twarde i chrupkie, zupełnie inne niż w gotowym cieście. Wilgoć z kremu wnika w miodowe warstwy stopniowo, dlatego miodownik kroi się ładnie i miękko dopiero po dobie, a najlepiej po dwóch dniach chłodzenia. Jeśli spróbujesz ciasta tego samego dnia, blaty będą twarde i będą się łamać pod nożem.
Zamienniki, które naprawdę działają
Orzechy włoskie można zastąpić laskowymi lub pomijać je całkowicie, jeśli w domu jest alergia na orzechy. Kakao da się zmniejszyć do jednej łyżki dla łagodniejszego smaku albo zwiększyć dla ciemniejszego, bardziej czekoladowego kremu. Kaszę manną trudno czymkolwiek zastąpić bez zmiany struktury kremu, więc przy tym składniku lepiej trzymać się przepisu. Mąki pszennej i kaszy manny nie da się łatwo zamienić na wersję bezglutenową bez utraty struktury blatów.
Bezpieczne przechowywanie w lodówce
Krem grysikowy zawiera mleko, masło i jajka z ciasta, więc cały miodownik trzeba trzymać w lodówce, nie na blacie. Wypieki z kremami na bazie nabiału i jajek należą do produktów, które łatwo psują się w temperaturze pokojowej, jak podaje poradnik Iowa State University Extension. Pokrojony miodownik przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce i zjedz w ciągu kilku dni.
Alergeny, o których warto pamiętać
Ten miodownik zawiera gluten z mąki i kaszy manny, jajka, nabiał z mleka i masła oraz orzechy włoskie, czyli cztery z głównych alergenów żywnościowych wymienionych przez amerykańską agencję FDA. Jeśli ktoś z gości ma alergię na orzechy, bezpieczniej po prostu je pominąć, niż zastępować innym rodzajem orzechów bez pytania o rodzaj alergii.
Najczęściej zadawane pytania
- Dlaczego miodownik musi stać w lodówce tak długo?
Świeżo upieczone blaty są twarde i chrupkie. Wilgoć z kremu grysikowego wnika w nie dopiero po kilkunastu godzinach, dlatego ciasto kroi się miękko i równo najwcześniej po 24 godzinach, a najlepiej po dwóch dniach chłodzenia.
- Czym jest grysik i czy można go czymś zastąpić?
Grysik to inna nazwa kaszy manny, drobno zmielonej pszenicy, z której po ugotowaniu w mleku powstaje gęsta masa budyniowa. Nie ma dobrego zamiennika, który dałby tę samą gładką konsystencję kremu, więc przy tym składniku warto trzymać się przepisu.
- Jak długo można przechowywać miodownik i czy da się go przygotować wcześniej?
Gotowy, pokrojony miodownik trzymaj w zamkniętym pojemniku w lodówce i zjedz w ciągu kilku dni. To ciasto wprost wymaga przygotowania z wyprzedzeniem, bo potrzebuje minimum doby chłodzenia, więc możesz je upiec nawet dwa lub trzy dni przed podaniem.
- Jak uniknąć rozwarstwienia kremu grysikowego?
Najczęstszy błąd to dodawanie jeszcze ciepłej masy z kaszy manny do ubitego masła. Poczekaj, aż masa będzie całkowicie chłodna, dopiero potem miksuj ją z masłem po łyżce, na wysokich obrotach miksera.
- Czy mogę zrobić ten miodownik bez orzechów?
Tak, orzechy włoskie można po prostu pominąć albo zastąpić orzechami laskowymi lub migdałami w tej samej ilości. Krem będzie wtedy gładszy, bez chrupiących kawałków, ale równie smaczny.
- Jak najlepiej kroić i podawać miodownik?
Krój dobrze schłodzone ciasto ostrym, długim nożem, najlepiej zanurzanym w ciepłej wodzie i osuszanym między kawałkami, dzięki czemu warstwy się nie rozmazują. Podawaj lekko schłodzony, prosto z lodówki, w niewielkich kawałkach, bo ciasto jest bogate i gęste.