Pin it
Miodownik z masą budyniową i powidłami to jedno z tych ciast, które w wielu domach pojawia się głównie od święta. Złociste blaty z miodem i cynamonem, kremowe nadzienie budyniowe i warstwa ciemnych powideł śliwkowych dają smak, który z roku na rok wraca na ten sam stół.
To ciasto wymaga trochę czasu, ale nie wymaga trudnych umiejętności. Blaty piecze się osobno, krem ubija się mikserem, a całość łączy się w formie. Najważniejszy krok przychodzi już po złożeniu ciasta. Musi ono postać co najmniej kilkanaście godzin, żeby twarde jeszcze blaty zmiękły i wchłonęły wilgoć z kremu i powideł.
Jeśli masz dobę zapasu, zyskujesz ciasto, które kroi się czysto i rozpływa w ustach. Nie rozsypuje się na talerzu.
Co trafia do miodowych blatów
Blaty robi się z prostych składników spiżarniowych, więc liczy się głównie świeżość masła i jakość miodu. Do kremu wybierz budyń bez dodatku cukru. Dzięki temu masa nie wyjdzie mdląco słodka, a powidła powinny być gęste i mało wodniste.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę blatów i razem z sodą odpowiada za ich lekkość.
- Masło. Nadaje blatom kruchość, a w kremie tworzy jego gładką, stabilną bazę.
- Miód. Daje charakterystyczny smak i ciemny kolor, a przy tym utrzymuje blaty wilgotne dłużej.
- Cynamon. Dodaje korzennej nuty, która dobrze komponuje się z miodem i powidłami.
- Jajka. Spajają ciasto na blaty i ułatwiają jego wyrabianie.
- Soda oczyszczona. Odpowiada za delikatne spulchnienie blatów podczas pieczenia.
- Budyń waniliowy bez cukru. Gotowany na mleku stanowi bazę kremu, który przekłada blaty.
- Cukier. Słodzi krem i karmelizuje się w krokancie na wierzchu ciasta.
- Powidła śliwkowe. Gęsta, kwaskowata warstwa, która przełamuje słodycz kremu.
- Pestki słonecznika. Prażone z cukrem dają chrupiący krokant na wierch ciasta.
Jak upiec i przełożyć ciasto
- Zrób ciasto na blaty. Roztop masło z cukrem i miodem, a potem przestudź i wymieszaj z jajkami. Dodaj mąkę wymieszaną z sodą, cynamonem i solą i zagnieć gładkie ciasto.
- Upiecz cztery blaty. Podziel ciasto na cztery części i rozwałkuj każdą na wielkość formy. Piecz w 180°C przez 8-10 minut, do złotego koloru. Jeszcze ciepłe blaty przykrój do równego rozmiaru.
- Ugotuj budyń. Zagotuj mleko z cukrem. Budyń rozprowadzony w odrobinie mleka wlej do gorącego mleka i gotuj, mieszając, do zgęstnienia. Przełóż do miski, przykryj folią na styk i ostudź całkowicie.
- Zrób krem budyniowy. Ubij miękkie masło na puszystą masę. Dodawaj przestudzony budyń po łyżce, ubijając po każdej porcji, aż krem będzie gładki.
- Przygotuj krokant. Podgrzewaj na patelni pestki słonecznika z cukrem i masłem, mieszając, aż cukier się skarmelizuje. Przelej na pergamin, ostudź i pokrusz.
- Przełóż blaty. Na pierwszym blacie rozsmaruj cienką warstwę powideł, a na niej część kremu. Powtórz z kolejnymi blatami, a ostatni posmaruj powidłami i posyp krokantem.
- Odstaw ciasto do stężenia. Przykryj miodownik i wstaw do lodówki na minimum 12 godzin, najlepiej na całą noc. Krój na kawałki tuż przed podaniem.
Dlaczego blaty muszą postać
Świeżo upieczone blaty miodowe są twarde i łamliwe, prawie jak herbatniki. To nie błąd. Tak powinno być. Dopiero gdy ciasto postoi złożone, wilgoć z kremu budyniowego i powideł śliwkowych wnika w blaty i zmienia ich strukturę. Po dobie blaty są miękkie i kroją się czysto. Jeśli zjesz miodownik tego samego dnia, poczujesz różnicę w konsystencji. Warstwy będą twarde i trudne do przekrojenia. Dlatego warto piec go z wyprzedzeniem, najlepiej dzień lub dwa przed podaniem.
Najczęstszy błąd przy pieczeniu blatów
Najczęściej blaty wychodzą za grube albo za długo stoją w piekarniku. Dlatego twardnieją bardziej niż powinny. Rozwałkuj ciasto możliwie równo, na grubość około czterech do pięciu milimetrów. Piecz tylko do momentu, gdy brzegi zaczynają się złocić. Zbyt długie pieczenie wysusza blat i utrudnia jego zmiękczenie nawet po nocy w lodówce. Jeśli nie masz czterech blach do jednoczesnego pieczenia, piecz partiami. Pamiętaj, że każda kolejna porcja może się upiec odrobinę szybciej w rozgrzanym już piekarniku.
Czym zastąpić powidła śliwkowe
Powidła śliwkowe to klasyka, ale miodownik dobrze przyjmie też inne gęste owocowe nadzienie. Sprawdzi się gęsty dżem wiśniowy o wyraźnej kwasowości albo dżem z czarnej porzeczki. Unikaj bardzo wodnistych dżemów. Mogą rozmoczyć blaty nierówno i sprawić, że krem się rozjedzie przy krojeniu. Jeśli powidła są bardzo gęste i trudne do rozsmarowania, podgrzej je chwilę w rondelku. Poczekaj, aż ostygną, zanim nałożysz je na blat.
Przechowywanie miodownika krok po kroku
Miodownik z kremem budyniowym i powidłami zawiera masło i mleko. Trzymaj go w lodówce, nie w temperaturze pokojowej. Amerykańskie wytyczne dotyczące wypieków z kremem i budyniem ograniczają czas poza chłodem do około dwóch godzin. Później ciasto powinno trafić przykryte do lodówki. Najlepiej zjeść je w ciągu trzech do czterech dni, zgodnie z wytycznymi Virginia Cooperative Extension dotyczącymi przechowywania żywności. Miodownik dobrze się też zamraża w kawałkach owiniętych folią, na około miesiąc. To wygodne, gdy pieczesz ciasto z dużym wyprzedzeniem na święta.
Dodatki na wierzch miodownika
Klasyczny wierch to krokant z prażonych pestek słonecznika, ale miodownik przyjmie też wiórki kokosowe albo cienko przelaną czekoladę. Jeśli wolisz mniej słodkie wykończenie, posyp ciasto grubo zmielonymi orzechami włoskimi. Orzechy dobrze komponują się z miodem i cynamonem. Niezależnie od wybranego dodatku, nakładaj go na ostatni blat tuż przed schłodzeniem ciasta. Dzięki temu zachowa chrupkość do podania.
Z czym podawać miodownik
Miodownik jest słodki i wyrazisty, więc najlepiej smakuje z czymś gorzkim w szklance. Mocna czarna herbata albo kawa przełamują słodycz kremu i powideł. Dzieciom możesz podać kawałek ze szklanką chłodnego mleka. Krój ciasto dopiero schłodzone, najlepiej wąskim nożem zanurzanym w ciepłej wodzie. Dzięki temu kawałki wyjdą równe, a krem się nie rozmaże.
Najczęściej zadawane pytania
- Jak długo miodownik powinien postać przed podaniem?
Najlepiej odstawić złożone ciasto na minimum 12 godzin w lodówce, a idealnie na całą dobę. W tym czasie twarde blaty wchłaniają wilgoć z kremu i powideł i mięknieją. Dzięki temu ciasto kroi się czysto, a nie rozpada na kawałki.
- Czym zastąpić budyń waniliowy w kremie?
Możesz użyć budynia śmietankowego albo cytrynowego, jeśli wolisz mniej wanilii w smaku. Ważne jest tylko to, żeby budyń był bez dodatku cukru. Dzięki temu łatwiej kontrolujesz słodycz całego kremu i dopasowujesz ją do swojego gustu.
- Jak długo można przechowywać gotowy miodownik?
Ciasto z kremem budyniowym trzymaj przykryte w lodówce. Zjedz je najlepiej w ciągu trzech do czterech dni. Dłuższe przechowywanie w temperaturze pokojowej nie jest bezpieczne, bo krem na bazie mleka i masła szybko się psuje poza chłodem.
- Czy blaty miodowe można zamrozić?
Tak, upieczone i ostudzone blaty można owinąć folią i zamrozić na kilka tygodni, zanim je przełożysz. To dobry sposób, żeby rozłożyć pracę nad ciastem na kilka dni przed świętami.
- Czy to ciasto mogą jeść małe dzieci?
Miodownik zawiera miód, więc nie podawaj go dzieciom poniżej pierwszego roku życia. Pieczenie nie usuwa tego ryzyka, ponieważ domowe wypieki nie osiągają temperatury potrzebnej do zniszczenia przetrwalników bakterii, zgodnie z informacjami University of California Cooperative Extension. Starszym dzieciom i dorosłym możesz podawać ciasto bez obaw.
- Z czym dobrze podawać miodownik?
Najlepiej smakuje z mocną herbatą lub kawą, które przełamują słodycz kremu i powideł. Dzieciom podaj kawałek ze szklanką chłodnego mleka.
- Co zrobić, jeśli blat się połamie podczas pieczenia lub przycinania?
Połamany blat możesz poskładać jak puzzle prosto w formie. Krem i powidła dobrze go sklejają po złożeniu ciasta. Jeśli brakuje większego fragmentu, wypełnij dziurę pokruszonymi resztkami blatu wymieszanymi z odrobiną kremu.