Pin it
To ciasto robię, kiedy rabarbar w ogrodzie rośnie szybciej niż zdążymy go zjeść.
Kruchy spód trzyma ciężar budyniowej warstwy. Kwaśny rabarbar przełamuje słodycz. Na wierchu wyrasta pieczona pianka z kisielu, lekka jak obłok po wyjściu z piekarnika.
Całość trzeba najpierw ostudzić. Ciasto kroi się dobrze po co najmniej dwóch godzinach chłodzenia, najlepiej po całej nocy w lodówce. Bez tego warstwy rozpływają się na talerzu.
Trzy warstwy, jedna lista zakupów
Każda warstwa tego ciasta potrzebuje innych składników, ale żaden z nich nie jest egzotyczny. Najważniejsza jest jakość rabarbaru i świeżość jajek, bo na nich stoi cały smak ciasta.
- Mąka pszenna. Buduje kruchą i zwartą podstawę pod wilgotne warstwy.
- Masło. Odpowiada za łamliwość spodu. Używaj go dobrze schłodzonego.
- Żółtka. Spajają ciasto i dają mu złoty kolor po upieczeniu.
- Cukier puder. Słodzi spód bez pozostawiania ziarnistości.
- Rabarbar. Kwaskowe serce ciasta. Używaj tylko różowych ogonków, liście rabarbaru są toksyczne i trzeba je odciąć zaraz po zbiorze, jak radzi SDSU Extension.
- Kasza manna. Wchłania sok z rabarbaru i nie dopuszcza do rozmoknięcia spodu.
- Budyń śmietankowy w proszku. Tworzy gładką warstwę między rabarbarem i pianką.
- Mleko. Rozprowadza budyń i daje mu aksamitną konsystencję.
- Białka. Ubite na sztywno dają piance lekkość po upieczeniu.
- Kisiel cytrynowy w proszku. Barwi piankę i dodaje jej cytrynowej świeżości.
- Cukier do piany. Stabilizuje ubite białka. Dzięki niemu pianka nie opada.
Jak ułożyć i upiec trzy warstwy
- Przygotuj rabarbar. Obierz ogonki rabarbaru i odrzuć liście. Liście są toksyczne i nie powinny trafić do kuchni. Pokrój ogonki, posyp dwiema łyżkami cukru i odstaw na 30 minut. Potem odcedź sok.
- Zagnieć kruche ciasto. Wymieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia, cukrem pudrem i solą. Wkrój schłodzone masło, dodaj żółtka i szybko zagnieć gładkie ciasto. Podziel je na 2/3 i 1/3, zawiń i schłodź po 30 minut w lodówce.
- Podpiecz spód. Rozwałkuj większą część ciasta na blasze wyłożonej papierem, nakłuj widelcem i podpiecz w 180°C (356°F) przez około 15 minut, do lekkiego zezłocenia.
- Ułóż rabarbar. Na ciepły spód wysyp kaszę manną, a na niej rozłóż odcedzony rabarbar.
- Zagotuj budyń. Rozprowadź proszek budyniowy w odłożonej szklance mleka. Resztę mleka zagotuj z cukrem. Wlej do niego rozrobiony budyń i mieszaj do zgęstnienia. Gorący budyń wylej na warstwę rabarbaru.
- Ubij piankę z kisielem. Ubij białka ze szczyptą soli na sztywną pianę, dosypując stopniowo cukier. Na końcu wmieszaj suchy proszek kisielu cytrynowego. Rozsmaruj piankę na gorącym budyniu.
- Dodaj kruszonkę i piecz ponownie. Zetrzyj schłodzoną mniejszą część ciasta na tarce o grubych oczkach i posyp nią piankę. Piecz w 180°C (356°F) przez 30-35 minut, do złotego koloru wierchu.
- Ostudź przed krojeniem. Zostaw ciasto do całkowitego wystudzenia, najlepiej na kilka godzin albo na całą noc w lodówce. Dopiero potem krój na kwadraty.
Dlaczego rabarbar najpierw traci sok
Cukier wysypany na pokrojony rabarbar wyciąga z niego sok przez osmozę. To ten sam mechanizm, który działa przy kiszeniu ogórków. Bez tego kroku rabarbar odda wilgoć już w piekarniku i rozmoczy kruchy spód.
Kasza manna pracuje jako druga linia obrony. Wsypana prosto na ciepły spód, wchłania resztki soku zanim zetrze się z budyniem. Dzięki temu dół ciasta zostaje chrupki nawet następnego dnia.
Czy pieczona pianka z białek jest bezpieczna
Surowe białka budzą czasem obawy o salmonellę, ale w tym cieście nie zostają surowe. Po rozsmarowaniu na gorącym budyniu trafiają z powrotem do piekarnika na 30 do 35 minut w 180°C, więc ścinają się na wylot, tak jak w klasycznej pieczonej bezie.
Amerykańska agencja FDA zaleca szczególną ostrożność przy potrawach z niedopieczonymi białkami, takich jak domowy majonez czy lekko ścięta beza. Tutaj pianka wchodzi do piekarnika razem z resztą ciasta, więc ten problem nie dotyczy tego przepisu.
Jeśli mimo to wolisz dodatkową pewność, użyj jajek prosto z lodówki i świeżo otwartych, a miskę i mikser umyj gorącą wodą przed ubijaniem.
Najczęstszy błąd przy tym cieście
Najczęściej ciasto psuje się na dwa sposoby. Pierwszy to pominięcie odcedzania rabarbaru, przez co spód robi się gumowaty już pierwszego dnia. Drugi to krojenie na ciepło, zanim budyń i pianka zdążą się związać.
Pianka tuż po wyjściu z piekarnika jest miękka i delikatnie się trzęsie. To jest normalne. Twardnieje dopiero w chłodzie, dlatego cierpliwość przy stygnięciu daje najlepszy efekt na talerzu.
Co możesz zmienić w przepisie
Mrożony rabarbar działa tu równie dobrze co świeży. Rozmroź go w sitku, żeby odciekł nadmiar wody, dopiero potem posyp cukrem.
Kisiel cytrynowy możesz zamienić na truskawkowy albo wiśniowy. Zmieni się tylko kolor i smak pianki, nie jej struktura. Kaszę manną zastąpisz drobną bułką tartą, choć traci się przy tym część chłonności.
To ciasto nie wychodzi bezglutenowo przy prostej wymianie składników, bo gluten pracuje zarówno w spodzie, jak i w kaszy mannej.
Przechowywanie gotowego ciasta
Upieczone ciasto trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku. Zjedz je w ciągu trzech dni, pianka najlepiej smakuje w pierwszej dobie.
Surowy rabarbar przed użyciem przechowuj inaczej. Świeże ogonki wytrzymują w lodówce od dwóch do czterech tygodni, jak podaje Purdue Extension, owinięte w worku w szufladzie na warzywa.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć mrożonego rabarbaru?
Tak, mrożony rabarbar działa tu dobrze. Rozmroź go w sitku i odciśnij nadmiar wody. Dopiero potem posyp cukrem, inaczej warstwa rabarbaru zrobi się wodnista.
- Czym zastąpić kisiel cytrynowy?
Możesz użyć kisielu truskawkowego, wiśniowego albo malinowego. Zmieni się tylko kolor i smak pianki, struktura ubitych białek zostaje taka sama.
- Jak długo można przechowywać upieczone ciasto?
Przechowywane w lodówce w zamkniętym pojemniku wytrzyma około trzech dni. Pianka jest najlżejsza pierwszego dnia, a spód z czasem lekko mięknie.
- Czy pianka z surowych białek jest bezpieczna do jedzenia?
Tak, bo trafia do piekarnika razem z resztą ciasta na kolejne 30 do 35 minut w 180°C. Białka ścinają się na wylot, podobnie jak w pieczonej bezie.
- Czy to ciasto da się zrobić bez glutenu?
Nie przy prostej wymianie składników. Gluten pracuje w mące pszennej spodu i w kaszy mannej, więc potrzebny byłby osobny przepis na spód i inny zagęszczacz zamiast kaszy.
- Z czym najlepiej podawać ten deser?
Świetnie smakuje samo i lekko schłodzone, podane z filiżanką herbaty. Można dodać łyżkę niesłodzonej bitej śmietany, ale nie jest konieczna, bo pianka już sama jest lekka.
- Dlaczego moja pianka opadła po upieczeniu?
Najczęściej białka były niedostatecznie ubite przed dodaniem kisielu albo ciasto wyjęto z piekarnika za wcześnie. Pianka powinna mieć złoty kolor na wierchu i tylko lekko drżeć w środku.