Pin it
Ten tort nie ma nic wspólnego ze zwykłym makowcem na cieście drożdżowym. Spód robisz z gotowej masy makowej, bez wyrabiania ciasta i bez czekania na wyrośnięcie. Górę przykrywa gładki krem ze śmietanki i mascarpone, a na wierzchu rozlewa się ciepły kajmak z prażonymi migdałami.
To tort na specjalną okazję, świąteczny stół albo niedzielny obiad u rodziny. Liczy się z nim czas, bo smakuje najlepiej dobrze schłodzony. Sam spód piecze się około godziny, ale krem potrzebuje przynajmniej trzech godzin w lodówce, żeby się związał, więc najlepiej zrobić go dzień wcześniej.
Mak daje głęboki, lekko orzechowy smak, krem dodaje lekkości, a kajmak spaja wszystko w jedną, bardzo sycącą całość.
Z czego powstaje ten makowy tort
Do tego tortu wystarczy gotowa masa makowa ze sklepu, więc odpada mielenie maku i godziny parzenia. Wybierz masę gęstą i dobrze słodzoną, bez nadmiaru płynu na dnie opakowania, bo od tego zależy, jak spód się upiecze.
- Gotowa masa makowa. To baza spodu. Daje głęboki, orzechowy smak i wilgotną strukturę.
- Jaja. Żółtka łączą masę w jedno, a ubite białka podnoszą spód i robią go lżejszym.
- Kaszka manna. Wiąże masę i nadaje spodowi lekko ziarnistą, ciasteczkową strukturę.
- Proszek do pieczenia. Pomaga spodowi urosnąć, bo masa makowa sama z siebie jest ciężka.
- Cukier. Dosładza białkową piankę i podkreśla smak maku.
- Śmietanka kremówka 36%. To baza kremu. Musi być dobrze schłodzona, żeby się dobrze ubiła.
- Mascarpone. Dodaje kremowi gęstości i delikatnie maślanego smaku, bez przesadnej słodyczy.
- Cukier puder. Dosładza krem bez ziarnistości, jaką dałby cukier biały.
- Żelatyna. Stabilizuje krem, żeby nie puścił wody i dobrze trzymał kształt między warstwami.
- Kajmak. Karmelowa polewa na wierzchu, która łączy mak ze śmietanką w jedną całość.
- Migdały w płatkach. Prażone na sucho, dodają chrupkości i przełamują słodycz kremu i kajmaku.
Jak upiec i złożyć ten tort
- Zrób masę na spód. Żółtka, kaszkę manną i proszek do pieczenia wymieszaj z masą makową. Dodaj wanilię i wymieszaj na gładką, zwartą masę.
- Ubij białka. Białka ze szczyptą soli ubij na sztywną pianę, dodając cukier pod koniec ubijania. Pianę połącz z masą makową w trzech partiach, mieszając delikatnie od dołu.
- Upiecz spód. Przełóż do formy 20x30 cm wyłożonej papierem i piecz w 180°C przez 45-55 minut, do suchego patyczka. Wystudź całkowicie.
- Zrób krem. Śmietankę ubij na półsztywno, dodaj mascarpone i cukier puder. Gdy krem zacznie gęstnieć, wlej letnią żelatynę i ubij do sztywności.
- Przełóż i schłodź. Przekrojony na pół spód przełóż kremem, złóż warstwy i wstaw do lodówki na co najmniej 3 godziny.
- Udekoruj kajmakiem. Płynny, letni kajmak rozlej po wierzchu. Posyp migdałami i odstaw na 15 minut przed krojeniem.
Żelatyna, która utrzyma krem w formie
Krem ze śmietanki i mascarpone bez niczego dodatkowego po kilku godzinach w lodówce zaczyna puszczać wodę, zwłaszcza pod ciężarem kajmaku. Dlatego warto go ustabilizować niewielką ilością żelatyny.
Żelatynę namocz w chłodnej wodzie i odczekaj kilka minut. Potem rozpuść ją w kąpieli wodnej do klarownego płynu i dodaj do kremu, gdy ten zaczyna gęstnieć. Metodę rozpuszczania żelatyny do kremów opisuje poradnik Iowa State University Extension, według którego taki krem trzyma formę nawet kilkadziesiąt godzin dłużej niż krem bez stabilizatora.
Jak nie przesuszyć makowego spodu
Spód z masy makowej łatwo przesuszyć, bo z wierzchu wygląda już gotowy, a w środku wciąż jest wilgotny. Każdy piekarnik grzeje inaczej, więc czas 45-55 minut traktuj jako punkt wyjścia, nie regułę.
Sprawdzaj spód po 40 minutach. Wbij patyczek w samym środku formy, tam piecze się najdłużej. Jeśli wyjdzie suchy, a wierzch sprężyście wraca po dotknięciu, spód jest gotowy.
Zamienniki, gdy czegoś brakuje w kuchni
Gotową masę makową możesz zastąpić własną, ugotowaną z suchego maku namoczonego w gorącym mleku i zmielonego dwa razy w maszynce, ale wtedy dodaj więcej cukru, bo sklepowe masy są zwykle słodsze.
Mascarpone zastąpi twarożek śmietankowy, choć krem wyjdzie trochę mniej gładki. Gotowy kajmak z puszki zastąpi mleko skondensowane karmelizowane kilka godzin na małym ogniu. Migdały możesz zamienić orzechami włoskimi lub laskowymi, uprażonymi tak samo na suchej patelni.
Dlaczego ten tort lubi czekać w lodówce
Krem na bazie śmietanki i mascarpone łatwo się psuje w temperaturze pokojowej, dlatego po udekorowaniu tort trzymaj w lodówce, a nie na blacie. Zgodnie z wytycznymi UF/IFAS Extension produkty na bazie śmietanki i jaj nie powinny stać dłużej niż dwie godziny poza chłodnym miejscem.
Gotowy tort przykryty folią przetrzyma w lodówce 2-3 dni. Najlepiej przygotować go dzień wcześniej, bo po nocy w chłodzie krem lepiej się kroi, a mak i kajmak zdążą się przegryźć.
Co mak daje twojemu organizmowi
Mak to coś więcej niż tylko smak i chrupiące nutki w cieście. Według University of Illinois Extension nasiona maku są bogatym źródłem wapnia i dobrym źródłem żelaza, a każda uncja dostarcza około 5 g białka i 6 g błonnika.
W tym przepisie mak występuje w formie słodzonej masy, więc część tych wartości rozmywa się w cukrze i śmietance. Traktuj ten tort jako odświętny deser, a nie codzienne źródło wapnia czy błonnika.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić ten tort z własnoręcznie zmielonego maku, a nie z gotowej masy?
Tak, potrzebujesz około 300 g suchego maku namoczonego w gorącym mleku i zmielonego dwa razy w maszynce lub blenderze na gładką pastę. Dodaj więcej cukru niż w przepisie, bo gotowe masy ze sklepu są zwykle słodzone mocniej niż domowa wersja.
- Jak długo można przechowywać gotowy tort w lodówce?
Przykryty folią wytrzyma w lodówce 2-3 dni. Po tym czasie krem zaczyna się rozwarstwiać, a kajmak traci błysk, więc najlepiej zjeść go w tym czasie.
- Czy mogę przygotować ten tort dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Upiecz spód i przełóż kremem dzień przed podaniem, a kajmakiem polej tort w dniu serwowania, żeby zachował błysk i nie zdążył zmatowieć.
- Czym zastąpić kajmak, jeśli nie mam go pod ręką?
Dobrze sprawdzi się gotowa masa krówkowa z puszki lub domowy toffi z karmelizowanego mleka skondensowanego. Możesz też użyć gęstego karmelu maślanego, choć tort będzie wtedy mniej kremowy w smaku.
- Czy da się zrobić ten krem bez żelatyny?
Tak, ale krem będzie mniej stabilny i trzeba go zjeść w ciągu doby, zanim zacznie puszczać wodę. Bez żelatyny ubijaj śmietankę trochę dłużej, do bardzo sztywnej konsystencji, zanim dodasz mascarpone.
- Jak sprawdzić, że makowy spód jest dobrze upieczony?
Wbij patyczek w sam środek formy, tam spód piecze się najdłużej. Patyczek powinien wyjść suchy, a wierzch sprężyście wracać po lekkim dotknięciu palcem.
- Czy ten tort można zamrozić?
Sam upieczony spód bez kremu zamrozisz bez problemu na około miesiąc, owinięty folią. Złożonego tortu z kremem i kajmakiem nie polecam zamrażać, bo po rozmrożeniu krem robi się wodnisty, a kajmak matowy.
- Z czym dobrze podać ten tort?
Wystarczy filiżanka mocnej czarnej kawy lub herbaty, które przełamują słodycz kajmaku. Dobrze komponuje się też z odrobiną niesłodzonej bitej śmietany podanej z boku.