Pin it
Makowa panienka trafia na stół, gdy ma to być coś więcej niż zwykłe ciasto z makiem. Dwa puszyste blaty z makiem, kokosem i migdałami. Między nimi gęsty krem waniliowy i warstwa wiśni, a na wierchu biała czekolada z płatkami migdałów.
Ten wariant z wiśniami i migdałami wypada mniej słodko niż klasyczna wersja z żurawiną. Kwaśne wiśnie równoważą krem na maśle, a migdały dodają chrupkości w biszkopcie i na wierchu ciasta.
Żaden etap nie jest trudny, ale ciasto potrzebuje czasu. Blaty muszą wystygnąć, a krem dobrze schłodzić się przed krojeniem, więc licz na około 6 godzin od początku pracy do pierwszego kawałka.
Co trafia do makowej panienki
Podstawą są drobno zmielony mak, kokos i migdały. Razem dają wilgotny, zbity biszkopt bez dodatku dużej ilości mąki. Wybierz mak suchy i świeżo zmielony, bo stary mak szybko gorzknieje.
- Białka i żółtka. Ubite białka dają biszkoptowi lekkość, a żółtka dodają wilgotności i koloru.
- Mak suchy, zmielony. Główny smak i ciemny kolor blatów, lepiej kupić mak już zmielony do pieczenia.
- Wiórki kokosowe. Podkręcają aromat i utrzymują wilgotność biszkoptu przez kilka dni.
- Migdały mielone. Zagęszczają ciasto i dają delikatny, orzechowy posmak w tle.
- Mąka pszenna i proszek do pieczenia. Niewielka ilość wystarczy, żeby blaty się nie rozpadały przy krojeniu.
- Mleko, żółtka i skrobia. Budują gęsty krem waniliowy, który spaja warstwy.
- Masło. Ubite z ostudzonym budyniem daje kremowi strukturę, dzięki której ciasto się dobrze kroi.
- Wiśnie. Kwaśna warstwa, która przełamuje słodycz kremu i czekolady.
- Biała czekolada i śmietanka. Tworzą błyszczącą polewę na wierchu ciasta.
- Migdały w płatkach. Chrupiąca dekoracja i wizualny sygnał, co znajduje się w środku.
Jak złożyć ciasto krok po kroku
- Połącz suche składniki. Wymieszaj mak, wiórki kokosowe, migdały mielone, mąkę i proszek do pieczenia w jednej misce.
- Ubij białka na sztywną pianę. Białka z solą ubijaj na wysokich obrotach, dodając cukier łyżka po łyżce, aż piana będzie sztywna i lśniąca.
- Dodaj żółtka i suche składniki. Wmieszaj żółtka, a potem delikatnie złóż suchą mieszankę z makiem, żeby nie wybić powietrza z piany.
- Upiecz dwa blaty. Rozłóż ciasto na dwie blachy wyłożone papierem (ok. 24x34 cm) i piecz w 170-180°C przez 20-25 minut, do jasnozłotego koloru. Ostudź całkowicie.
- Zrób krem budyniowy. Zagotuj mleko z cukrem. Żółtka roztrzep ze skrobią i mąką, zahartuj gorącym mlekiem i przelej z powrotem do garnka. Gotuj na małym ogniu do zgęstnienia, mieszając bez przerwy. Przykryj folią i ostudź do temperatury pokojowej.
- Ubij masło z budyniem. Zmiękczone masło ubij na puch, a potem dodawaj ostudzony budyń łyżka po łyżce, ubijając do uzyskania gładkiego kremu.
- Przygotuj wiśnie. Odciśnięte wiśnie podgrzej z cukrem i skrobią na patelni przez 2-3 minuty, aż sok zgęstnieje, i ostudź.
- Przełóż i polej ciasto. Nasącz pierwszy blat i rozsmaruj połowę kremu, a na nim rozłóż wiśnie. Przykryj drugim blatem, nasącz go i rozsmaruj resztę kremu na wierchu. Schłodź co najmniej godzinę, potem polej roztopioną białą czekoladą wymieszaną ze śmietanką i udekoruj migdałami w płatkach.
Mak bez goryczki
Gorycz w cieście z makiem prawie zawsze bierze się z maku, który stał zbyt długo albo nie był świeżo zmielony. Mak szybko traci aromat i jełczeje, bo jest bogaty w tłuszcz, podobnie jak orzechy czy migdały. Kupuj mak suchy przeznaczony do pieczenia, najlepiej w małym opakowaniu. Trzymaj go w lodówce, jeśli otwartego nie zużyjesz w ciągu kilku tygodni.
Jeśli masz tylko mak w ziarnach, sparz go wrzątkiem i odstaw pod przykryciem na 20-30 minut. Odciśnij go, a potem zmiel dwa razy w maszynce albo zmiksuj blenderem na gładką masę. Dobrze zmielony mak nie chrzęści pod zębami i równomiernie barwi biszkopt.
Wiśnie świeże, mrożone czy z kompotu
Każda wersja wiśni działa, o ile dobrze odciśniesz z nich sok. Świeże wiśnie wypestkuj i przesyp cukrem na 15 minut, żeby puściły wodę, a potem odciśnij przez sitko. Mrożone rozmrażaj w misce z sitkiem na wierchu, żeby woda z rozmrażania spłynęła, a nie wsiąkła w krem.
Wiśnie z kompotu albo zalewy są najwygodniejsze, bo są już miękkie. Trzeba je jednak odsączyć wyjątkowo dokładnie, bo zostaje w nich dużo płynu. Za mokra warstwa rozmoczy krem i blaty zrobią się papkowate już po kilku godzinach.
Migdały robią większą różnicę niż myślisz
Migdały w tym cieście pojawiają się dwa razy, mielone w biszkopcie i w płatkach na wierchu, i to nie przypadek. Mielone migdały wiążą wilgoć i tłuszcz z żółtek, dzięki czemu blaty nie wysychają nawet po dwóch dniach w lodówce. Migdały w płatkach, lekko uprażone na suchej patelni, dają kontrast chrupkości na tle miękkiego kremu.
Migdały to też dobry wybór pod względem odżywczym. Większość tłuszczu w nich to tłuszcze nienasycone, a do tego są źródłem witaminy E, jak opisuje serwis żywieniowy Uniwersytetu Nebraska-Lincoln. To nie zmienia tego, że panienka jest przede wszystkim deserem. Miło jednak wiedzieć, że migdały wnoszą coś więcej niż tylko smak.
Przechowywanie i mrożenie panienki
Ciasto z kremem na bazie mleka i masła trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku, najlepiej zjedz w ciągu 2-3 dni. Desery z kremem budyniowym i nadzieniem na bazie nabiału są uznawane za łatwo psujące się i powinny stać w chłodzie, tak jak opisuje poradnik Colorado State University Extension dotyczący przechowywania wypieków z budyniem.
Panienkę bez polewy można zamrozić na około miesiąc, owiniętą dokładnie folią i włożoną do pudełka. Rozmrażaj ją w lodówce przez noc i dopiero potem polej białą czekoladą, bo polewa po zamrożeniu traci błysk.
Najczęstszy błąd przy kremie
Najczęściej krem rozwarstwia się albo robi się rzadki, gdy budyń jest jeszcze ciepły w momencie łączenia z masłem. Masło się rozpuszcza, a krem później ścieka z blatów zamiast trzymać kształt. Budyń musi wystygnąć do temperatury pokojowej, a najlepiej postać chwilę w lodówce pod folią przylegającą do powierzchni, żeby nie zrobił się kożuch.
Drugi częsty problem to zbyt mokre wiśnie, które rozmywają krem od środka. Jeśli po odciśnięciu wiśni zostaje w misce dużo soku, odciśnij je jeszcze raz albo dodaj do nich pół łyżki skrobi więcej przed podgrzaniem.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić makową panienkę bez glutenu?
Tak, wystarczy zastąpić 40 g mąki pszennej taką samą ilością mąki bezglutenowej uniwersalnej albo samej skrobi ziemniaczanej. Mak, kokos i migdały są naturalnie bezglutenowe. Sprawdź jednak etykietę budyniu w proszku, jeśli go używasz.
- Czym zastąpić wiśnie, jeśli akurat ich nie mam?
Dobrze działają też wiśnie zamienione na żurawinę albo maliny, podobnie kwaśne i wyraziste na tle kremu. Możesz użyć także gotowego dżemu wiśniowego o niskiej zawartości cukru, tylko rozsmaruj go cienko, bo jest gęstszy niż odciśnięte owoce.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, panienka wytrzymuje około 2-3 dni bez utraty jakości. Dłużej przechowywać ją lepiej w zamrażarce, bez polewy, i rozmrozić w lodówce przed dodaniem czekolady.
- Dlaczego mój krem się rozwarstwia?
Najczęściej budyń był jeszcze ciepły, kiedy dodałaś go do ubitego masła, i masło się rozpuściło. Budyń musi być całkowicie wystudzony, w temperaturze pokojowej albo chłodniejszej, zanim zaczniesz go łączyć z masłem łyżka po łyżce.
- Czy mogę upiec oba blaty na raz, w jednej dużej blasze?
Tak, możesz upiec jeden duży blat w blasze 24x34 cm i po ostudzeniu przekroić go równo na pół nożem z długim ostrzem. To nawet wygodniejsze niż pieczenie dwóch osobnych blatów, o ile pilnujesz równego rozlania ciasta.
- Czy to ciasto nadaje się do zamrożenia?
Nadaje się, ale bez polewy z białej czekolady, która po rozmrożeniu traci błysk i robi się ziarnista. Zawiń dobrze przełożone, nieudekorowane ciasto w folię i zamroź na okres do miesiąca. Rozmroź w lodówce przez noc, a polewę dodaj świeżo przed podaniem.