Pin it
Ciasto ponczowe to jeden z tych wypieków, które pamiętam z cukierni sprzed lat. To lekki biszkopt nasączony rumowym ponczem, przełożony dżemem malinowym i pokryty różową polewą. Nie jest skomplikowane, ale wymaga trochę czasu na wystudzenie i przełożenie.
To ciasto świetnie sprawdza się na rodzinne spotkanie albo niedzielny podwieczorek. Lepiej smakuje dzień po upieczeniu, kiedy poncz zdąży dobrze wsiąknąć w biszkopt. Sam biszkopt piecze się 25 minut, ale całe ciasto potrzebuje kilku godzin na wystudzenie i schłodzenie w lodówce, więc warto zacząć wcześniej.
Co znajdziesz w tym biszkopcie
Składników jest niewiele, ale każdy ma znaczenie dla puszystości biszkoptu. Wybierz świeże jajka w temperaturze pokojowej, bo lepiej się ubiją i dadzą więcej objętości.
- Jajka. Budują strukturę i puszystość biszkoptu bez dodatku tłuszczu.
- Cukier. W biszkopcie daje słodkość i stabilizuje ubitą pianę, w ponczu i lukrze odpowiada za smak i konsystencję.
- Mąka pszenna. Tworzy szkielet ciasta.
- Mąka ziemniaczana. Odpowiada za delikatną, lekką strukturę typową dla polskiego biszkoptu.
- Szczypta soli. Wzmacnia smak i pomaga ustabilizować ubite jajka.
- Woda i cukier do ponczu. Razem tworzą syrop, który nasączy warstwy biszkoptu.
- Rum. Nadaje ponczowi charakterystyczny aromat, można go zastąpić aromatem bezalkoholowym.
- Dżem malinowy. Przekładka, która dodaje wilgotności i owocowej kwaskowatości.
- Cukier puder. Baza lukru, który zamyka ciasto i dodaje słodkości.
- Barwnik spożywczy różowy. Opcjonalny, dla tradycyjnego różowego wykończenia.
- Wiórki kokosowe. Dekoracja i chrupiący kontrast na wierzchu.
Jak upiec i przełożyć biszkopt
- Przygotuj piekarnik i blachę. Nagrzej piekarnik do 180 stopni C bez termoobiegu i wyłóż blachę o wymiarach 23x33 cm papierem do pieczenia.
- Ubij jajka z cukrem. Ubijaj 6 jajek z 180 g cukru i szczyptą soli przez 8-10 minut, aż masa zbieleje, potroi swoją objętość i będzie gęsta jak krem.
- Dodaj suche składniki. Przesiej 90 g mąki pszennej i 90 g mąki ziemniaczanej, dosypuj w trzech partiach do ubitej masy, mieszając delikatnie szpatułką od dołu do góry, żeby nie wybić powietrza.
- Upiecz biszkopt. Przelej ciasto na blachę, wyrównaj powierzchnię i piecz 22-25 minut, aż wierzch będzie złoty a wykałaczka wbita w środek wyjdzie sucha. Wystudź całkowicie w blasze, najlepiej przez 2 godziny.
- Przygotuj poncz i przełóż ciasto. Zagotuj 150 ml wody z 100 g cukru, zdejmij z ognia, wystudź i wmieszaj 3 łyżki rumu. Przekrój wystudzony biszkopt na dwie warstwy, nasącz dolną połową ponczu, posmaruj 200 g dżemu malinowego, przykryj drugą warstwą i nasącz resztą ponczu.
- Zrób lukier i udekoruj. Wymieszaj 200 g cukru pudru z 3-4 łyżkami ciepłej wody albo soku z cytryny i kilkoma kroplami różowego barwnika, aż powstanie gładka polewa. Rozlej po wierzchu ciasta, posyp 50 g wiórków kokosowych i schłodź w lodówce co najmniej 2-3 godziny przed podaniem.
Sekret puszystego biszkoptu
Biszkopt bez dodatku tłuszczu wymaga dobrze ubitych jaj. Ubijaj całe jajka z cukrem przez co najmniej osiem minut, aż masa zbieleje i potroi objętość. Powinna być gęsta i zostawiać widoczny wzór po podniesieniu miksera. To ta faza decyduje o tym, czy biszkopt wyrośnie i zostanie puszysty po upieczeniu.
Mąkę i mąkę ziemniaczaną przesiej razem, żeby usunąć zbrylenia i dodać powietrza. Dosypuj je do ubitej masy w trzech turach, mieszając delikatnie szpatułką od dołu do góry. Energiczne miksowanie w tym momencie wybija powietrze z piany i biszkopt wychodzi płaski.
Piecz w nagrzanym piekarniku w 180 stopniach przez około 25 minut. Sprawdź gotowość suchym wykałaczką, jak poleca przewodnik Iowa State University Extension dotyczący bezpiecznego pieczenia. Dobrze upieczony biszkopt jest bezpieczny i smaczny.
Rum w ponczu bez przesady
Klasyczny poncz do tego ciasta to prosty syrop z wody i cukru, wzbogacony rumem. Rum dodaje charakterystycznego aromatu, ale nie licz na to, że alkohol całkowicie odparuje. Według analizy Idaho State University, pieczone i gotowane dania mogą zatrzymać nawet około 45 procent alkoholu, nawet po dłuższej obróbce termicznej.
To ciasto trafia czasem na stół z dzieckiem albo osobą, która unika alkoholu. W takiej wersji zamień rum na aromat rumowy w kilku kroplach albo na sok z pomarańczy z odrobiną skórki. Smak będzie inny, ale ciasto wciąż będzie wilgotne i aromatyczne.
Sprawdzone zamienniki do tego ciasta
Dżem malinowy można zamienić na morelowy albo wiśniowy, zależnie od tego, co masz w spiżarni. Oba dobrze się kroją i nie rozlewają się podczas przekładania. Jeśli wolisz mniej słodkie ciasto, zmniejsz cukier puder w lukrze o jedną czwartą i dodaj więcej soku z cytryny.
Wiórki kokosowe na wierzchu można zastąpić startą czekoladą albo pokruszonymi herbatnikami, tak jak robi się to w niektórych cukierniach. Barwnik różowy jest czysto dekoracyjny, więc możesz go spokojnie pominąć i zostawić biały lukier. Smak się nie zmieni.
Jak podać i czym udekorować
To ciasto najlepiej smakuje dobrze schłodzone, prosto z lodówki, kiedy warstwy dobrze się złączyły po nasączeniu. Krój je w regularne kwadraty albo prostokąty, najlepiej nożem zanurzonym wcześniej w ciepłej wodzie, żeby lukier się nie kruszył.
Podawaj z filiżanką czarnej herbaty albo mocnej kawy, które przełamują słodycz lukru i ponczu. Na rodzinne okazje udekoruj wierzch odrobiną wiórków kokosowych rozsypanych tylko po jednej stronie każdego kawałka, co wygląda ładniej na talerzu niż równa warstwa na całości.
Przechowywanie i mrożenie ciasta
Ciasto ponczowe ma wilgotną przekładkę z dżemu i lukier na wierzchu. Trzymaj je w lodówce, w zamkniętym pojemniku, nie na blacie. Zwykłe suche biszkopty można trzymać w temperaturze pokojowej przez dwa lub trzy dni. Wypieki z wilgotnym nadzieniem i polewą psują się szybciej, jak zaznacza poradnik dotyczący bezpieczeństwa wypieków.
W lodówce ciasto zachowuje dobrą konsystencję przez trzy do czterech dni. Same, nienasączone warstwy biszkoptu możesz zamrozić owinięte dokładnie folią na około miesiąc. Dokończ ciasto po rozmrożeniu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy ciasto ponczowe można zrobić bez alkoholu?
Tak. Zamień rum w ponczu na aromat rumowy w kilku kroplach albo na sok z pomarańczy z odrobiną skórki. Smak będzie delikatniejszy, ale biszkopt zostanie równie wilgotny.
- Jak długo można przechowywać ciasto ponczowe?
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, ciasto zachowuje dobrą konsystencję przez trzy do czterech dni. Dżem i lukier na wierzchu robią z niego wypiek, który lepiej trzymać chłodny niż na blacie.
- Czy biszkopt trzeba upiec dzień wcześniej?
Nie trzeba, ale to pomaga. Dobrze wystudzony, nawet jednodniowy biszkopt kroi się równiej i wchłania poncz spokojniej niż ciepły.
- Dlaczego mój biszkopt opadł po upieczeniu?
Najczęściej to zbyt krótkie ubijanie jaj z cukrem albo otwarcie piekarnika w pierwszych minutach pieczenia. Ubijaj masę do potrojenia objętości i zaglądaj do piekarnika najwcześniej po 20 minutach.
- Czy ciasto ponczowe można zamrozić?
Same, nienasączone warstwy biszkoptu mrozi się dobrze, owinięte dokładnie folią, na około miesiąc. Gotowego ciasta z lukrem i ponczem lepiej nie zamrażać, bo lukier traci gładkość po rozmrożeniu.
- Czym zastąpić dżem malinowy?
Dobrze działa dżem morelowy albo wiśniowy, bo oba dobrze się kroją i nie rozmywają warstw. Unikaj bardzo wodnistych konfitur, które mogą rozmoczyć biszkopt.
- Czy to ciasto nadaje się dla dzieci?
Poncz zawiera rum, a alkohol nie odparowuje w całości podczas pieczenia i nasączania. Dla dzieci zamień rum na aromat rumowy, wtedy ciasto jest bezpieczne dla całej rodziny.