Pin it
Ten tort makowy z pomarańczami to świąteczny klasyk w wielu polskich domach. Wilgotne blaty z prawdziwym makiem, chłodny krem z mascarpone i cząstki pomarańczy chowają się pod połyskującą polewą czekoladową.
To nie jest przepis na szybki wieczór. Blaty trzeba upiec i ostudzić. Krem trzeba ubić. Cały tort musi postać w lodówce minimum 4 godziny, najlepiej całą noc. Jeśli planujesz go na święta, zacznij dzień wcześniej.
Mak kupujesz w postaci gotowej masy, więc większość pracy to składanie warstw, a nie gotowanie od zera. Pomarańcze przełamują słodycz maku, a sok do nasączenia blatów robi tort lżejszym w smaku.
Co znajdziesz w torcie makowym z pomarańczami
Podstawą są gęste blaty makowe, więc wybierz gotową masę makową bez bakalii, jeśli wolisz czysty smak maku. Do kremu weź tłustą śmietankę 36% i mascarpone w temperaturze pokojowej, bo inaczej się nie zetnie.
- Masa makowa. Daje wilgotny, gęsty środek blatów i główny smak tortu.
- Jajka. Spulchniają biszkopt i trzymają go w kupie bez dodatku tłuszczu.
- Mąka pszenna. Odpowiada za strukturę blatów, dodana w niewielkiej ilości, by mak został na pierwszym planie.
- Śmietanka kremówka 36%. Ubita na sztywno tworzy bazę kremu, który utrzyma warstwy.
- Mascarpone. Dogęszcza krem i nie pozwala mu się rozwarstwić pod ciężarem pomarańczy.
- Pomarańcze. Wnoszą kwaskowatą świeżość, która przełamuje słodycz maku i czekolady.
- Gorzka czekolada. Tworzy błyszczącą polewę o wyraźnym, niezbyt słodkim smaku.
- Marcepan. Służy do uformowania gwiazdek na wierch, typowej świątecznej dekoracji.
Jak złożyć i upiec tort makowy
- Upiecz blaty makowe. Żółtka utrzyj z cukrem na puszystą masę, wymieszaj z masą makową, a na końcu dodaj mąkę z proszkiem do pieczenia i delikatnie wmieszaj ubite na sztywno białka. Piecz w dwóch tortownicach 24 cm, 30-35 minut w 170°C, do suchego patyczka, i ostudź całkowicie.
- Obierz pomarańcze. Pomarańcze obierz razem z białą błonką i wykrój cząstki, zbierając wyciekający sok do nasączenia blatów.
- Ubij krem mascarpone. Zimną śmietankę ubij na półsztywno, dodaj mascarpone, cukier puder i wanilię, i ubijaj do gęstego kremu, który trzyma kształt na łyżce.
- Złóż warstwy. Pierwszy blat nasącz sokiem z pomarańczy, rozsmaruj część kremu i poukładaj cząstki pomarańczy, przykryj drugim blatem i obłóż resztą kremu wierch i boki.
- Wylej polewę. Roztopioną i przestudzoną czekoladę z masłem i olejem wylej na schłodzony tort, rozprowadzając ją tak, by ściekała po bokach.
- Udekoruj. Na wierchu ułóż gwiazdki uformowane z marcepanu, plastry pomarańczy i odłożone cząstki.
- Schłodź przed podaniem. Odstaw tort do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na noc, i krój ciepłym, osuszonym nożem.
Dlaczego mak trzeba dobrze zmielić
Jeśli masa makowa smakuje gorzko lub piaskowo, winny jest zbyt grubo zmielony mak. Dobra gotowa masa makowa powinna być gładka i ciemna, bez widocznych całych ziarenek. Kupując mak w sklepie, wybieraj gotowy produkt przeznaczony do pieczenia, a nie mak do posypania bułek, bo ten nie zmięknie wystarczająco w cieście. Jeśli chcesz zrobić masę samodzielnie, mak trzeba sparzyć, odstawić na noc i zmielić co najmniej dwa razy w maszynce, inaczej biszkopt wyjdzie chrupiący, nie wilgotny. Gotowa masa ze słoika czy wiaderka oszczędza ten krok i w tym przepisie sprawdza się równie dobrze. Unikaj mas z dużą ilością bakalii, jeśli chcesz, by w torcie dominował mak i pomarańcza, a nie rodzynki.
Sekret stabilnego kremu mascarpone
Krem, który się rozwarstwia pod ciężarem pomarańczy, to najczęstszy problem tego tortu. Zimna śmietanka ubija się szybciej i trzyma kształt dłużej, więc wyjmij ją z lodówki na samym końcu. Mascarpone dodaj dopiero, gdy śmietanka jest już w połowie ubita, i przestań mieszać, jak tylko masa zgęstnieje i trzyma się łyżki. Dłuższe ubijanie robi krem ziarnisty, a w końcu przypomina masło. Jeśli robisz tort z większym wyprzedzeniem albo masz ciepłą kuchnię, warto dodać do kremu łyżkę cukru pudru więcej, bo to wydłuża czas, w jakim krem trzyma strukturę, jak opisuje poradnik Iowa State University Extension na temat stabilizowania bitej śmietany.
Pomarańcze, które nie rozmoczą blatów
Cząstki pomarańczy są soczyste, więc jeśli położysz je na krem mokre, tort po kilku godzinach zacznie się rozmakać. Po wykrojeniu cząstek odłóż je na chwilę na papierowy ręcznik, żeby odciekł nadmiar soku. Sok, który zbierze się podczas obierania, wykorzystaj do nasączenia blatów, ale w umiarkowanej ilości, łyżka na blat w zupełności wystarczy. Jeśli pomarańcze są bardzo słodkie, możesz pominąć osobne nasączanie i oprzeć się tylko na soku z obierania. Do dekoracji wybierz najbardziej równe plastry i osusz je tuż przed ułożeniem na torcie, inaczej polewa czekoladowa zrobi się matowa w miejscu kontaktu z sokiem.
Jak bezpiecznie przechowywać tort z kremem
Tort z bitą śmietaną i mascarpone to produkt łatwo psujący się, więc od razu po udekorowaniu wróć z nim do lodówki. Zgodnie z wytycznymi amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) żywność wymagająca chłodzenia nie powinna stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, a lodówka powinna mieć temperaturę 4°C lub niższą. Tort trzymaj w lodówce pod przykryciem, żeby nie wysuszył się ani nie wchłonął zapachów. Zjedz go w ciągu 2-3 dni, krojąc zawsze czystym nożem. Przed podaniem możesz wyjąć go z lodówki na 10-15 minut, żeby krem lekko zmiękł, ale nie dłużej, bo krem i pomarańcze źle reagują na ciepło.
Zamienniki i wersje tego tortu
Mąkę pszenną możesz zamienić na mieszankę mąk bezglutenowych w tej samej ilości, jeśli ktoś z gości jej unika, blaty wyjdą odrobinę gęstsze, ale nadal wilgotne. Mascarpone możesz zastąpić samą ubitą śmietaną ze stabilizatorem w proszku, krem będzie lżejszy, choć mniej gęsty. Nie masz marcepanu? Udekoruj tort samymi plastrami pomarańczy i wiórkami gorzkiej czekolady, efekt jest równie świąteczny. Zamiast soku z pomarańczy do nasączenia możesz użyć mocnej, wystudzonej herbaty czarnej, to typowy zamiennik w starszych polskich przepisach na torty makowe i daje ciemniejszy, lekko cierpki ton. Jeśli lubisz wyraźniejszy aromat, dodaj do kremu łyżeczkę skórki otartej z pomarańczy.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć domowej masy makowej zamiast gotowej?
Tak, potrzebujesz około 800 g uprzednio sparzonego i dwukrotnie zmielonego maku wymieszanego z cukrem. Domowa masa bywa drobniejsza niż sklepowa, więc biszkopt może wyjść odrobinę bardziej wilgotny, to nie problem.
- Jak długo można przechowywać tort makowy z pomarańczami?
W lodówce, dobrze przykryty, wytrzyma 2-3 dni bez utraty jakości kremu. Zgodnie z wytycznymi FDA produkty z bitą śmietaną i mascarpone nie powinny stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny.
- Czy tort można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Blaty możesz upiec nawet dwa dni wcześniej i owinąć folią, a cały tort najlepiej złożyć dzień przed podaniem, żeby krem miał czas stężeć przez noc w lodówce.
- Czy da się zrobić wersję bezglutenową?
Tak, wystarczy zamienić mąkę pszenną na mieszankę mąk bezglutenowych w tej samej proporcji. Sprawdź też etykietę masy makowej, bo niektóre mieszanki z bakaliami mogą zawierać śladowy gluten.
- Czym zastąpić marcepanowe gwiazdki?
Plastrami pomarańczy, wiórkami gorzkiej czekolady albo prażonymi płatkami migdałów. Każda z tych opcji pasuje do smaku maku i pomarańczy i nie wymaga formowania figurek.
- Czy tort makowy z kremem można zamrozić?
Same blaty makowe owinięte folią znoszą zamrażanie dobrze, do około miesiąca. Złożonego tortu z kremem na bazie śmietany i mascarpone lepiej nie zamrażać, bo po rozmrożeniu krem się rozwarstwia i robi się wodnisty.
- Dlaczego mój krem się rozwarstwia?
Najczęściej śmietanka była zbyt ciepła albo krem ubijałeś za długo, już po uzyskaniu sztywnych szczytów. Zacznij od dobrze schłodzonej śmietanki i dodawaj mascarpone w połowie procesu, zatrzymując mikser, gdy masa zacznie trzymać kształt.