Pin it
Ten wysoki, mleczny placek orzechowy to klasyka kuchni domowej. Cienkie, bezowo-orzechowe blaty przekładane są aksamitnym kremem na bazie mleka i masła. Robię go, kiedy zależy mi na czymś efektownym na stół, a jednocześnie chcę użyć prostych składników z kuchni.
Smak budują zmielone orzechy włoskie i odrobina kakao w blatach, a krem budyniowo-maślany dodaje wilgotności bez przesadnej słodyczy. Ciasto potrzebuje czasu na schłodzenie. Warto złożyć je dzień wcześniej i zostawić na noc w lodówce, zanim pokroisz je na równe kawałki.
Z czego składa się orzechowy placek
Blaty robi się z ubitych białek, cukru i zmielonych orzechów włoskich z dodatkiem kakao, a krem powstaje z mleka zagęszczonego mąką i połączonego z ubitym masłem. Wybierz świeże orzechy o jasnym kolorze i bez gorzkiego posmaku, bo to one decydują o smaku całego ciasta.
- Białka jaj. Ubite na sztywno z cukrem tworzą puszystą bazę blatów i nadają im lekkość.
- Cukier. Stabilizuje piankę z białek i trafia też do kremu, równoważąc smak orzechów i kakao.
- Orzechy włoskie. Zmielone dodają blatom charakterystyczny smak i delikatną wilgotność.
- Kakao. Lekko przełamuje słodycz i daje blatom głębszy, orzechowo-czekoladowy odcień.
- Mąka pszenna. Odrobina w blatach i więcej w kremie stabilizuje strukturę i zapobiega opadaniu.
- Mleko. Baza kremu budyniowego, która po ugotowaniu i wychłodzeniu daje gładką konsystencję.
- Żółtka jaj. Zagęszczają krem i dodają mu delikatnie żółtego koloru oraz aksamitności.
- Masło. Ubite na puch i połączone z budyniem tworzy stabilny, kremowy przekładaniec.
- Czekolada gorzka. Roztopiona z olejem daje błyszczącą polewę na wierchu ciasta.
Jak złożyć wysoki orzechowiec krok po kroku
- Ubij białka. Białka o temperaturze pokojowej ubij na sztywną pianę, dodając cukier łyżka po łyżce, aż masa będzie gęsta i lśniąca.
- Dodaj orzechy i kakao. Wmieszaj delikatnie zmielone orzechy, kakao, mąkę i szczyptę soli, starając się nie zbić piany.
- Upiecz cztery blaty. Podziel masę na cztery porcje i piecz każdą na blasze wyłożonej papierem w 150°C przez 12-15 minut, partiami, aż będą lekko złote i sprężyste.
- Ugotuj krem budyniowy. Zagotuj mleko z częścią cukru, wlej wymieszane żółtka z mąką i resztą cukru, gotuj na małym ogniu do zgęstnienia, często mieszając, potem przykryj folią i ostudź do temperatury pokojowej.
- Ubij masło z budyniem. Ubij masło na puch i dodawaj budyń po łyżce, ubijając do uzyskania gładkiego, jednolitego kremu.
- Przełóż blaty kremem. Ułóż blaty jeden na drugim, przekładając każdy warstwą kremu, dociskając delikatnie, by krem sięgał do krawędzi.
- Polej czekoladą i schłodź. Roztopioną czekoladę z olejem rozprowadź na wierchu, a ciasto schładzaj w lodówce co najmniej 4 godziny, najlepiej całą noc, przed krojeniem.
Sekret równych, puszystych blatów
Blaty orzechowe to w zasadzie bezy z orzechami, więc obowiązują te same zasady co przy pianie z białek. Miska i końcówki miksera muszą być czyste i suche, bo nawet odrobina tłuszczu albo żółtka nie pozwoli białkom wybić się na sztywno. Cukier dodawaj dopiero, gdy piana zrobi się pienista, i sypka go po łyżce, inaczej masa pozostanie wodnista. Orzechy i kakao wmieszaj szpatułką, delikatnymi ruchami od dołu do góry, żeby nie zbić powietrza, które nadaje blatom wysokość. Jeśli blat po upieczeniu jest płaski i gumowaty, zwykle oznacza to, że piana była zbita albo masę za długo mieszano.
Dlaczego krem musi dobrze wychłodnąć
Krem w tym cieście powstaje z mleka, żółtek i masła, więc traktuj go jak każdy inny budyń na bazie mleka i jaj. Po ugotowaniu przykryj go folią bezpośrednio na powierzchni, żeby nie zrobił się kożuch, i ostudź do temperatury pokojowej, zanim zaczniesz łączyć go z masłem. Gotowe ciasto z takim kremem trzymaj w lodówce, a nie na blacie, bo wilgotny, mleczny krem jest środowiskiem, w którym bakterie rozwijają się szybko w cieple. Amerykańskie wytyczne dla wypieków z nadzieniem na bazie mleka i jaj radzą trzymać je w lodówce i zjeść w ciągu kilku dni, i ta sama zasada ma sens przy każdym cieście z mlecznym kremem.
Czym zastąpić orzechy włoskie
Jeśli nie masz orzechów włoskich albo komuś w domu nie służą, zmielone orzechy laskowe albo migdały dają podobny efekt, choć smak wyjdzie trochę łagodniejszy. Orzechy nerkowca też się sprawdzają, choć blaty będą odrobinę mniej wyraziste. Jakiekolwiek orzechy wybierzesz, miel je grubo, a nie na mąkę, bo drobinki dają blatom charakterystyczną, lekko chrupiącą strukturę. Unikaj orzechów solonych albo prażonych z dodatkami, bo zmieniają smak całego ciasta.
Alergeny, o których warto pamiętać
To ciasto zawiera jednocześnie trzy z najczęściej uczulających składników, czyli jaja, mleko i orzechy. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) wymienia mleko, jaja i orzechy drzewne wśród głównych alergenów pokarmowych, więc podając to ciasto gościom, warto wcześniej zapytać o uczulenia. Nie ma sensownego sposobu, by wyciągnąć orzechy z tego przepisu bez zmiany całej struktury blatów, więc dla osób z alergią na orzechy lepiej przygotować zupełnie inny deser.
Jak przechowywać i podawać na drugi dzień
Ciasto najlepiej smakuje dzień po złożeniu, gdy blaty zdążą napoić się kremem i lekko zmiękną. Przechowuj je w lodówce, przykryte, i kroj cienkim nożem zanurzonym w ciepłej wodzie, żeby przekrój był równy, a warstwy się nie kruszyły. Przed podaniem możesz wyjąć kawałek na 10-15 minut, żeby krem trochę zmiękł, ale całe ciasto trzymaj poza lodówką jak najkrócej. Dobrze komponuje się z mocną kawą albo herbatą, które przełamują słodycz kremu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę przygotować wysokie mleczne ciasto orzechowe dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Ciasto potrzebuje co najmniej kilku godzin w lodówce, żeby krem stężał i blaty napoiły się wilgocią. Złożenie go dzień wcześniej i schłodzenie przez noc da najlepszy efekt przy krojeniu.
- Jak długo można przechowywać to ciasto w lodówce?
Trzymaj je przykryte w lodówce i zjedz w ciągu kilku dni, podobnie jak każdy inny wypiek z kremem na bazie mleka i jaj. Nie zostawiaj go na blacie na dłużej niż na czas podania, bo mleczny krem szybko traci świeżość w temperaturze pokojowej.
- Czym zastąpić mąkę ziemniaczaną w kremie budyniowym?
Mąka kukurydziana (skrobia kukurydziana) działa tak samo i można ją podać w tej samej ilości. Mąka pszenna też zagęści krem, ale trzeba jej użyć około dwa razy więcej, żeby uzyskać podobną gęstość.
- Dlaczego moje blaty orzechowe wyszły płaskie i gumowate?
Najczęściej to znak, że piana z białek była niedobita albo masa została zbyt długo mieszana po dodaniu orzechów i kakao. Piana powinna być gęsta i lśniąca, a orzechy wmieszane delikatnie, kilkoma ruchami szpatułki.
- Czy to ciasto orzechowe można zamrozić?
Same upieczone blaty, bez kremu, mrożą się dobrze, owinięte szczelnie folią przez kilka tygodni. Złożone ciasto z mlecznym kremem lepiej zjeść świeże z lodówki, bo po rozmrożeniu krem budyniowy często się rozwarstwia.
- Czym zastąpić orzechy włoskie w tym przepisie?
Zmielone orzechy laskowe albo migdały dają podobny efekt przy zachowaniu tej samej ilości. Smak będzie łagodniejszy, ale struktura blatów zostanie taka sama.
- Z czym podawać wysokie mleczne ciasto orzechowe?
Najlepiej komponuje się z mocną czarną kawą albo niesłodzoną herbatą, które równoważą słodycz kremu i czekoladowej polewy. Dobrze smakuje też z odrobiną bitej śmietany, jeśli ktoś chce dodatkowej lekkości na talerzu.