Pin it
Ten biszkopt z jabłkami i pianką stracciatella to jedno z tych ciast, które wygląda na trudne, a w praktyce jest po prostu trzyetapowe. Puszysty biszkopt na spodzie, miękkie jabłka pod spodem i chłodna pianka z czekoladowymi drobinkami na wierzchu.
Robię go, gdy mam ochotę na coś lżejszego niż tradycyjny sernik, ale wciąż chcę zobaczyć warstwy na talerzu. Jabłka dają kwaskowatość, a stracciatella łagodzi ją śmietankową słodyczą.
Jedyna rzecz, o której trzeba pamiętać, to czas. Ciasto potrzebuje co najmniej 4-6 godzin w lodówce, zanim pianka się zwiąże, najlepiej zostawić je na całą noc. Licz się więc z tym, że od zamieszania pierwszej miski do pierwszego kęsa minie około 6-7 godzin.
Co trafia do blaszki tym razem
Każda z trzech warstw ma swój własny zestaw składników, ale żaden z nich nie jest egzotyczny. Najważniejsze to świeże, twarde jabłka i naprawdę zimna śmietanka kremówka, bo od tego zależy, czy pianka się uda.
- Jajka. Rozdzielone na białka i żółtka, dają biszkoptowi puszystość bez dodatku tłuszczu w pianie.
- Cukier. Słodzi ciasto i stabilizuje ubite białka, dzięki czemu nie opadają podczas pieczenia.
- Olej rzepakowy. Utrzymuje biszkopt wilgotny jeszcze kilka dni po upieczeniu.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta, wymieszana z budyniem daje delikatniejszy miękisz.
- Budyń waniliowy w proszku. Dodaje waniliowego aromatu i lekko zagęszcza ciasto, typowy trik w polskich biszkoptach.
- Proszek do pieczenia. Dodatkowo podnosi ciasto, bo sama piana z białek nie zawsze wystarczy w wysokiej blaszce.
- Szczypta soli. Wzmacnia ubijanie białek i wyostrza smak ciasta.
- Jabłka. Najlepiej twarde i kwaskowate, żeby po usmażeniu zachowały wyczuwalne kawałki, a nie zmieniły się w przecier.
- Cukier waniliowy. Łagodzi kwaskowatość jabłek i dodaje aromatu wanilii.
- Żelatyna w proszku. Spaja warstwę jabłkową i piankę, dzięki niej ciasto po schłodzeniu kroi się w równe kawałki.
- Śmietanka kremówka 30-36%. Musi być dobrze schłodzona, inaczej nie ubije się na stabilną pianę.
- Cukier pudrowy. Słodzi piankę delikatnie, bez grudek, które zostawiłby zwykły cukier.
- Skórka z cytryny. Daje piance lekko cytrusowy akcent, który równoważy słodycz czekolady.
- Gorzka czekolada. Starta lub posiekana na grube wiórki, to ona robi z piany prawdziwą stracciatellę.
Jak powstają trzy warstwy ciasta
- Ubij białka na sztywną pianę. Sześć białek ubij z łyżką cukru i szczyptą soli na sztywną, błyszczącą pianę, odłóż miskę w chłodne miejsce.
- Zrób masę żółtkową i połącz obie masy. Żółtka utrzyj z resztą cukru i olejem na gładki krem, wmieszaj mąkę przesianą z budyniem i proszkiem do pieczenia, a potem delikatnie, w trzech partiach, połącz z ubitymi białkami.
- Upiecz i przekrój biszkopt. Przełóż ciasto do blaszki 23 na 33 centymetry wyłożonej papierem, piecz w 160 stopniach C około 30 minut, aż będzie złoty i sprężysty. Po całkowitym ostygnięciu przekrój na dwie równe warstwy.
- Usmaż jabłka. Pokrojone w kostkę jabłka smaż na małym ogniu z cukrem waniliowym 8-10 minut, aż zmiękną, zdejmij z ognia i wmieszaj namoczoną i rozpuszczoną żelatynę.
- Zrób piankę stracciatella. Namocz żelatynę w wodzie, rozpuść ją delikatnie na małym ogniu ze skórką z cytryny, ostudź. Zimną śmietankę ubij z cukrem pudrowym na sztywno, wlej ostudzoną żelatynę wąskim strumieniem przy wolno pracującym mikserze, na końcu wmieszaj startą czekoladę.
- Złóż ciasto i schłodź. Na dolną warstwę biszkoptu w blaszce rozłóż jabłka, przykryj drugą warstwą biszkoptu, a na niej rozsmaruj piankę stracciatella. Schłodź w lodówce co najmniej 4-6 godzin, najlepiej całą noc, przed krojeniem w kwadraty.
Dlaczego biszkopt musi dobrze się wypiec
Ten biszkopt zawiera sześć jajek, więc dopieczenie go do końca ma znaczenie nie tylko dla smaku. Dobrze wypieczone ciasto jajeczne powinno sprężynować pod dotykiem i mieć suchy wykałaczkowy test w środku. Program University of Maine Cooperative Extension przypomina, że potrawy z jajek powinny osiągnąć temperaturę co najmniej 160 stopni Fahrenheita, czyli około 71 stopni Celsjusza, a wysoka temperatura pieczenia ciast z surowych jajek zwykle to z nawiązką zapewnia. W praktyce oznacza to, że 30 minut w 160 stopniach C dla tej wysokości blaszki jest minimum, nie maksimum. Jeśli środek wydaje się wilgotny po 30 minutach, dopiecz jeszcze 5 minut, zamiast ryzykować niedopieczony spód.
Jakie jabłka trzymają kształt najlepiej
Nie każde jabłko nadaje się na tę warstwę. Miękkie, bardzo słodkie odmiany po usmażeniu zamieniają się w gładki przecier, a w tym cieście chodzi o wyczuwalne kawałki pod biszkoptem. Lepiej sprawdzają się twarde, kwaskowate jabłka typu szampion, golden delicious albo antonówka, które smażone na małym ogniu trzymają formę przez te 8-10 minut. Jeśli trafisz na bardzo soczystą odmianę, smaż je minutę czy dwie dłużej na odkrytej patelni, żeby odparować nadmiar wody, inaczej warstwa jabłkowa rozleje się pod ciężarem piany.
Sekret stabilnej piany stracciatella
Najwięcej osób psuje tę piankę w jednym momencie, czyli wtedy, gdy dolewają rozpuszczoną żelatynę do śmietany. Żelatyna musi być tylko letnia, nie gorąca, inaczej od razu ścina się w nitki, gdy trafi na zimny krem. Wlewaj ją wąskim strumieniem po brzegu miski, przy włączonym na niskich obrotach mikserze, nigdy jednorazowo na środek. Śmietanka musi być naprawdę zimna, najlepiej prosto z lodówki, bo tylko taka trzyma stabilną strukturę po ubiciu. Startą czekoladę wmieszaj na samym końcu, krótko, żeby nie zabarwiła całej piany na szaro, drobinki powinny zostać wyraźnie widoczne, tak jak w prawdziwej stracciatelli.
Jak długo i jak przechowywać ciasto
Biszkopt z pianką stracciatella to deser na bazie śmietany i żelatyny, więc nie może stać długo w temperaturze pokojowej. Colorado State University Extension podaje, że produkty z jajek i nabiału nie powinny leżeć poza lodówką dłużej niż dwie godziny, więc po pokrojeniu wróć resztę do lodówki od razu. Przechowuj ciasto przykryte w lodówce i zjedz je w ciągu 3-4 dni, tyle samo czasu świeżości dają wytyczne Virginia Tech Cooperative Extension dla wypieków z kremem. Już złożonego ciasta nie zamrażaj, bo pianka po rozmrożeniu robi się wodnista, lepiej zamrozić sam upieczony i przekrojony biszkopt bez nadzienia.
Czym zastąpić żelatynę i inne składniki
Jeśli potrzebujesz wersji bez żelatyny zwierzęcej, zastąp obie porcje żelatyny agar-agarem w proporcji podanej na opakowaniu, pamiętając, że agar wiąże się dopiero po zagotowaniu, więc podgrzej go odpowiednio dłużej. Budyń waniliowy w proszku możesz zastąpić 2 łyżkami mąki ziemniaczanej wymieszanej z łyżeczką ekstraktu z wanilii, biszkopt wyjdzie odrobinę gęstszy, ale wciąż puszysty. Śmietankę 30% możesz podnieść do 36%, pianka będzie jeszcze bardziej stabilna, ale tłuściejsza śmietana ubija się szybciej, więc kontroluj mikser. Gorzką czekoladę swobodnie wymień na mleczną, jeśli wolisz łagodniejszy smak, tylko wtedy pianka wyjdzie odrobinę słodsza.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić ten biszkopt bez gotowej żelatyny cytrynowej, tylko ze zwykłą żelatyną?
Tak, to wersja opisana w tym przepisie. Żelatynę w proszku namocz w zimnej wodzie, rozpuść delikatnie i dodaj do niej startą skórkę z cytryny. Efekt smakowy jest bardzo podobny do gotowej galaretki cytrynowej.
- Jak długo trzeba schładzać to ciasto przed podaniem?
Co najmniej 4-6 godzin, a najlepiej całą noc. Krócej schłodzona pianka nie zdąży się związać i rozpłynie się na talerzu przy kroju.
- Czy jabłka mogę zastąpić innym owocem?
Gruszki działają bardzo podobnie, wybierz równie twarde odmiany i smaż je tak samo. Ze śliwkami czy brzoskwiniami wyjdzie słodszy deser, skróć wtedy smażenie o 2-3 minuty, bo szybciej mięknie.
- Jak przechowywać biszkopt z pianką stracciatella i jak długo zachowuje świeżość?
Trzymaj go przykrytego w lodówce i zjedz w ciągu 3-4 dni, zgodnie z ogólnymi wytycznymi dla wypieków z kremem. Po pokrojeniu wróć resztę do lodówki od razu, produkty z nabiału i jajek nie powinny stać dłużej niż dwie godziny w temperaturze pokojowej.
- Czy można zamrozić to ciasto?
Lepiej nie zamrażaj go już złożonego, pianka po rozmrożeniu robi się wodnista. Możesz zamrozić sam upieczony i przekrojony biszkopt bez nadzienia, owinięty szczelnie, na maksymalnie miesiąc.
- Czy da się zrobić wersję bez glutenu?
Mąkę pszenną zamień na mieszankę mąk bezglutenowych do wypieków w tej samej proporcji i dodaj pół łyżeczki więcej proszku do pieczenia, bo biszkopty bezglutenowe trudniej rosną. Sprawdź dokładnie etykietę budyniu w proszku, część z nich zawiera gluten jako zagęstnik.
- Pianka mi się nie związała i jest płynna, co zrobiłam źle?
Najczęściej to zbyt ciepła żelatyna wlana do zimnej śmietany, albo śmietanka, która nie była wystarczająco schłodzona przed ubijaniem. Wstaw miskę z pianką na 15-20 minut do lodówki i spróbuj ubić ją ponownie, zwykle się ratuje.