Pin it
Ten tort wygląda skromnie, a smakuje jak coś, co podaje się z większą pompą. Trzy blaty lekkiego biszkoptu, między nimi chłodna masa budyniowa z odrobiną mascarpone, a na wierchu krem kawowy, który pachnie jak poranna kawa w cukierniczej wersji.
To nie jest tort na szybko. Same kremy muszą wystudzić się do temperatury pokojowej, a cały tort potrzebuje minimum czterech godzin w lodówce, najlepiej całej nocy, żeby warstwy się związały i dały się równo pokroić. Zaplanuj go więc na dzień przed okazją, a samego dnia tylko wyjmiesz go z lodówki i postawisz na stole.
Z czego powstają warstwy tortu
Każda z trzech warstw ma swoją rolę, od puszystego biszkoptu po kremowe wypełnienie. Postaw na jajka w temperaturze pokojowej i dobre masło, bo to one decydują o strukturze obu kremów.
- Jajka. Ubite z cukrem na gęstą pianę dają biszkoptowi puszystość bez proszku do pieczenia.
- Cukier. Stabilizuje pianę jajeczną i podkreśla smak obu kremów.
- Mąka pszenna i mąka ziemniaczana. Połączenie obu mąk robi biszkopt lekki, nie gumowaty.
- Budyń waniliowy. Zagęszcza mleko do gęstego kremu, który potem łączy się z masłem.
- Mleko. Baza masy budyniowej, daje jej gładkość i mleczny smak.
- Masło. Spaja oba kremy i odpowiada za ich aksamitną, stabilną konsystencję.
- Serek mascarpone. Dodaje masie budyniowej lekkości i delikatnie kremowego smaku.
- Kawa. Mocno zaparzona i wystudzona, nadaje kremowi aromat i kolor.
- Cukier puder. Rozpuszcza się w maśle bez grudek, dzięki czemu krem kawowy jest gładki.
- Szczypta soli. Wyrównuje słodycz obu kremów.
Jak powstaje warstwowy biszkopt
- Ubij jajka z cukrem. Jajka w temperaturze pokojowej ubijaj z cukrem na wysokich obrotach około 8-10 minut, aż masa zbieleje i zostawia gęsty, wolno opadający szlak.
- Dodaj mąki. Przesiane mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną i sól wmieszaj w pianę szpatułką, partiami, ruchami od dołu do góry, żeby nie wybić powietrza.
- Upiecz biszkopt. Przelej ciasto do tortownicy 24 cm wyłożonej papierem na dnie i piecz w 170°C przez 35-40 minut, bez otwierania piekarnika w pierwszych 20 minutach. Ostudź całkowicie na ruszcie.
- Ugotuj budyń i zrób masę. Budyń ugotuj z mlekiem i cukrem według wskazań na opakowaniu, przykryj folią na styk i wystudź do temperatury pokojowej. Masło ubij na puch, dodawaj budyń po łyżce, na koniec wmieszaj mascarpone.
- Zrób krem kawowy. Miękkie masło ubij na puch, dodawaj cukier puder porcjami, a na końcu wlej wystudzoną kawę i ubijaj do gładkości.
- Przekrój i przełóż biszkopt. Ostudzony biszkopt przekrój na trzy równe blaty, każdy skrop lekko wystudzoną kawą i przełóż masą budyniową.
- Pokryj tort kremem kawowym. Wierch i boki tortu pokryj kremem kawowym i wygładź szpatułką.
- Schłodź przed podaniem. Tort odstaw do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc, żeby warstwy się związały i łatwo się kroiły.
Dlaczego temperatura kremów ma znaczenie
Budyń i masło powinny mieć podobną, pokojową temperaturę w chwili łączenia. Za zimny budyń albo za miękkie masło sprawiają, że masa się zwarza i robi się ziarnista zamiast gładka. Dodawaj budyń do ubitego masła po łyżce, a nie na raz, i miksuj między dodaniami tylko do połączenia.
Z masłem i innymi produktami mlecznymi warto ogólnie postępować tak samo jak z resztą nabiału w kuchni, czyli trzymać je schłodzone aż do momentu użycia i jak najszybciej wracać z nimi do lodówki, co podkreśla poradnik bezpiecznego pieczenia uniwersyteckiego ośrodka doradztwa żywnościowego.
Jak upiec wysoki, równy biszkopt
Najczęstszy błąd to zbyt krótkie ubijanie jajek z cukrem. Piana musi być naprawdę gęsta, taka, która zostawia wyraźny ślad po uniesieniu mieszadeł. Mąkę wmieszuj delikatnie i krótko, bo długie mieszanie wybija powietrze i biszkopt wychodzi płaski.
W piekarniku nie otwieraj drzwiczek przez pierwsze 20 minut, inaczej biszkopt może opaść od gwałtownej zmiany temperatury. Po upieczeniu studź go na ruszcie w całości, a kroić zacznij dopiero, gdy będzie zupełnie zimny, najlepiej po kilku godzinach.
Warianty i proste zamiany
Kawę w kremie możesz zaparzyć z ekspresu, przez zalewanie lub rozpuścić z kawy instant, efekt smakowy będzie bardzo podobny. Lubisz wyraźniejszy aromat? Dodaj do kremu pół łyżeczki kakao albo odrobinę esencji rumowej.
Masę budyniową można też zrobić w wersji czekoladowej, zastępując budyń waniliowy czekoladowym, co da ciemniejszy kontrast wobec jasnego kremu kawowego. Jeśli wolisz mniej słodki tort, zmniejsz cukier puder w kremie kawowym o 2-3 łyżki, krem i tak pozostanie stabilny.
Przechowywanie ciasta z kremem
Tort z masłem, budyniem i mascarpone trzeba trzymać w lodówce, nigdy w temperaturze pokojowej na dłużej niż na czas serwowania. Wytyczne uniwersyteckiego ośrodka żywnościowego dla ciast z kremem maślanym, bitą śmietaną lub budyniem mówią jasno, że takie wypieki należy przechowywać w lodówce, a dobrą jakość zachowują zwykle przez kilka dni do około tygodnia, jak opisuje przewodnik przechowywania żywności amerykańskiego ośrodka doradztwa rolniczego.
Jak równo przełożyć i udekorować tort
Trzy blaty łatwiej przekroić równo długim nożem piekarniczym albo struną cukierniczą, prowadząc ostrze jednym ruchem wokół całego biszkoptu. Zanim pokryjesz tort wierzchnim kremem, nałóż tzw. warstwę wstępną, czyli cienką powłokę kremu, która zbiera okruchy i chowa je pod gładką warstwą wierzchnią.
Na wierchu wystarczy odrobina kakao przesianego przez sitko albo kilka linii kremu wyciśniętych szprycą z gładką tylką. Prosta dekoracja lepiej pokazuje warstwy po przekrojeniu niż ciężki, przeładowany wierch.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy masę budyniową mogę zrobić bez mascarpone?
Tak, mascarpone dodaje tylko lekkości i delikatnego smaku. Możesz je pominąć i zwiększyć ilość masła o około 50 g, żeby masa miała podobną konsystencję.
- Czy ten tort można przygotować dzień wcześniej?
To wręcz zalecane. Tort potrzebuje minimum czterech godzin chłodzenia, a po nocy w lodówce smakuje jeszcze lepiej, bo warstwy zdążą się przegryźć.
- Co zrobić, gdy krem kawowy się rozwarstwia lub zwarza?
Najczęściej winna jest zbyt ciepła kawa albo zbyt zimne masło. Odstaw krem na kilka minut do lodówki, a potem ubijaj dalej na średnich obrotach, aż znowu połączy się w gładką masę.
- Czy mogę zrobić wersję bez kofeiny?
Tak, wystarczy zastąpić kawę taką samą ilością bezkofeinowej, zaparzonej i wystudzonej. Smak kremu wychodzi praktycznie taki sam.
- Jak długo tort wytrzyma w lodówce?
Dobrze przykryty, zachowuje dobrą jakość kilka dni. Ciasta z kremem maślanym i budyniowym są uznawane za bezpieczne w lodówce przez około tydzień, o ile cały czas stoją schłodzone.
- Czy można zamrozić ten tort?
Same blaty biszkoptu mrożą się bardzo dobrze, owinięte folią nawet do miesiąca. Złożonego tortu z kremami lepiej nie zamrażać, bo masa budyniowa po rozmrożeniu może się rozwarstwić.
- Czym udekorować wierch tortu?
Najprościej posypać go kakao albo startą czekoladą. Dobrze wygląda też kilka linii kremu wyciśniętych szprycą albo garść posiekanych orzechów na brzegu.