Pin it
Makowa Dama to ciasto na specjalne okazje. Pod warstwą czekoladowej polewy kryje się puszysty biszkopt z makiem, gęsty krem serkowy i zmiękczone herbatniki, które po nocy w lodówce przypominają delikatny spód tortu.
To przepis dla kogoś, kto już piekł kilka ciast i chce zrobić coś efektowniejszego na rodzinne święto czy urodziny. Każdy etap jest prosty, ale wymaga uwagi przy temperaturze żółtek i cierpliwości podczas chłodzenia.
Najlepiej zabrać się za to dzień wcześniej. Ciasto musi odpocząć w lodówce kilka godzin, a najlepiej całą noc, żeby warstwy się przegryzły.
Co znajdziesz w tej makowej warstwie
Lista składników jest krótka, ale każdy z nich ma swoją rolę. Kupuj mak już zmielony i serek homogenizowany w temperaturze pokojowej, bo to one decydują o gładkości kremu.
- Białka jaj. Ubite na sztywno, dają biszkoptowi lekkość i puszystość.
- Cukier. Stabilizuje piankę z białek i słodzi krem.
- Mąka pszenna. Spaja biszkopt, ale w niewielkiej ilości, żeby nie przeważyła piany.
- Mak zmielony. Nadaje charakterystyczny smak i delikatną chrupkość.
- Olej. Utrzymuje biszkopt wilgotny przez kilka dni.
- Żółtka jaj. Ucierane na parze do bezpiecznej temperatury, budują aksamitną bazę kremu.
- Serek homogenizowany. Daje kremowi gładkość i lekko waniliowy smak.
- Masło. Spaja krem i utrzymuje go w stabilnej formie po schłodzeniu.
- Mleko w proszku. Zagęszcza krem i wzmacnia mleczny aromat bez dodawania wody.
- Żelatyna. Opcjonalnie stabilizuje krem, żeby warstwy trzymały kształt przy krojeniu.
- Herbatniki maślane. Wchłaniają wilgoć z kremu i zmieniają się w miękką, tortową warstwę.
- Czekolada. Do polania wierchu, dodaje gorzki kontrast dla słodkiego kremu.
Jak poskładać Damę krok po kroku
- Ubij białka na bezę. Ubij białka ze szczyptą soli na sztywną pianę, potem dodawaj cukier łyżka po łyżce, ubijając do gęstej, lśniącej masy. Wlej olej i zmiksuj tylko kilka sekund, żeby się połączył.
- Dodaj mąkę i mak, upiecz spód. Przesiej mąkę nad pianą, dodaj mak i delikatnie złącz łyżką ruchami od dołu do góry. Przełóż do blaszki 21x28 cm wyłożonej papierem i piecz w 175°C 20-25 minut, aż biszkopt zacznie sprężynować pod dotykiem. Zostaw w formie do całkowitego wystudzenia.
- Ucieraj żółtka na parze. Żółtka wymieszaj z cukrem w misce nad garnkiem z wrzącą wodą, tak żeby miska nie dotykała wody. Ucieraj ręczną trzepaczką 8-10 minut, aż masa zblednie i zgęstnieje. Zdejmij z pary i ostudź do temperatury pokojowej.
- Zbuduj krem serkowy. Do ostudzonych żółtek dodawaj porcjami serek homogenizowany, miksując na gładko. W drugiej misce ubij miękkie masło na puch, a potem wlewaj do niego masę serkowo-żółtkową łyżka po łyżce. Na końcu wmieszaj przesiane mleko w proszku, a rozpuszczoną żelatynę połącz najpierw z kilkoma łyżkami kremu.
- Przełóż warstwami z herbatnikami. Ostudzony biszkopt przekrój w połowie na dwa płaskie placki. Na spodzie rozsmaruj jedną czwartą kremu, układaj herbatniki jeden przy drugim, znów krem, biszkopt i kolejne warstwy, kończąc kremem na wierchu.
- Udekoruj i schłodź. Roztopioną czekoladę skrop po wierchu. Przykryj i wstaw do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc, żeby herbatniki zmiękły. Krój ostrym nożem zanurzonym wcześniej w gorącej wodzie.
Dlaczego żółtka ucieramy na parze
Żółtka w tym kremie nie trafiają do ciasta na surowo. Ucieranie nad parą podgrzewa je równomiernie, więc krem wychodzi gładki, a nie obciążony ryzykiem źle potraktowanego jajka. Amerykańska agencja FSIS przy USDA podaje, że potrawy na bazie żółtek są bezpieczne, gdy osiągną wewnętrzną temperaturę 71°C, co najłatwiej sprawdzić termometrem kuchennym, a nie samym wyglądem masy, patrz wytyczne FSIS dotyczące jaj. Jeśli nie masz termometru, trzymaj miskę nad parą dłużej, aż masa zgęstnieje tak, że ścieka z trzepaczki w gęstej wstążce.
Jak nie przesadzić z ilością maku
Pięćdziesiąt gramów zmielonego maku na ten biszkopt daje wyraźny smak, ale nie obciąża piany z białek. Więcej maku, a ciasto zacznie osiadać, bo drobne, ciężkie ziarna rozbijają pęcherzyki powietrza w pianie. Kupuj mak już zmielony albo zmiel go samodzielnie bezpośrednio przed użyciem, bo zmielony traci aromat szybciej niż całe ziarna. Jeśli masz tylko całe ziarna, przepuść je przez maszynkę do maku dwa razy, żeby uzyskać drobną, prawie pastowatą konsystencję zamiast całych, chrupiących ziaren.
Sprawdzone zamienniki do kremu i spodu
Serek homogenizowany waniliowy można zamienić na gładki twarożek zmiksowany z odrobiną śmietany, choć krem wyjdzie wtedy odrobinę mniej słodki. Mleko w proszku da się pominąć, ale krem będzie rzadszy, więc warto dodać więcej żelatyny dla stabilności. Herbatniki maślane zastąpisz zwykłymi herbatnikami uniwersalnymi, a nawet ciastkami typu petit beurre, o ile nie są zbyt słodkie. Osoby, które nie jedzą maku, mogą dodać do biszkoptu startą skórkę z cytryny, choć wtedy to już nie będzie Makowa Dama, tylko jej cytrynowa kuzynka.
Ile Dama wytrzyma w lodówce
To ciasto z serkiem i żółtkami trzeba trzymać w chłodzie od momentu, gdy krem jest gotowy. Według wykazu przechowywania żywności agencji FoodSafety.gov desery na bazie budyniu i kremu serowego zachowują dobrą jakość przez 3 do 4 dni w lodówce, patrz wykaz przechowywania żywności FoodSafety.gov. Trzymaj ciasto pod przykryciem, żeby nie wysuszyło się ani nie wchłonęło zapachów z lodówki. Mrożenie nie jest dobrym pomysłem, bo krem serkowy po odmrożeniu robi się wodnisty.
Czego unikać przy krojeniu warstw
Krem serkowy twardnieje w lodówce, więc zimny nóż po prostu go ściśnie, a warstwy się rozjedzie. Zanurz ostrze w gorącej wodzie na kilka sekund, wytrzyj je i dopiero wtedy krój, przecierając nóż między kawałkami. Krój pionowym ruchem w dół, bez piłowania, żeby herbatniki się nie pokruszyły. Jeśli zamierzasz przewozić ciasto, zrób to w formie, w której się chłodziło, i pokrój je dopiero na miejscu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę przygotować Makową Damę dzień wcześniej?
Tak, to wręcz najlepszy sposób. Ciasto potrzebuje minimum 4 godzin w lodówce, żeby herbatniki zmiękły, a najlepiej smakuje po całej nocy chłodzenia. Zrób je dzień przed podaniem i udekoruj czekoladą tuż przed serwowaniem.
- Czym zastąpić serek homogenizowany?
Dobrze sprawdzi się gładki twarożek zmiksowany z łyżką śmietany 18%, choć krem wyjdzie odrobinę mniej słodki i gęsty. Unikaj twarogów ziarnistych, bo nie dadzą gładkiej konsystencji bez długiego miksowania.
- Jak długo Makowa Dama wytrzyma w lodówce?
Pod przykryciem, w chłodzie, zachowuje dobrą jakość przez 3 do 4 dni, zgodnie z ogólnymi wytycznymi dla deserów na bazie kremu serowego i żółtek. Po tym czasie krem zaczyna tracić świeżość, nawet jeśli wygląda w porządku.
- Czy Makową Damę można zamrozić?
Nie jest to najlepszy wybór. Krem serkowy po rozmrożeniu robi się wodnisty, a warstwy z herbatnikami tracą zwartość. Lepiej zjeść ciasto świeże, w ciągu kilku dni z lodówki.
- Dlaczego mój krem serkowy się rozwarstwia?
Najczęściej winne jest zimne masło albo zimny serek, które nie chcą się połączyć w jednolitą masę. Wszystkie składniki kremu powinny mieć temperaturę pokojową, a masę serkowo-żółtkową dodawaj do masła małymi partiami, nie na raz.
- Czy można użyć gotowej masy makowej z puszki zamiast świeżo zmielonego maku?
W biszkopcie lepiej sprawdza się suchy, zmielony mak, bo gotowa masa makowa jest wilgotna i słodka, więc zmieni proporcje piany i może ją obciążyć. Jeśli wolisz wyraźniejszy smak maku, dodaj łyżkę gotowej masy do kremu, a nie do biszkoptu.
- Ile porcji wychodzi z tego ciasta i jak je podzielić na mniejszą blaszkę?
Z blaszki 21x28 cm wychodzi około 16 porcji. Jeśli masz mniejszą formę, na przykład 18x18 cm, zmniejsz wszystkie składniki o jedną trzecią i skróć pieczenie biszkoptu o kilka minut, sprawdzając jego sprężystość.