Pin it
Fale Dunaju to ciasto, które w wielu polskich domach gości na każdej większej okazji. Dwukolorowy biszkopt, warstwa jabłek, puszysty krem budyniowy i błyszcząca czekoladowa polewa brzmią jak dużo pracy, a w praktyce to kilka prostych kroków rozłożonych w czasie.
Ta wersja zamiast klasycznych wiśni wykorzystuje jabłka, które dobrze trzymają kształt w piekarniku i nie puszczają tyle soku. Biszkopt musi całkowicie wystygnąć, a potem całość trzeba schłodzić kilka godzin w lodówce. Najlepiej zaplanować to na wieczór przed podaniem.
Krem i polewa robią tu największą różnicę. Budyń ucierany z masłem daje gładką, zwartą masę, która nie rozpływa się pod nożem. Polewa z dodatkiem żelatyny zastyga na tyle, że ciasto da się równo pokroić.
Co znajdziesz w cieście Fale Dunaju
Większość tych składników masz pewnie już w kuchni. Jedyne, na co warto zwrócić uwagę, to świeże jajka w temperaturze pokojowej i jabłka o zwartym miąższu, które nie rozpadną się podczas pieczenia.
- Jajka. Budują strukturę biszkoptu i dają mu wysokość bez dużej ilości dodatkowego spulchniacza.
- Cukier. Słodzi ciasto i pomaga ubić masło na puszystą, jasną masę.
- Cukier wanilinowy. Dodaje delikatny waniliowy aromat całemu biszkoptowi.
- Mąka pszenna. Tworzy szkielet ciasta, dlatego warto ją przesiać, żeby biszkopt wyszedł lekki.
- Proszek do pieczenia. Spulchnia ciasto i odpowiada za jego wysokość po upieczeniu.
- Masło lub margaryna. Nadaje biszkoptowi wilgotność i delikatny smak.
- Kakao. Barwi i aromatyzuje jedną z dwóch warstw ciasta.
- Jabłka. Tworzą charakterystyczną, pofalowaną warstwę między jasnym i ciemnym biszkoptem.
- Budyń waniliowy w proszku. Baza kremu, która po ugotowaniu i wystudzeniu daje mu gładką konsystencję.
- Mleko. Rozprowadza budyń i decyduje o jego konsystencji.
- Masło do kremu i polewy. Nadaje obu warstwom na wierzchu puszystość i błysk.
- Żelatyna. Stabilizuje polewę, dzięki czemu ciasto kroi się czystymi kawałkami.
Jak upiec i złożyć Fale Dunaju
- Przygotuj formę i jabłka. Nagrzej piekarnik do 180 st. C i wyłóż blaszkę 21x24 cm papierem do pieczenia. Obierz jabłka i pokrój je w drobną kostkę.
- Ubij masło z cukrem. Masło lub margarynę utrzyj z cukrem i cukrem wanilinowym na puszystą, jasną masę. Dodawaj jajka po jednym, ucierając po każdym.
- Dodaj mąkę i podziel ciasto. Wmieszaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia. Podziel ciasto na dwie równe części i do jednej dodaj kakao rozmieszane z wodą.
- Ułóż warstwy w formie. Jasne ciasto wylej do blaszki i wyrównaj. Na wierzchu rozłóż jabłka, a na nich ciemne ciasto.
- Upiecz biszkopt. Piecz około 50 minut, do suchego patyczka. Zostaw w formie do całkowitego wystygnięcia, najlepiej na kilka godzin.
- Ugotuj budyń na krem. Budyń rozrób w kilku łyżkach mleka z cukrem. Resztę mleka zagotuj, wlej rozrobiony budyń i gotuj krótko, mieszając, do zgęstnienia. Przykryj folią i ostudź do temperatury pokojowej.
- Zrób krem i rozsmaruj go na cieście. Zmiękczone masło ubij na puszysto. Dodawaj ostudzony budyń łyżka po łyżce, ucierając do gładkości, a gotowy krem rozsmaruj na całkowicie wystudzonym biszkopcie.
- Przygotuj polewę i schłodź ciasto. Masło roztop z wodą, dodaj kakao i cukier, krótko pogotuj. Rozpuszczoną w gorącej wodzie żelatynę wmieszaj do polewy, przelej na krem i wyrównaj. Wstaw ciasto do lodówki na co najmniej 4-5 godzin, najlepiej na noc.
Dlaczego ciasto układa się w fale
Biszkopt dzieli się na dwie faliste warstwy dzięki samym jabłkom, nie żadnej sztuczce cukierniczej. Kawałki jabłek są ciężkie i wilgotne. Podczas pieczenia wciskają się w dolną, jasną warstwę ciasta, a ciemne kakaowe ciasto wypełnia przestrzenie między nimi. Dlatego warto kroić jabłka w drobną, równą kostkę. Zbyt duże kawałki osiądą nierówno i fala wyjdzie przypadkowa, nie regularna.
Drugi czynnik to konsystencja obu partii ciasta. Jeśli ciemna część jest zbyt gęsta, nie opadnie swobodnie między jabłka i zostanie na wierzchu jako płaska warstwa. Dodanie wody do kakaowej części rozrzedza ciasto na tyle, że swobodnie wypełnia szczeliny między jabłkami, zamiast zostać na wierzchu.
Jakie jabłka wybrać do ciasta
Najlepiej sprawdzają się odmiany o zwartym, niełatwo rozpadającym się miąższu. Amerykańskie uczelniane ośrodki ogrodnicze wymieniają odmiany takie jak Golden Delicious czy Gala jako dobrze trzymające formę podczas pieczenia, co w polskich warunkach odpowiada znanym, lekko kwaśnym jabłkom typu Szampion czy Ligol. Unikaj miękkich, bardzo soczystych odmian, które szybko rozpadają się w wysokiej temperaturze i zamiast wyraźnej warstwy kostek dają w cieście jabłkowe puree.
Jabłka obierz tuż przed użyciem, żeby nie zdążyły ściemnieć. Pokrój je w kostkę o boku około jednego centymetra, mniejsze kawałki równiej rozkładają się w cieście.
Najczęstszy błąd przy robieniu kremu
Największy kłopot z tym kremem to niecierpliwość. Jeśli rozsmarujesz go na jeszcze ciepłym biszkopcie, masło w kremie zacznie się rozpuszczać i warstwa zrobi się cieknąca, zamiast gładka i zwarta. Biszkopt musi wystygnąć całkowicie, nie tylko z wierzchu.
Drugi błąd to dodawanie gorącego budyniu do ubitego masła. Wysoka temperatura rozpuszcza tłuszcz tak samo jak ciepłe ciasto i krem się rozwarstwia. Budyń powinien mieć temperaturę pokojową, zanim zaczniesz go łączyć z masłem. Dodawaj go po łyżce, ucierając cały czas mikserem.
Dlaczego ciasto musi odstać w lodówce
Krem na bazie budyniu i masła oraz polewa z dodatkiem żelatyny to nadzienia, które psują się w temperaturze pokojowej szybciej niż sam biszkopt. Amerykańskie służby rozszerzenia uniwersyteckiego zalecają przechowywanie wypieków z kremowym lub budyniowym nadzieniem w lodówce, żeby ograniczyć ryzyko ich zepsucia.
W tym przepisie chłodzenie ma jeszcze jedną funkcję. Polewa z żelatyną zastyga tylko w niskiej temperaturze, a krem budyniowy musi się ustabilizować, żeby ciasto dało się równo pokroić. Dlatego ciasto trzeba schłodzić co najmniej pięć godzin, najlepiej całą noc, zanim pokroisz je na kawałki.
Jak podać Fale Dunaju
To ciasto najlepiej smakuje dobrze schłodzone, prosto z lodówki, kiedy krem jest zwarty a polewa chrupko się łamie pod widelcem. Krój je ostrym nożem zanurzonym w ciepłej wodzie i osuszonym, wtedy warstwy nie rozmazują się na krawędziach.
Podawaj je do kawy lub czarnej herbaty, najlepiej na podwieczorek albo rodzinne spotkanie. Fale Dunaju dobrze znoszą transport w zakrytym pojemniku, więc to wygodny wybór na wyjazd do rodziny lub na imprezę w pracy.
Warianty i zamienniki składników
Klasyczna wersja Fal Dunaju powstaje z wiśniami, nie z jabłkami. Jeśli wolisz tę wersję, zastąp jabłka taką samą ilością odsączonych wiśni z kompotu lub mrożonych wiśni rozmrożonych na sitku, żeby nie puściły za dużo soku do ciasta. Margarynę w biszkopcie możesz zamienić na masło i odwrotnie, bez zmiany proporcji.
Osoby, które nie jedzą żelatyny zwierzęcej, mogą zastąpić ją odpowiednią ilością agaru, rozprowadzonego według instrukcji na opakowaniu. Dzięki temu ciasto stanie się w pełni wegetariańskie. Mąkę pszenną da się zamienić na mieszankę mąk bezglutenowych przeznaczoną do wypieków, w takiej samej ilości, choć struktura biszkoptu będzie wtedy nieco inna.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy Fale Dunaju można zrobić z wiśniami zamiast jabłek?
Tak, to nawet bardziej klasyczna wersja tego ciasta. Zastąp jabłka taką samą ilością dobrze odsączonych wiśni z kompotu lub rozmrożonych wiśni osuszonych na sitku. Reszta przepisu, czasy pieczenia i chłodzenia zostają bez zmian.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
Trzymaj je w lodówce w zamkniętym pojemniku i zjedz najlepiej w ciągu trzech dni. Krem budyniowo-maślany to nadzienie, które psuje się w temperaturze pokojowej szybciej niż sam biszkopt. Nie trzymaj ciasta poza lodówką dłużej niż godzinę lub dwie, zwłaszcza w ciepłe dni.
- Czy ciasto można przygotować dzień wcześniej?
Tak, i jest to wręcz zalecane. Biszkopt musi całkowicie wystygnąć, a całość po nałożeniu kremu i polewy potrzebuje kilku godzin w lodówce, żeby się ustabilizować. Zrobione dzień wcześniej kroi się czyściej.
- Jakie jabłka najlepiej się sprawdzą w tym cieście?
Wybieraj odmiany o zwartym miąższu, które nie rozpadają się w piekarniku, na przykład Szampion, Ligol lub Golden Delicious. Miękkie, bardzo soczyste jabłka zamienią się podczas pieczenia w puree i rozmyją warstwę między biszkoptami.
- Co zrobić, gdy krem budyniowy się rozwarstwia?
Najczęściej to kwestia temperatury. Masło i budyń muszą mieć temperaturę pokojową przed połączeniem, inaczej masa się rozdziela. Jeśli krem się rozwarstwi, wstaw miskę na kilka minut do lodówki i ubij ponownie mikserem.
- Czy to ciasto można zamrozić?
Sam biszkopt bez kremu i polewy znosi zamrażanie dobrze. Zawiń go szczelnie i przechowuj do miesiąca. Całego, udekorowanego ciasta lepiej nie zamrażać, bo krem budyniowy i polewa z żelatyną po rozmrożeniu zmieniają konsystencję.
- Jak podać Fale Dunaju, żeby wyglądały najlepiej?
Krój je ostrym nożem zanurzonym w ciepłej wodzie i osuszonym papierowym ręcznikiem, dzięki temu krawędzie kawałków zostają czyste. Podawaj dobrze schłodzone, prosto z lodówki, do kawy lub herbaty.