Pin it
Usta Adama trafiają na rodzinne stoły od lat, zwykle przy imieninach albo większym zjeździe rodziny. Nazwa bierze się z przekroju. Biszkopty sklejone powidłami układają się w cieście jak dwie wargi, więc każdy kawałek wygląda inaczej i trochę zabawnie.
To ciasto na spokojne popołudnie, nie na pośpiech. Blat piecze się szybko, ale krem i polewa muszą dobrze się schłodzić. Całość potrzebuje co najmniej czterech godzin w lodówce, a najlepiej całej nocy. Dzięki temu warstwy się złączą i ciasto będzie się ładnie kroić.
Jeśli lubisz ciasta z wyrazistym, lekko kwaskowym nadzieniem i gładkim kremem, ten przepis jest dla Ciebie. Powidła śliwkowe równoważą słodycz kremu, a chrupiące wcześniej herbatniki w środku robią się miękkie i wilgotne.
Z czego składają się Usta Adama
Najważniejsze są dobre powidła śliwkowe, gęste i mało wodniste, bo cienkie dżemy rozmywają się w cieście. Do kremu wybierz masło o wysokiej zawartości tłuszczu, bo ono odpowiada za gładkość i stabilność warstwy.
- Masło. Baza kakaowego blatu i kremu, odpowiada za wilgotność i smak.
- Cukier. Słodzi blat, krem i polewę, bez przesady, bo powidła są już wyraziste.
- Kakao. Daje blatowi głęboki, czekoladowy kolor i lekko gorzkawy ton.
- Jajka. Żółtka łączą ciasto, a ubite białka dodają mu lekkości.
- Mąka pszenna i proszek do pieczenia. Budują strukturę blatu i pozwalają mu wyrosnąć wokół biszkoptów.
- Okrągłe herbatniki. Sklejone parami powidłami, tworzą charakterystyczny wzór ust po przekrojeniu.
- Powidła śliwkowe. Gęste, kwaskowe nadzienie między herbatnikami, które równoważy słodycz kremu.
- Mleko. Podstawa budyniu, z którego powstaje krem.
- Budyń waniliowy. Zagęszcza krem i daje mu wyraźny, waniliowy aromat.
- Czekolada. Tworzy błyszczącą polewę, która zamyka całość.
Jak upiec i złożyć ciasto
- Sklej biszkopty powidłami. Każdy herbatnik posmaruj płaską stroną gęstymi powidłami śliwkowymi i złącz w pary, tworząc małe krążki pełne nadzienia. Odłóż je na bok.
- Zrób kakaowe ciasto. Roztopione i przestudzone masło wymieszaj z cukrem, kakao i wodą, a potem dodaj żółtka. Wsyp mąkę z proszkiem do pieczenia i szczyptą soli, wymieszaj do gładkości.
- Dodaj ubite białka. Białka ubij na sztywną pianę i wmieszaj delikatnie łyżką do kakaowej masy, w dwóch partiach, żeby ciasto nie straciło lekkości.
- Ułóż biszkopty i upiecz blat. Blaszkę około 24 na 35 cm wyłóż papierem, poukładaj sklejone biszkopty w jednej warstwie i zalej je ciastem kakaowym. Piecz w 170 stopniach Celsjusza 35-40 minut, do suchego patyczka, potem wystudź całkowicie w blaszce.
- Ugotuj budyń na krem. Większość mleka zagrzej z cukrem, budyń rozprowadzony w odłożonej łyżce mleka wlej do gorącego mleka i gotuj na małym ogniu, mieszając, aż zgęstnieje. Przykryj folią na styk i wystudź do temperatury pokojowej.
- Zmiksuj krem. Zmiękłe masło zmiksuj na puszystą masę, a potem dokładaj do niego wystudzony budyń po łyżce, miksując po każdej porcji, aż krem będzie gładki.
- Wyłóż krem i polewę. Krem rozprowadź równą warstwą na wystudzonym blacie. Czekoladę roztop z masłem i śmietanką, wymieszaj do gładkości i polej nią krem.
Dlaczego warto wystudzić blat
Krem budyniowo-maślany nie znosi ciepła. Jeśli nałożysz go na jeszcze ciepły blat, masło zacznie się rozpuszczać i warstwy się rozjedą, zamiast ładnie trzymać kształt. Odczekaj, aż blat będzie całkiem chłodny, zanim zaczniesz go smarować kremem.
To samo dotyczy przechowywania gotowego ciasta. Krem zawiera masło i mleko, więc całość trzymaj w lodówce, a nie na blacie kuchennym. Wypieki z kremem i budyniem powinny stać w chłodzie i być zjedzone w ciągu kilku dni, co opisuje przewodnik po przechowywaniu żywności Virginia Tech.
Sekret gładkiego kremu maślanego
Krem rozwarstwia się najczęściej z jednego powodu. Budyń i masło mają różną temperaturę. Masło musi być miękkie, ale nie rozpuszczone, a budyń musi być całkiem wystudzony, inaczej masło się rozpuści i krem zrobi się wodnisty.
Dokładaj budyń do ubitego masła po łyżce, miksując po każdej porcji, zamiast wlewać go od razu. Jeśli krem mimo to się rozwarstwi, wstaw miskę na kilka minut do lodówki i zmiksuj ponownie. Zwykle wraca do formy.
Co unosi kakaowy blat
Blat wyrasta głównie dzięki pianie z białek, nie dzięki proszkowi do pieczenia. Proszek tylko dopełnia pracę, którą zaczyna piana, otwierając strukturę ciasta drobnymi bąbelkami powietrza.
Żeby piana się nie rozpadła, wmieszuj białka do ciasta delikatnie, najlepiej łyżką, ruchem od dołu do góry. Jeśli zamieszasz ciasto energicznie jak budyń, wypłaszczysz pianę i blat wyjdzie ciężki wokół biszkoptów.
Bezpieczne żółtka w gorącym cieście
Żółtka trafiają do ciasta, które potem piecze się 35-40 minut w 170 stopniach, więc wewnątrz na pewno przekroczą bezpieczną temperaturę. Amerykańska Agencja Żywności i Leków zaleca, by potrawy z jajkami doprowadzić wewnątrz do przynajmniej 71 stopni Celsjusza, co w pełni osiąga ten blat, jak opisuje poradnik FDA o bezpieczeństwie jajek.
Nie ma więc powodu obawiać się surowych żółtek, bo w gotowym blacie żadnych nie ma. Warto jednak zachować higienę przy ubijaniu białek, czyste narzędzia i miski robią różnicę.
Przechowywanie i porcja na później
Ciasto trzyma się w lodówce, w zamknętym pojemniku, do trzech lub czterech dni. Krem i polewa zostają gładkie przez ten czas. Możesz je też pokroić i zamrozić pojedyncze kawałki na około miesiąc, a potem rozmrozić w lodówce przez kilka godzin.
Na drugi dzień ciasto często smakuje lepiej, bo powidła przesycają biszkopty i warstwy się przegryzają. Wyjmij porcję z lodówki na dziesięć minut przed podaniem, krem rozwinie wtedy pełny aromat masła.
Zamienniki powideł i biszkoptów
Gęste powidła śliwkowe można zastąpić dżemem z czarnych śliwek lub gęstym dżemem morelowym, jeśli wolisz łagodniejszy smak. Unikaj bardzo wodnistych dżemów, bo rozmywają się w cieście i blat wychodzi mokry w środku.
Okrągłe herbatniki zamienisz na kwadratowe ciasteczka maślane podobnej wielkości. Wzór po przekrojeniu będzie inny, ale smak zostanie ten sam. Bez budyniu w proszku ugotuj krem na bazie mąki ziemniaczanej, mleka i żółtka, wyjdzie podobnie gładki.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć innych herbatników niż okrągłe?
Najlepiej sprawdzają się małe, okrągłe herbatniki typu petit beurre, bo po sklejeniu dają wyraźny, zaokrąglony wzór po przekrojeniu. Kwadratowe ciasteczka maślane podobnej wielkości też zadziałają, zmieni się tylko kształt przekroju, nie smak.
- Jak długo można przechowywać ciasto Usta Adama?
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, ciasto wytrzyma w dobrym stanie 3 do 4 dni. Krem zawiera masło i mleko, więc nie powinno stać poza chłodem dłużej niż godzinę lub dwie.
- Czy można przygotować ciasto dzień wcześniej?
Tak, i jest to wręcz zalecane. Upiecz blat, nałóż krem i polewę, a potem schłodź całość przez noc. Powidła lepiej przesycą biszkopty i smak się wyrówna.
- Czym zastąpić powidła śliwkowe?
Dobrze działa gęsty dżem z czarnych śliwek lub morelowy, jeśli wolisz łagodniejszy smak. Unikaj bardzo wodnistych dżemów, bo rozmywają się w cieście podczas pieczenia.
- Czy da się zrobić wersję bez laktozy?
Możesz zamienić masło na margarynę roślinną, a mleko na wersję bez laktozy, krem wyjdzie podobnie gładki. Sprawdź jednak etykiety herbatników i czekolady, bo często zawierają już przetworzone mleko.
- Z czym podawać ciasto Usta Adama?
Samo w sobie jest już bogate, więc wystarczy filiżanka czarnej kawy albo mocnej herbaty, które przełamią słodycz kremu. Na przyjęciu dobrze wygląda pokrojone w niewielkie kwadraty, bo porcja jest dość treściwa.
- Co zrobić, gdy krem się rozwarstwia?
Najczęściej budyń był jeszcze ciepły, gdy dodawałaś go do masła. Wstaw krem na kilka minut do lodówki, a potem zmiksuj ponownie, zwykle wraca do gładkiej konsystencji.