Pin it
Makowiec w tej wersji nie jest rolowanym zawijańcem, ale warstwowym ciastem. Dwa blaty z makiem, między nimi chłodna warstwa jabłek z cynamonem, na wierzchu czekoladowa polewa.
Robię je, kiedy mam ochotę na coś cięższego niż zwykły sernik, a jabłka mają rozbić słodycz maku. Mus jabłkowy w środku nie jest gładkim puree, to kawałki jabłek w cynamonowym żelu, który po wystudzeniu trzyma formę i nie rozlewa się przy kroju.
Całość wymaga czasu na stabilizację w lodówce. Licząc pieczenie, stygnięcie i dwie godziny chłodzenia po złożeniu, od początku do podania mija około pięciu godzin. Samo gotowanie i pieczenie zajmują mniej niż połowę tego czasu, resztę robi lodówka.
Co znajdziesz w tym cieście
Mak kupuj suchy, przeznaczony do wypieków, i sparzaj go gorącym mlekiem, żeby zmiękł przed mieleniem. Jabłka wybierz kwaskowate i twarde, bo po podsmażeniu mają zachować kawałki, a nie rozpaść się na papkę.
- Mak. Główny składnik ciasta, po namoczeniu i zmieleniu tworzy wilgotny, ciemny miąższ.
- Mleko. Zmiękcza mak podczas parzenia i ułatwia jego zmielenie na gładką masę.
- Masło. Odpowiada za puszystość ciasta i aksamitną konsystencję polewy.
- Cukier. Słodzi ciasto makowe i podsmażane jabłka w odpowiedniej proporcji.
- Żółtka i białka. Żółtka spajają masę makową, ubite białka dodają jej lekkości.
- Aromat migdałowy. Niewielka ilość podkreśla smak maku bez dominowania nad nim.
- Kaszka manna z proszkiem do pieczenia. Dają ciastu strukturę i lekki wzrost podczas pieczenia.
- Jabłka surowe i starte. Trafiają prosto do ciasta makowego, utrzymując je wilgotne.
- Jabłka w kostce i cynamon. Tworzą warstwę jabłkową, czyli mus w środku ciasta.
- Galaretka o smaku cytrynowym. Spaja podsmażone jabłka w zwartą, krojącą się warstwę.
- Czekolada i masło do polewy. Po roztopieniu dają błyszczącą, lekko twardniejącą skorupkę na wierzchu.
Jak złożyć makowiec krok po kroku
- Namocz i zmiel mak. Zalej mak gorącym mlekiem i odstaw na 30 minut, aż napęcznieje. Odcedź dokładnie przez sitko, a potem zmiel w maszynce do maku lub zblenduj na gładką, wilgotną masę.
- Zrób bazę ciasta. Utrzyj masło z cukrem na puszystą masę, dodawaj żółtka jedno po drugim, ucierając po każdym. Wmieszaj zmielony mak, aromat migdałowy, kaszkę manną wymieszaną z proszkiem do pieczenia oraz starte jabłka.
- Wmieszaj ubite białka. Ubij białka ze szczyptą soli na sztywną, błyszczącą pianę. Wmieszaj najpierw jedną łyżkę do masy makowej dla rozluźnienia, potem resztę delikatnymi ruchami od dołu do góry, żeby nie wygnieść powietrza.
- Upiecz blat makowy. Przełóż masę do wyłożonej papierem formy 24x24 cm i wyrównaj wierzch. Piecz w 175°C przez 60 minut, do suchego patyczka, a potem ostudź całkowicie w formie.
- Podsmaż jabłka na warstwę. Jabłka w kostce podsmaż na maśle z cynamonem i cukrem przez 8-10 minut, aż zmiękną i sok odparuje. Zostaw do lekkiego przestudzenia.
- Dodaj galaretkę do jabłek. Rozpuść galaretkę cytrynową we wrzącej wodzie, zgodnie z opisem na opakowaniu, i wymieszaj z podsmażonymi jabłkami. Masa powinna być ciepła, ale nie gorąca, kiedy trafi na ciasto.
- Złóż ciasto z warstwą jabłkową. Ostudzone ciasto przekrój na pół, tworząc dwa blaty. Na dolnym rozłóż masę jabłkową, przykryj drugim blatem i wstaw do lodówki na około 2 godziny, aż warstwa się zwiąże.
- Polej czekoladą i pokrój. Czekoladę z masłem rozpuść w kąpieli wodnej, ostudź chwilę i rozlej na wierzchu ciasta. Schłodź kolejne 20-30 minut, aż polewa stężeje, a potem krój ciepłym, suchym nożem.
Mak wymaga namoczenia, nie pominięcia
Suchy mak trzeba sparzyć, bo surowy jest twardy i gorzki. Po zalaniu gorącym mlekiem i trzydziestu minutach odpoczynku mięknie i oddaje swój aromat. Odcedzaj go dokładnie przez sitko, bo wodnista masa makowa sprawi, że ciasto się nie upiecze równo. Kupuj mak w zamkniętych, oznakowanych paczkach od sprawdzonego sprzedawcy, a nie z otwartego worka bez etykiety. W rzadkich przypadkach mak może zawierać śladowe alkaloidy opium, które trafiają do niego przez zanieczyszczenie łupin w trakcie zbioru, o czym pisze amerykańska Agencja Żywności i Leków. Sprawdzony dostawca i porządne sparzenie maku w gorącym mleku to najprostszy sposób na ciasto bezpieczne i smaczne.
Jak ciasto makowe zostaje wilgotne
Starte surowe jabłka trafiają prosto do masy makowej i to one, razem z kaszką manną, trzymają wilgoć w cieście przez całe pieczenie. Masło ubite z cukrem na puszysto, a potem żółtka dodawane jedno po drugim, budują gładką bazę, do której wmieszujesz mak. Białka ubijaj osobno na sztywną pianę i wmieszuj delikatnie, najpierw jedną łyżkę dla rozluźnienia masy, potem resztę ruchem od dołu do góry, żeby nie wygnieść powietrza. Godzina pieczenia w stu siedemdziesięciu pięciu stopniach grzeje ciasto na wylot, więc żółtka i białka są w pełni ścięte, inaczej niż w deserach na surowych jajkach, o czym przypomina amerykański departament rolnictwa. Sprawdzaj gotowość patyczkiem, nie samym czasem, bo piekarniki grzeją różnie.
Sekret zwartego musu jabłkowego
Jabłka w kostce najpierw podsmażasz na maśle z cynamonem, żeby odparować sok i uniknąć wodnistej warstwy w środku ciasta. Galaretka cytrynowa rozpuszczona w gorącej wodzie i wymieszana z ciepłymi jabłkami ścina się po schłodzeniu i trzyma kawałki w zwartym, krojącym się żelu, a nie w płynnym sosie. Rozkładaj tę masę na blacie makowym, kiedy jest jeszcze lekko ciepła i płynna, ale nie gorąca, inaczej roztopi spód ciasta. Jeśli wolisz wersję bez żelatyny zwierzęcej, galaretkę możesz zastąpić agarem rozpuszczonym według instrukcji na opakowaniu, efekt będzie równie zwarty.
Polewa, która nie pęka przy kroju
Czekolada z masłem roztopiona razem w kąpieli wodnej daje polewę, która po schłodzeniu ładnie się kroi, a nie rozpryskuje przy nożu. Jeśli roztopisz tylko czekoladę bez tłuszczu, polewa stanie się za twarda i będzie się łamać w ostre odłamki przy krojeniu całego ciasta. Lej ją na dobrze schłodzony, złożony już blat, żeby nie spłynęła po bokach, i rozprowadzaj szybko, zanim zacznie tężeć. Do krojenia gotowego ciasta używaj noża zanurzonego chwilę we wrzątku i wytartego do sucha, przekrój wtedy wychodzi czysty, a polewa się nie kruszy.
Jak przechowywać makowiec z jabłkami
Gotowe ciasto trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku, bo warstwa jabłkowa z galaretką nie znosi ciepła pokojowego na dłużej niż godzinę. Najlepiej smakuje w ciągu trzech, czterech dni, kiedy mak wciąż jest wilgotny a polewa nie zmatowiała. Jeśli chcesz zrobić je dużo wcześniej, upiecz i zamroź same blaty makowe bez wypełnienia, owinięte dokładnie folią, a warstwę jabłkową i polewę dodaj już po rozmrożeniu. Kawałki do podania wyjmij z lodówki na dziesięć, piętnaście minut wcześniej, polewa i mak smakują wtedy wyraźniej niż prosto z chłodu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mak trzeba koniecznie sparzyć przed zmieleniem?
Tak, surowy mak jest twardy i gorzki, a po zalaniu gorącym mlekiem i trzydziestu minutach odpoczynku mięknie i oddaje aromat. Pominięcie parzenia da gorzkie, chrupiące ciasto zamiast wilgotnej, gładkiej masy.
- Czy warstwę jabłkową mogę zrobić bez galaretki cytrynowej?
Możesz użyć agaru rozpuszczonego według instrukcji na opakowaniu, da podobnie zwartą warstwę i jest w pełni wegetariański, bo zwykła galaretka owocowa zawiera żelatynę zwierzęcą. Smak będzie nieco mniej cytrusowy, więc dodaj odrobinę startej skórki z cytryny.
- Czy makowiec z musem jabłkowym można przygotować dzień wcześniej?
Tak, i to wygodniejsze rozwiązanie, bo ciasto potrzebuje kilku godzin w lodówce, żeby warstwy się związały. Upiecz blaty dzień wcześniej, a jabłka i polewę dodaj następnego dnia, albo złóż całość wieczorem i podawaj następnego popołudnia.
- Jak długo i jak przechowywać gotowe ciasto?
Trzymaj je w lodówce w zamkniętym pojemniku i zjedz w ciągu trzech, czterech dni, kiedy mak jest wciąż wilgotny. Same blaty makowe bez wypełnienia można zamrozić na około miesiąc.
- Czy to ciasto można zrobić bez glutenu?
Kaszkę manną możesz zastąpić drobną mąką ryżową albo zmielonymi migdałami w tej samej ilości, struktura wyjdzie trochę inna, mniej sprężysta. Sprawdź też, czy proszek do pieczenia i czekolada na polewę mają oznaczenie bezglutenowe.
- Dlaczego moje warstwy się rozjeżdżają przy kroju?
Najczęściej masa jabłkowa była jeszcze zbyt ciepła, kiedy nakładałeś ją na blat, i rozmiękczyła spód ciasta. Drugi powód to zbyt krótkie chłodzenie, galaretka potrzebuje przynajmniej dwóch godzin w lodówce, żeby się dobrze związać.