Pin it
Mandarynkowiec to ciasto, które robię, kiedy w sezonie mandarynek chcę czymś naprawdę efektownym zaskoczyć gości. W środku czekoladowy biszkopt, warstwa pomarańczowej galaretki z kawałkami mandarynek i gęsty krem straciatella z kawałkami czekolady.
Ciasto wymaga trochę czasu, bo galaretka musi dobrze zastygnąć, a całość najlepiej smakuje po nocy w lodówce. Za to krojenie na kwadratowe kawałki z widocznymi warstwami robi wrażenie na każdym stole.
Jeśli lubisz ciasta z galaretką i kremem, a nie przepadasz za długim pieczeniem, ten przepis jest dla Ciebie. Biszkopt piecze się tylko około 25 minut, resztę roboty robi lodówka.
Co znajdziesz w tym cieście
Każda warstwa ma swoją rolę, więc warto sięgnąć po dobre produkty. Mandarynki z puszki sprawdzą się najlepiej, bo mają stałą słodycz i nie puszczają soku jak świeże cząstki.
- Jajka. Napowietrzają biszkopt i dają mu sprężystość, dlatego powinny mieć temperaturę pokojową.
- Mąka pszenna i ziemniaczana. Razem dają lekki, ale stabilny spód pod ciężkie warstwy kremu i galaretki.
- Kakao. Odpowiada za kolor i lekko gorzki smak biszkoptu, który równoważy słodycz kremu.
- Konfitura z brzoskwiń. Cienka warstwa, która łączy biszkopt z mandarynkami i dodaje owocowej głębi.
- Mandarynki. Główny akcent ciasta, najlepiej z puszki, dobrze odsączone.
- Galaretka pomarańczowa. Spaja owoce w jedną warstwę i dodaje wyraźnego cytrusowego smaku.
- Mascarpone i śmietanka kremówka. Baza kremu straciatella, gęsta i lekko maślana.
- Gorzka czekolada. Starta na wiórki daje charakterystyczne kawałki w kremie straciatella.
Jak poskładać ciasto krok po kroku
- Upiecz biszkopt. Ubij jajka z cukrem na gęstą, puszystą masę, wsyp przesiane mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną, kakao i proszek do pieczenia, delikatnie wymieszaj. Przelej do blaszki (ok. 23x33 cm) wyłożonej papierem i piecz około 25 minut w 180°C. Ostudź całkowicie i przekrój na pół.
- Przygotuj galaretkę. Rozpuść obie galaretki pomarańczowe zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Odstaw do przestudzenia, galaretka ma być płynna, ale już chłodna.
- Zbuduj pierwszą warstwę. Spód formy wyłóż jedną połową biszkoptu, posmaruj cienko konfiturą z brzoskwiń i równo rozłóż odsączone mandarynki.
- Zalej owoce galaretką. Połowę przestudzonej galaretki wylej na mandarynki i wstaw do lodówki na około godzinę, aż dobrze stężeje.
- Zrób krem straciatella. Ubij schłodzone mascarpone ze śmietanką kremówką i cukrem pudrem na gęsty krem, delikatnie wmieszaj startą czekoladę i resztę przestudzonej galaretki.
- Nałóż krem i przykryj biszkoptem. Rozsmaruj większość kremu na stężałej galaretce, przykryj drugą połową biszkoptu i lekko dociśnij, a potem rozprowadź resztę kremu na wierzchu.
- Udekoruj i schłodź. Udekoruj wierzch startą czekoladą i kilkoma cząstkami mandarynki, przykryj i wstaw do lodówki na minimum 6-8 godzin, najlepiej na całą noc, przed krojeniem.
Dlaczego galaretka dobrze trzyma owoce
Galaretka pomarańczowa w tym cieście ma do zrobienia dwie rzeczy. Musi otoczyć mandarynki tak, żeby nie rozsypywały się przy krojeniu, i jednocześnie dać wyraźny cytrusowy smak. Mandarynki z puszki są pod tym względem wygodne, bo nie zawierają enzymów, które rozkładają żelatynę.
Inaczej jest ze świeżym ananasem, kiwi czy papają. Te owoce mają enzymy proteolityczne, które potrafią rozbić strukturę galaretki, więc jeśli kiedyś zechcesz zmienić owoc, trzymaj się mandarynek, pomarańczy albo gruszek z kompotu. Tak tłumaczy to na przykład serwis uniwersytetu w Illinois, opisując które owoce psują żelowanie.
Drugi trik to temperatura galaretki w momencie zalewania owoców. Powinna być płynna, ale już wystudzona, bo gorąca zacznie podgrzewać krem i owoce, a zbyt tęga nie rozleje się równo po całej powierzchni.
Krem straciatella bez rozwarstwienia
Krem straciatella to w zasadzie ubita śmietanka z mascarpone i wiórkami czekolady, ale łatwo go przebić. Zimna miska, zimne ubijaki i dobrze schłodzona śmietanka kremówka robią różnicę, bo tłuszcz w cieple szybko się rozwarstwia.
Najbezpieczniej ubijać krem tylko do momentu, gdy zostawia wyraźne ślady po ubijaczkach, a nie do sztywnej piany. Jak podaje serwis uniwersytetu stanowego Iowa, lekko niedobita śmietana lepiej znosi mieszanie i rozsmarowywanie, a przejście z puszystego kremu w masło zajmuje dosłownie kilka sekund za dużo.
Startą czekoladę i galaretkę wmieszaj łyżką, nie mikserem, żeby nie napowietrzyć kremu na nowo i nie zrobić z niego luźnej masy, która zsunie się z biszkoptu.
Zamienniki, które naprawdę działają
Świeże mandarynki też się nadają, tylko obierz je bardzo dokładnie z białych nitek i osusz papierowym ręcznikiem, bo nadmiar soku rozwodni galaretkę. Konfiturę z brzoskwiń możesz zamienić na dżem pomarańczowy albo marmoladę z gruszek, jeśli akurat masz ją w spiżarni.
Mąkę pszenną da się częściowo zastąpić mąką bezglutenową do wypieków, ale biszkopt wtedy jest trochę bardziej kruchy i mniej elastyczny przy przekrajaniu. Standardowa galaretka owocowa zawiera żelatynę zwierzęcą, więc dla wersji wegetariańskiej trzeba sięgnąć po produkt na bazie agaru i dopasować czas studzenia, bo agar tężeje szybciej i w wyższej temperaturze niż żelatyna.
Mascarpone bywa zamieniane na twarożek homogenizowany, ale krem wychodzi wtedy mniej gładki i trzeba go dobrze przetrzeć blenderem.
Krojenie na równe kawałki
Ciasto kroi się najlepiej prosto z lodówki, kiedy wszystkie warstwy są dobrze stężałe. Nóż zanurz w gorącej wodzie, osusz i dopiero wtedy kroj, powtarzając to przed każdym kolejnym kawałkiem, żeby krem i galaretka nie rozmazywały się na biszkopcie.
Kwadratowe kawałki o boku około 6 centymetrów pokazują wszystkie warstwy w przekroju, co jest w tym cieście największą ozdobą. Podawaj od razu po wyjęciu z lodówki, bo krem straciatella w cieple szybko mięknie i traci kształt.
Przechowywanie i ile ciasto wytrzyma
Mandarynkowiec trzymaj w lodówce przez cały czas, najlepiej w zamkniętym pojemniku albo pod folią, żeby biszkopt nie wysychał i nie łapał zapachów innych produktów. Lodówka powinna mieć temperaturę 4 stopnie Celsjusza albo niższą, tak jak rekomenduje uniwersytecki serwis o bezpieczeństwie żywności dla produktów z nabiałem i jajkami.
Najlepiej smakuje w ciągu trzech dni, bo mandarynki z czasem puszczają więcej wody do galaretki. Mrożenie nie jest dobrym pomysłem, bo krem po rozmrożeniu rozwarstwia się, a galaretka robi się wodnista.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć świeżych mandarynek zamiast tych z puszki?
Tak, ale obierz je bardzo dokładnie z białych nitek i osusz papierowym ręcznikiem przed układaniem na biszkopcie. Świeże mandarynki puszczają więcej soku niż te z puszki, co może rozwodnić galaretkę, jeśli owoce nie są dobrze osuszone.
- Jak długo mandarynkowiec musi stać w lodówce przed podaniem?
Licz minimum 6-8 godzin od momentu przykrycia kremem, a najlepiej zostaw ciasto na całą noc. Wszystkie warstwy, galaretka, krem i biszkopt, muszą dobrze się przeleżeć, żeby kawałki trzymały kształt przy krojeniu.
- Czy galaretka na pewno zastygnie na mandarynkach?
Tak, mandarynki nie zawierają enzymów rozkładających żelatynę, w przeciwieństwie do świeżego ananasa, kiwi czy papai. Galaretka zastygnie normalnie, jeśli tylko zalejesz owoce płynną, ale już wystudzoną masą.
- Czy można przygotować biszkopt dzień wcześniej?
Tak, to dobry sposób na rozłożenie pracy. Upieczony i ostudzony biszkopt owiń folią i przechowuj w temperaturze pokojowej do następnego dnia, a potem od razu przystąp do przekładania warstw.
- Czym zastąpić mascarpone w kremie straciatella?
Najbliższy zamiennik to serek mascarpone light albo gęsty twarożek homogenizowany, zmiksowany na gładko blenderem. Krem wyjdzie odczuwalnie mniej aksamitny, ale nadal dobrze się trzyma pod galaretką.
- Dlaczego mój krem straciatella jest rzadki?
Najczęściej winne są zbyt ciepłe składniki albo zbyt krótkie ubijanie. Mascarpone i śmietanka kremówka muszą być dobrze schłodzone, a miskę i ubijaki warto wcześniej włożyć na kilka minut do zamrażarki.
- Czy to ciasto da się zrobić bez laktozy?
Trudno, bo mascarpone i śmietanka kremówka odpowiadają za strukturę kremu straciatella. Produkty bezlaktozowe na bazie śmietanki istnieją, ale zmieniają konsystencję kremu, więc traktuj taką wersję jako eksperyment, a nie gotowy zamiennik.
- Ile porcji wychodzi z jednej blachy mandarynkowca?
Z blachy o wymiarach około 23 na 33 centymetry wychodzi 12 całkiem sporych kawałków. Jeśli podajesz ciasto jako jeden z kilku deserów na stole, możesz pokroić je na mniejsze, 15-16 kawałków.