Pin it
Makowa dama z brzoskwiniami to jedno z tych ciast, które od razu rozpoznaje się na rodzinnym stole. Dwie warstwy wilgotnego biszkoptu makowego przekładane są kremem z mascarpone i soczystymi kawałkami brzoskwini, a całość kroi się w równe kwadraty, które świetnie znoszą transport na imieniny czy komunię.
Robię to ciasto, kiedy chcę czegoś efektownego bez całego dnia pracy w kuchni. Biszkopt piecze się w jednej blasze, krem ubija się mikserem, a największym wyzwaniem jest cierpliwość. Ciasto musi dobrze się schłodzić, zanim krem złapie formę do krojenia.
Mak, brzoskwinie i krem mascarpone
Do tego ciasta potrzeba kilku prostych grup składników, ale warto wybrać dobrej jakości mak i śmietankę kremówkę o zawartości tłuszczu minimum 30 procent, bo słabiej ubita nie utrzyma kremu. Brzoskwinie z kompotu działają najlepiej, kiedy są dobrze odsączone i osuszone, inaczej krem robi się wodnisty.
- Mak. Zmielony dwukrotnie, nadaje biszkoptowi charakterystyczny szarobrązowy kolor i lekko orzechowy smak.
- Jaja. Rozdzielone na białka i żółtka, ubite białka odpowiadają za puszystość biszkoptu bez dużej ilości spulchniacza.
- Cukier. Część trafia do białek podczas ubijania, część do żółtek, dzięki czemu biszkopt jest równomiernie słodki.
- Olej. Utrzymuje biszkopt wilgotny przez kilka dni, w przeciwieństwie do ciast na maśle, które szybciej wysychają.
- Mąka pszenna i proszek do pieczenia. Dają biszkoptowi tyle struktury, żeby utrzymał dwie warstwy kremu, ale wciąż był lekki.
- Śmietanka kremówka i mascarpone. Razem tworzą gęsty, ale nie mdły krem, mascarpone dodaje mu zwartości.
- Żelatyna. Stabilizuje ubitą śmietanę, dzięki czemu krem nie spłynie nawet po kilku godzinach poza lodówką.
- Brzoskwinie w syropie. Odsączone i pokrojone w kostkę, dodają kremowi świeżości i soczystości, a syrop nasącza biszkopt.
- Cukier puder. Dosładza krem delikatniej niż cukier biały, bez grudek.
Jak upiec i złożyć makową damę
- Ubij białka na sztywną pianę. Białka z odrobiną soli ubij na sztywną, lśniącą pianę, a potem dodawaj cukier łyżka po łyżce, miksując do rozpuszczenia.
- Wmieszaj żółtka i olej. Zmniejsz prędkość miksera, dodawaj po jednym żółtka, a na końcu olej w stałym, wąskim strumieniu, żeby piana nie opadła.
- Dodaj mąkę i mak. Przesianą mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia i makiem, a potem wmieszaj delikatnie do piany szpatułką, najlepiej w trzech partiach.
- Upiecz i ostudź biszkopt. Ciasto przelej do blachy 20 na 30 cm wyłożonej papierem i piecz w 170 stopniach Celsjusza około 35 minut, do suchego patyczka. Ostudź w całości, a potem przekrój na dwie równe warstwy.
- Namocz i rozpuść żelatynę. Żelatynę zasyp zimną wodą, zostaw na 5-10 minut do napęcznienia, a potem delikatnie podgrzej do rozpuszczenia, bez doprowadzania do wrzenia. Odstaw do przestudzenia.
- Ubij krem z mascarpone. Schłodzoną śmietankę ubij z mascarpone i cukrem pudrem na gęsty krem, a na koniec, wciąż miksując, wlej wystudzoną, ale płynną żelatynę.
- Złóż warstwy ciasta. Odsączone i osuszone brzoskwinie pokrój w kostkę i wmieszaj w większą część kremu. Pierwszą warstwę biszkoptu nasącz syropem z brzoskwini, rozsmaruj krem z owocami, przykryj drugą warstwą i również nasącz. Wierch wyrównaj pozostałym kremem.
- Schłodź przed podaniem. Całość przykryj i wstaw do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc, żeby krem dobrze stężał przed krojeniem.
Sekret puszystego biszkoptu makowego
Największym zagrożeniem dla tego biszkoptu jest zbita, gumowata warstwa na dnie blachy. Winny jest zwykle pośpiech przy łączeniu piany z resztą składników. Białka ubijaj w czystej, suchej misce, bez odrobiny żółtka ani tłuszczu, inaczej piana nie złapie objętości. Żółtka i olej wmieszaj na niskich obrotach, a suche składniki już ręcznie, szpatułką, krótkimi ruchami od dołu do góry.
Jaja przed użyciem trzymaj w lodówce i wyjmuj je tuż przed oddzieleniem białek od żółtek. Amerykańska agencja FDA zaleca, żeby jaja i dania z ich dodatkiem nie stały dłużej niż dwie godziny poza chłodnym miejscem, co w praktyce oznacza, że masę jajeczną przygotowujesz tuż przed pieczeniem, a nie z dużym wyprzedzeniem.
Krem, który nie spłynie
Krem z samej śmietanki i mascarpone po kilku godzinach w cieple zaczyna się rozluźniać, szczególnie jeśli w środku są wilgotne kawałki owoców. Żelatyna rozwiązuje ten problem, bo tworzy w kremie drobną sieć, która utrzymuje go w formie nawet po pokrojeniu na kawałki.
Kluczowy jest moment dodawania żelatyny. Musi być płynna, ale już wystudzona do temperatury pokojowej, inaczej zrobi w ubitej śmietanie małe, gumowate grudki. Wlewaj ją wąskim strumieniem przy wciąż pracującym mikserze na niskich obrotach, nigdy jednorazowo.
Zamienniki, które naprawdę działają
Świeże, dojrzałe brzoskwinie zastąpią konserwowe bez problemu w sezonie, wystarczy je obrać i sparzyć wrzątkiem, żeby skórka łatwo zeszła, a do nasączenia biszkoptu użyć wtedy lekkiego syropu z wody i cukru. Nektarynki działają tak samo dobrze i nie trzeba ich obierać.
Jeśli wolisz wersję bez żelatyny zwierzęcej, zastąp ją agarem w proporcji podanej na opakowaniu, pamiętając, że agar trzeba najpierw zagotować, a nie tylko napęcznieć w zimnej wodzie. Mak kupiony już zmielony przyspiesza robotę, ale zmielony dwukrotnie w domu ma wyraźniejszy aromat i nie jest gorzki.
Przechowywanie i dni ważności
To ciasto zawiera ubitą śmietanę i mascarpone, więc traktuj je jak każdy inny deser z kremem mlecznym. Poza lodówką może stać maksymalnie dwie godziny. FDA podaje, że produkty łatwo psujące się trzeba schłodzić w ciągu dwóch godzin od przygotowania, a w cieplejsze dni nawet w ciągu jednej godziny.
W zamkniętym pojemniku w lodówce makowa dama z brzoskwiniami zachowuje dobrą konsystencję przez 2-3 dni. Na dłuższe przechowywanie się nie nadaje, bo krem z owocami traci strukturę. Mrożenie nie jest dobrym pomysłem, krem po rozmrożeniu robi się wodnisty i oddziela się od biszkoptu.
Jak podać makową damę
Każdy kawałek najlepiej smakuje prosto z lodówki, krem jest wtedy zwarty i łatwo go kroić ostrym nożem zanurzanym w ciepłej wodzie między kawałkami. Do kawy lub mocnej czarnej herbaty ciasto pasuje najlepiej, bo mak ma lekko orzechowy, przyziemny smak, który dobrze kontrastuje z goryczką napoju.
Na urodziny czy komunię warto udekorować wierch kilkoma plasterkami świeżej brzoskwini i odrobiną startej czekolady, tylko tuż przed podaniem, żeby owoc nie puścił soku na krem.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć świeżych brzoskwiń zamiast konserwowych?
Tak, w sezonie świeże brzoskwinie działają równie dobrze. Obierz je ze skórki, pokrój w kostkę i podsmaż chwilę na suchej patelni, żeby odparować nadmiar soku, inaczej krem zrobi się wodnisty. Do nasączenia biszkoptu przygotuj wtedy lekki syrop z wody i cukru zamiast syropu z konserwy.
- Czym zastąpić żelatynę w kremie?
Dobrym zamiennikiem jest agar w proporcji podanej na opakowaniu, ale pamiętaj, że trzeba go zagotować, a nie tylko namoczyć w zimnej wodzie jak żelatynę. Krem z agarem tężeje szybciej, więc wlewaj go do śmietany niemal od razu po zdjęciu z ognia, gdy jest jeszcze gorący, ale nie wrzący.
- Jak długo można przechowywać makową damę z brzoskwiniami?
W zamkniętym pojemniku w lodówce ciasto zachowuje dobrą konsystencję przez 2-3 dni. Poza lodówką nie powinno stać dłużej niż dwie godziny, podobnie jak każdy inny deser z kremem mlecznym. Mrożenie nie jest dobrym rozwiązaniem, bo krem po rozmrożeniu się rozwarstwia.
- Czy to ciasto można przygotować dzień wcześniej?
Tak, i właściwie tak powinno się je robić, bo krem potrzebuje kilku godzin w lodówce, żeby dobrze stężał. Upiecz biszkopt i złóż całe ciasto dzień przed podaniem, a potem trzymaj je przykryte w lodówce do następnego dnia.
- Dlaczego mój biszkopt makowy wyszedł zbity i gumowaty?
Najczęściej winne jest za szybkie wmieszanie suchych składników w ubitą pianę albo zbyt długie mieszanie, które odbija powietrze z białek. Dodawaj mąkę z makiem w kilku partiach i mieszaj szpatułką od dołu do góry, krótkimi, delikatnymi ruchami, aż składniki się połączą.
- Czy mogę upiec ciasto w mniejszej blasze?
Możesz użyć blachy o mniejszej powierzchni, na przykład 20 na 20 cm, ale biszkopt wyjdzie wtedy grubszy i trzeba wydłużyć pieczenie o kilka minut, sprawdzając suchym patyczkiem. Ciasto będzie też wyższe po złożeniu, więc krem lepiej rozłożyć na trzy warstwy zamiast dwóch.
- Czy mak trzeba kupować już zmielony?
Niekoniecznie, ale mak zmielony samodzielnie, najlepiej dwukrotnie w maszynce, ma wyraźniejszy smak i nie jest gorzki. Jeśli kupujesz mak w całych ziarnach, przechowuj go w lodówce i mielij go tuż przed przygotowaniem biszkoptu.