Pin it
Makowa chmurka trafia na świąteczny stół, kiedy chcemy czymś zaskoczyć rodzinę bez pieczenia klasycznego sernika czy makowca. To kwadratowy tort w czterech warstwach. Na dole leży wilgotny biszkopt z makiem, wyżej błyszcząca galaretka żurawinowa, delikatny krem mascarpone i na wierchu pulchna beza makowa, która po upieczeniu wygląda jak biała chmurka.
Każda warstwa robi się osobno i nie wymaga trudnych technik. Najważniejsze to dać tortowi czas. Po złożeniu warstw chmurka potrzebuje minimum dwóch godzin w lodówce, a cały proces od zagniecenia ciasta do pierwszego kawałka zajmuje około czterech i pół godziny z pieczeniem i chłodzeniem.
To ciasto dobrze znosi przygotowanie dzień wcześniej, więc świetnie sprawdza się przed Wigilią, komunią czy rodzinnym obiadem, kiedy w dniu przyjęcia i tak jest mało czasu.
Co złożymy w czterech warstwach
Każda warstwa ma inną fakturę, więc warto kupić świeże produkty, zwłaszcza mak i nabiał. Suchy mak do bezy powinien być czysty i bez goryczki, a mascarpone i śmietanka muszą być dobrze schłodzone, inaczej krem się rozwarstwi.
- Jajka. Żółtka spulchniają biszkopt, a białka budują dwie warstwy piany: w biszkopcie i w bezie.
- Mąka pszenna i skrobia ziemniaczana. Dają biszkoptowi lekką, gąbczastą strukturę, która wchłania sok z galaretki.
- Suchy mak. Wtopiony w bezę, chrupie pod zębami i daje charakterystyczny, lekko orzechowy smak całej chmurki.
- Dżem żurawinowy i galaretka. Tworzą kwaskowatą, błyszczącą warstwę, która przełamuje słodycz kremu i bezy.
- Mascarpone i śmietanka kremówka 30%. Budują gładki, maślany krem, który trzyma kształt po schłodzeniu.
- Cukier puder i cukier do wypieków. Dosładzają krem i stabilizują bezę, nie zostawiając wyczuwalnych kryształków.
- Olej i szczypta soli. Olej utrzymuje biszkopt wilgotny przez kilka dni, a sól wzmacnia smak każdej warstwy.
Jak zbudować warstwy chmurki
- Upiecz biszkopt makowy. Białka ubij ze szczyptą soli na sztywną pianę, dodawaj cukier łyżka po łyżce, a na koniec wmieszaj żółtka. Dodaj przesianą mąkę ze skrobią i olejem, delikatnie złącz łyżką i przełóż do kwadratowej formy 24x24 cm. Piecz 20 minut w 170 stopniach C, do suchego patyczka.
- Zalej biszkopt galaretką żurawinową. Żelatynę rozpuść w gorącej wodzie, ostudź chwilę, wymieszaj z dżemem żurawinowym i wylej na ciepły jeszcze biszkopt. Wstaw do lodówki, aż warstwa lekko stężeje.
- Ubij krem mascarpone. Zimną śmietankę kremówkę ubij z mascarpone i cukrem pudrem na gęsty krem, który trzyma ślad po łyżce. Rozprowadź równą warstwą na stężałej galaretce.
- Upiecz bezę makową. Białka ubij ze szczyptą soli, dodawaj cukier po łyżce do uzyskania sztywnej, lśniącej piany, wmieszaj skrobię i suchy mak. Rozsmaruj na blasze wyłożonej papierem w kwadracie zbliżonym do formy i piecz 30 minut w 130 stopniach C, a potem 30 minut w 100 stopniach C.
- Ostudź bezę w piekarniku. Wyłącz piekarnik i zostaw bezę do całkowitego wystudzenia przy odchylonych drzwiczkach, dzięki temu nie popęka na wierchu.
- Złóż i schłodź całość. Przełóż wystudzoną bezę na krem, wstaw tort do lodówki na minimum 2 godziny, a najlepiej na noc, i kroj na kwadratowe porcje tuż przed podaniem.
Dlaczego beza nie może pękać
Beza makowa pęka najczęściej, kiedy wyjmiemy ją z piekarnika zbyt szybko. Gwałtowna zmiana temperatury kurczy usztywnioną pianę i na wierchu robią się rysy. Piecz ją w niskiej temperaturze, a potem zostaw w wyłączonym piekarniku z odchylonymi drzwiczkami, aż całkowicie wystudzi się razem z nim. Drugi częsty błąd to zbyt szybkie wsypywanie cukru. Dodawaj go po łyżce, dopiero gdy białka są już spienione, bo inaczej piana zostaje wiotka i nie utrzyma dodanego maku. Pełne upieczenie białek i żółtek ma też znaczenie dla bezpieczeństwa. Wytyczne dotyczące jaj wskazują, że potrawy z jajkiem warto dogrzewać do momentu, w którym białko i żółtko są całkiem ścięte, a nasz biszkopt i beza spełniają ten warunek po pełnym czasie pieczenia.
Żurawinowa warstwa żelowa bez błędów
Galaretka działa jak klej między biszkoptem a kremem, więc jej temperatura ma znaczenie. Wylej ją na biszkopt, gdy jest już letnia, nie gorąca, inaczej spęcznieje nierówno i podmyje spód tortu. Jeśli nie masz dżemu żurawinowego, zadziała równie dobrze dżem malinowy, wiśniowy albo z czarnej porzeczki, pod warunkiem że ma wyraźną kwaskowość. Zbyt słodki dżem gubi się pod kremem i bezą. Nakładaj krem dopiero, gdy warstwa żelowa stężeje w lodówce, inaczej obie warstwy się wymieszają i tort straci wyraźny, kolorowy przekrój widoczny po przekrojeniu kawałka.
Dlaczego krem musi być naprawdę zimny
Mascarpone i śmietankę kremówkę warto wyjąć z lodówki tuż przed ubijaniem. Ciepły tłuszcz mleczny ubija się dłużej i łatwo rozwarstwia na masło i serwatkę, a wtedy krem nie utrzyma kształtu pod bezą. Trzymanie produktów mlecznych w stałym chłodzie to też podstawa bezpiecznego przechowywania. Poradniki dotyczące nabiału zalecają trzymanie śmietany i podobnych produktów w lodówce przez cały czas poza chwilą użycia. Jeśli krem się nie tężeje, odstaw miskę i rózgi na 10 minut do zamrażarki i zacznij ubijać od nowa.
Przechowywanie chmurki i czas podania
Makowa chmurka musi stać w lodówce od momentu złożenia do podania, bo krem na bazie nabiału i galaretka psują się w cieple dużo szybciej niż sam biszkopt. Trzymaj tort pod folią lub w zamkniętym pojemniku w temperaturze poniżej 4 stopni C. Zasady przechowywania w chłodzie zalecają właśnie taką temperaturę dla produktów na bazie śmietany i jajek. Gotowy tort smakuje najlepiej zjedzony w ciągu dwóch, trzech dni. Nie zamrażaj całości, bo beza rozmięknie po rozmrożeniu. Jeśli chcesz przygotować chmurkę z wyprzedzeniem, zamroź sam upieczony biszkopt bez kremu i galaretki.
Zamienniki i warianty smakowe
Mak możesz częściowo zastąpić zmielonymi migdałami, jeśli lubisz wyraźniejszy, orzechowy smak bezy, zachowaj jednak przynajmniej połowę maku, bo to on daje chmurce charakter. Mascarpone da się zamienić na twarożek homogenizowany zmiksowany z odrobiną śmietany, krem wyjdzie lżejszy, ale mniej gładki. Zamiast galaretki truskawkowej w proszku możesz użyć namoczonej żelatyny w listkach, ilość dopasuj według informacji na opakowaniu. Osoby, które nie jedzą orzechów, mogą pominąć migdały i zostać przy czystym maku. To ciasto dobrze znosi też mniejszą formę.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy makową chmurkę można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Tort smakuje lepiej, gdy warstwy mają całą noc na przegryzienie się smakami, a beza traci wtedy nadmiar kruchości na rzecz przyjemnej, lekko kremowej konsystencji. Przechowuj go przykryty w lodówce i kroj tuż przed podaniem.
- Czym zastąpić dżem żurawinowy?
Dobrze działa dżem malinowy, wiśniowy lub z czarnej porzeczki, najlepiej z wyraźną kwaskowością, która przełamuje słodycz kremu i bezy. Unikaj bardzo słodkich konfitur, bo wtedy warstwa żelowa gubi się w smaku całego tortu.
- Jak długo makowa chmurka wytrzyma w lodówce?
Najlepiej zjeść ją w ciągu dwóch, trzech dni od przygotowania, trzymając pod folią lub w zamkniętym pojemniku. Po tym czasie beza zaczyna wilgotnieć, a krem traci świeży smak, choć tort wciąż jest bezpieczny do jedzenia, jeśli stał w lodówce.
- Czemu moja beza makowa popękała albo opadła?
Najczęściej winny jest zbyt szybki spadek temperatury po pieczeniu. Zawsze studź bezę w wyłączonym piekarniku z odchylonymi drzwiczkami, nigdy na zimnym blacie. Drugi powód to cukier dodany za wcześnie, sypaj go po łyżce, dopiero gdy białka są już spienione.
- Czy makową chmurkę można zamrozić?
Cały złożony tort nie znosi zamrażania, bo beza i galaretka rozmiękają po rozmrożeniu. Możesz zamrozić sam upieczony biszkopt makowy na około miesiąc, a resztę warstw przygotować świeżo w dniu składania.
- Czy do bezy można dodać orzechy albo migdały?
Tak, garść zmielonych migdałów wmieszana razem z makiem daje bezie wyraźniejszy, orzechowy smak i jeszcze bardziej chrupiący wierch. Zmniejsz w takim przypadku ilość maku o połowę, żeby piana nie zrobiła się za ciężka.