Pin it
Ciasto drożdżowe z serem to klasyk niedzielnych podwieczorków w polskich domach. Puszysty spód, gruba warstwa serowego nadzienia i chrupiąca kruszonka na wierchu, to połączenie, które zawsze się sprawdza.
Ten przepis jest prosty, choć wymaga czasu. Ciasto drożdżowe musi dwa razy wyrosnąć, więc licz na około dwie i pół godziny od pierwszego składnika do gotowego wypieku. Sama praca przy blacie zajmuje jednak tylko kwadrans czy dwa.
Nadzienie robię z dobrze odciśniętego twarogu, jajek i odrobiny budyniu w proszku, który wiąże wilgoć i nie pozwala mu się rozwarstwić podczas pieczenia. Kruszonka na wierchu dodaje chrupkości i słodyczy bez przesady.
Składniki na ciasto, nadzienie i kruszonkę
Wybieraj suchy, zwarty twaróg i świeże, dobrze aktywne drożdże, bo od nich zależy, czy ciasto urośnie i czy nadzienie się nie rozleje. Resztę składników masz pewnie już w kuchni.
- Mąka pszenna typ 500. Baza ciasta drożdżowego, daje elastyczną i puszystą strukturę.
- Świeże drożdże. Spulchniają ciasto i dają charakterystyczny, lekko maślany aromat.
- Ciepłe mleko. Aktywuje drożdże i nawilża ciasto.
- Cukier. Słodzi ciasto i dokarmia drożdże podczas wyrastania.
- Jajka. Spajają ciasto i nadzienie, dodają koloru i delikatności.
- Masło. Nadaje ciastu maślany smak i wilgotną strukturę.
- Twaróg półtłusty. Główny składnik nadzienia, najlepiej zmielony dwa razy na gładką masę.
- Budyń waniliowy w proszku. Wiąże wilgoć z sera, dzięki czemu nadzienie nie rozlewa się podczas pieczenia.
- Skórka z cytryny. Dodaje świeżości i przełamuje słodycz nadzienia.
- Rodzynki. Opcjonalny dodatek, który wprowadza nutę słodyczy i lekkiej kwasowości.
- Masło, mąka i cukier na kruszonkę. Razem tworzą chrupiącą, złotą posypkę na wierchu ciasta.
Jak upiec puszyste ciasto drożdżowe
- Zrób rozczyn drożdżowy. Pokrusz drożdże do ciepłego mleka, dodaj łyżkę cukru i łyżkę mąki, wymieszaj i odstaw na 10-15 minut, aż na powierzchni zrobi się pienista czapka.
- Zagnieć ciasto drożdżowe. Do miski przesiej mąkę, dodaj rozczyn, jajka, roztopione masło, resztę cukru, sól i skórkę z cytryny. Wyrabiaj około 10 minut, aż ciasto będzie gładkie, elastyczne i odklei się od rąk.
- Odstaw do pierwszego wyrastania. Przykryj miskę ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 60-90 minut, aż ciasto podwoi swoją objętość.
- Przygotuj nadzienie i kruszonkę. Zmiksuj twaróg z cukrem, jajkami, zmiękczonym masłem, budyniem w proszku i skórką z cytryny na gładką masę. Na kruszonkę zetrzyj chłodne masło z mąką i cukrem w drobne grudki, schłodź w lodówce.
- Rozłóż ciasto w blasze. Wyłóż blachę 30x40 cm papierem do pieczenia, rozciągnij ciasto równą warstwą, przykryj i odstaw na 15-20 minut.
- Wyłóż nadzienie i posyp kruszonką. Rozsmaruj nadzienie serowe równomiernie po całym cieście i posyp kruszonką.
- Piecz i ostudź. Piecz w piekarniku nagrzanym do 175-180°C przez 35-45 minut, aż kruszonka się zezłoci a nadzienie przestanie się trząść po środku. Ostudź w blasze przed pokrojeniem w kawałki.
Sekret puszystego ciasta drożdżowego
Ciasto drożdżowe najlepiej rośnie w cieple, powyżej 24°C. Z materiałów Iowa State University Extension wynika, że w temperaturze powyżej 24°C (75°F) ciasto drożdżowe potrzebuje zwykle 45-90 minut, żeby podwoić swoją objętość. Jeśli w kuchni jest chłodno, włącz piekarnik na chwilę, wyłącz go i wstaw tam miskę z ciastem, albo postaw ją blisko kaloryfera.
Nie przyspieszaj tego kroku zbyt wysoką temperaturą. Gorące miejsce sprawi, że ciasto wyrośnie szybko na zewnątrz, ale środek zostanie ciężki i gumowaty.
Jaki twaróg wybrać do nadzienia
Do nadzienia wybierz twaróg półtłusty, suchy, bez nadmiaru serwatki. Twaróg mokry rozleje się podczas pieczenia i zamoczy spód ciasta. Jeśli masa wydaje się wilgotna, odciśnij ją przez kilka godzin w gazie albo dodaj łyżkę więcej budyniu w proszku.
Kupuj twaróg i inne produkty mleczne wyłącznie pasteryzowane. FDA ostrzega, że surowe, niepasteryzowane mleko i produkty z niego mogą zawierać bakterie takie jak Salmonella, E. coli czy Listeria, które pasteryzacja skutecznie niszczy. Etykieta z informacją o pasteryzacji to prosty sposób, żeby mieć pewność, że nadzienie jest bezpieczne.
Bezpieczna praca z jajkami w kuchni
Jajka do nadzienia i do ciasta przechowuj w lodówce i wyjmuj je tylko na czas pracy. Specjaliści z North Dakota State University przypominają, że dania z jajkami, takie jak zapiekanki czy nadzienia serowe, powinny być dogrzane do momentu, kiedy białko i żółtko są całkowicie ścięte, co eliminuje ryzyko salmonelli.
W tym przepisie nadzienie trafia do gorącego piekarnika razem z ciastem i piecze się prawie godzinę, więc jajka w środku są pieczone w pełni. Myj ręce przed i po pracy z surowymi jajkami.
Warianty i dodatki do nadzienia
Nadzienie serowe można urozmaicić bez zmiany podstawowej proporcji sera do jajek. Garść rodzynek namoczonych wcześniej w ciepłej wodzie albo skórka z pomarańczy zamiast cytryny zmieniają charakter ciasta bez dodatkowej pracy. Miłośnicy maku mogą wmieszać dwie łyżki ugotowanego maku do masy serowej.
Kruszonkę możesz wzbogacić o posiekane migdały albo odrobinę cynamonu. Jeśli wolisz mniej słodką wersję, zmniejsz cukier w nadzieniu o jedną czwartą, twaróg i tak ma naturalną słodycz po wymieszaniu z jajkami i masłem.
Przechowywanie i podawanie ciasta
To ciasto zawiera świeże nadzienie z sera i jajek, więc po ostudzeniu przechowuj je w lodówce, w zamkniętym pojemniku lub pod folią. Przed podaniem możesz je odstawić na chwilę w temperaturze pokojowej albo lekko podgrzać w piekarniku, żeby kruszonka odzyskała chrupkość. Jeśli zauważysz pleśń, nieprzyjemny zapach albo śliski nalot na nadzieniu, wyrzuć cały kawałek.
Upieczone i ostudzone ciasto można też pokroić w porcje i zamrozić. Rozmrażaj je w lodówce przez noc, a potem podgrzej w piekarniku kilka minut, żeby spód odzyskał puszystość.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć suchych drożdży instancyjnych zamiast świeżych?
Tak, możesz zastąpić 25 g świeżych drożdży 7-8 g drożdży instancyjnych. Wymieszaj je od razu z mąką albo rozpuść w ciepłym mleku z łyżką cukru, podobnie jak świeże. Czas wyrastania zwykle się nie zmienia, choć instancyjne drożdże bywają trochę szybsze.
- Jak przechować ciasto drożdżowe z serem?
Ostudzone ciasto trzymaj w lodówce, w zamkniętym pojemniku albo pod folią, ponieważ nadzienie zawiera świeży twaróg i jajka. Przed podaniem odstaw je na kilkanaście minut w temperaturze pokojowej albo krótko podgrzej w piekarniku. Jeśli zauważysz pleśń lub nieprzyjemny zapach, nie jedz tego kawałka.
- Czy ciasto można przygotować dzień wcześniej?
Tak, możesz zagnieść ciasto wieczorem i odstawić je do pierwszego wyrastania w lodówce na noc, zamiast w ciepłym miejscu. Rano wyjmij je, odczekaj aż ogrzeje się do temperatury pokojowej, i kontynuuj formowanie zgodnie z przepisem. Nadzienie serowe najlepiej przygotować świeżo tego samego dnia.
- Dlaczego moje ciasto drożdżowe nie urosło?
Najczęstszą przyczyną są przeterminowane albo za gorące drożdże, zbyt gorące mleko zabija je w kilka minut. Drugim powodem jest zbyt chłodne miejsce wyrastania, ciasto rośnie najlepiej w temperaturze powyżej 24°C. Sprawdź też datę przydatności drożdży przed użyciem.
- Czy można zamrozić to ciasto?
Tak, upieczone i ostudzone ciasto kroi się w porcje i zamraża w zamkniętych pojemnikach. Rozmrażaj je w lodówce przez noc, a potem podgrzej kilka minut w piekarniku, żeby kruszonka odzyskała chrupkość. Możesz też zamrozić samo ciasto drożdżowe przed pieczeniem, zaraz po pierwszym wyrastaniu.
- Jaki twaróg najlepiej sprawdzi się w nadzieniu?
Najlepszy jest suchy twaróg półtłusty, zmielony dwa razy na gładką, zbitą masę. Mokry, wilgotny twaróg rozleje nadzienie podczas pieczenia i zamoczy spód ciasta. Jeśli masz tylko wilgotny twaróg, odciśnij go przez gazę albo dodaj dodatkową łyżkę budyniu w proszku.
- Czy mogę dodać owoce do nadzienia serowego?
Tak, rodzynki namoczone w ciepłej wodzie albo drobno posiekane suszone owoce dobrze się sprawdzają i nie rozwadniają masy. Świeżych, soczystych owoców lepiej unikać, bo puszczają sok podczas pieczenia i nadzienie traci zwartość. Jeśli chcesz świeżego akcentu, dodaj tylko skórkę z cytryny lub pomarańczy.
Źródła
Rzetelne źródła pomogły w opracowaniu i dopracowaniu tej treści.
- https://blogs.extension.iastate.edu/answerline/2021/01/12/yeast-bread-baking-a-kitchen-science-drama
- https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/dangers-raw-milk-unpasteurized-milk-can-pose-serious-health-risk
- https://www.ag.ndsu.edu/news/columns/prairie-fare/prairie-fare-are-runny-eggs-safe-to-eat