Pin it
To ciasto robię, gdy jabłka w misce na kuchennym blacie zaczynają się mięknąć i trzeba je szybko zużyć. Krótka karmelizacja na maśle i brązowym cukrze zmienia zwykłe jabłka w coś, co pachnie jak jesienny deser z cukierni.
Spód jest puszysty i wilgotny dzięki oleju i śmietanie. Na wierzchu leży gładki lukier serowy z nutą wanilii, oprószony cynamonem. To ciasto na popołudniową kawę, na rodzinny obiad albo do pudełka dla sąsiadki.
Co znajdziesz w tym jesiennym cieście
Większość składników pewnie już masz w kuchni. Jedyna rzecz, na którą warto zwrócić uwagę, to jabłka. Wybierz twarde i kwaskowate, bo miękkie szybko rozpadną się w cieście.
- Mąka pszenna. Daje ciastu strukturę i utrzymuje w nim wilgotne jabłka.
- Cukier. Dodany do jajek na początku odpowiada za puszystość i lekko karmelowy smak.
- Jajka. Ubite z cukrem na jasny krem wprowadzają powietrze do ciasta.
- Olej roślinny. Utrzymuje ciasto wilgotne przez kilka dni, dłużej niż masło.
- Śmietana 18%. Dodaje delikatną kwasowość i zbija składniki w gładkie ciasto.
- Proszek do pieczenia. Podnosi ciasto, żeby nie wyszło płaskie i ciężkie.
- Jabłka. Twarde, kwaskowate odmiany trzymają kształt po skarmelizowaniu i nie rozpadają się w piecu.
- Masło i brązowy cukier. Razem karmelizują jabłka na złoto i dodają aromat karmelu.
- Serek śmietankowy. Baza lukru, gęsta i lekko kwaskowa, równoważy słodycz ciasta.
- Cukier puder. Słodzi lukier bez grudek, bo rozpuszcza się natychmiast.
- Cynamon. Oprósza wierzch i dopełnia jabłkowo-karmelowy aromat.
Krok po kroku do gotowego ciasta
- Skarmelizuj jabłka. Obierz jabłka i pokrój w cienkie plastry. Podsmażaj je na maśle z brązowym cukrem 2-4 minuty, aż zmiękną i lekko się skarmelizują. Zdejmij z ognia i odstaw do przestudzenia.
- Przygotuj formę. Rozgrzej piekarnik do 175 stopni C. Wyłóż kwadratową formę 24x24 cm papierem do pieczenia.
- Ubij jajka z cukrem. Miksuj jajka z cukrem kilka minut, aż masa zrobi się jasna, puszysta i wyraźnie zwiększy objętość.
- Połącz ciasto. Dodaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia, śmietanę, olej, wanilię i szczyptę soli. Wymieszaj krótko, tylko do połączenia składników.
- Wylej ciasto do formy. Przelej ciasto do przygotowanej formy i rozprowadź równą warstwą. Na wierzchu rozłóż przestudzone karmelizowane jabłka.
- Piecz do suchego patyczka. Piecz 45-55 minut, aż wykałaczka wbita w środek wyjdzie sucha. Wystudź ciasto całkowicie w formie.
- Zrób lukier i udekoruj. Zmiksuj serek śmietankowy z cukrem pudrem, wanilią i solą na gładki krem. Rozsmaruj go na całkowicie wystudzonym cieście, oprósz cynamonem i pokrój na kwadraty.
Sekret puszystego i wilgotnego środka
Dwie rzeczy decydują o tekturze tego ciasta. Pierwsza to długie ubijanie jajek z cukrem, które wprowadza powietrze i daje puszysty miękisz. Druga to olej i śmietana zamiast samego masła. Olej nie twardnieje w lodówce tak jak masło, dlatego ciasto zostaje wilgotne jeszcze na drugi i trzeci dzień.
Ciasto mieszaj krótko, dopiero po dodaniu mąki. Długie mieszanie rozwija gluten i ciasto robi się gumowate zamiast lekkie.
Jak wybrać jabłka do pieczenia
Nie każde jabłko nadaje się do karmelizacji. Odmiany twarde i kwaskowate, jak Granny Smith, Honeycrisp czy Jonathan, trzymają kształt plasterka nawet po podsmażeniu na maśle. Według Iowa State University Extension odmiany miękkie i bardzo soczyste, na przykład Red Delicious, rozpadają się w piekarniku i puszczają dużo wody.
Jeśli masz pod ręką dwie różne odmiany, połącz je. Jedna doda kwasowości, druga naturalnej słodkości, i smak wyjdzie bardziej złożony.
Zanim nałożysz lukier serowy
Lukier serowy topnieje w kontakcie z ciepłem. Jeśli nałożysz go na ciasto, które jest jeszcze letnie w środku formy, spłynie po bokach i zrobi się rzadki. Odstaw upieczone ciasto do całkowitego wystudzenia, najlepiej na godzinę, zanim zaczniesz robić lukier.
Przechowywanie ciasta z lukrem
Lukier zawiera serek śmietankowy, czyli produkt mleczny, który nie powinien długo stać w temperaturze pokojowej. Według amerykańskiej agencji FDA produkty łatwo psujące się warto wyrzucić, jeśli stały poza lodówką dłużej niż dwie godziny. Pokrojone ciasto trzymaj w zamkniętym pojemniku w lodówce i zjedz je w ciągu kilku dni.
Jeśli widzisz na lukrze pleśń albo poczujesz nieświeży zapach, nie ryzykuj i wyrzuć porcję.
Proste zamienniki w tym przepisie
Olej roślinny możesz zastąpić roztopionym i przestudzonym masłem w tej samej ilości, ciasto zyska wtedy wyraźniejszy maślany smak. Śmietanę 18% zamienisz na gęsty jogurt naturalny. Brązowy cukier przy karmelizacji jabłek zastąpi zwykły cukier z odrobiną miodu.
Jabłka możesz zamienić na gruszki, tylko skróć czas podsmażania, bo gruszki mięknie szybciej. Cynamon na wierzchu lukru to element, z którym możesz się nie ograniczać, dodaj go tyle, ile lubisz.
Najczęściej zadawane pytania
- Jakie jabłka najlepiej sprawdzą się w tym cieście z cynamonem?
Najlepiej wybierz twarde, kwaskowate odmiany, na przykład Granny Smith, Honeycrisp lub Jonathan, bo trzymają kształt po skarmelizowaniu. Słodkie i soczyste odmiany jak Red Delicious rozpadają się w piekarniku i oddają dużo wody. Możesz też wymieszać dwie odmiany, żeby uzyskać balans słodkości i kwasowości.
- Czym mogę zastąpić lukier serowy?
Jeśli nie masz serka śmietankowego, zrób prosty lukier z cukru pudru i odrobiny mleka lub soku z cytryny. Będzie słodszy i mniej kremowy, ale równie dobrze podkreśli cynamon i karmelizowane jabłka. Możesz też podać ciasto bez lukru, tylko oprószone cukrem pudrem.
- Jak przechowywać ciasto z lukrem serowym i jak długo jest świeże?
Ze względu na serek śmietankowy w lukrze ciasto trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku. Zjedz je w ciągu kilku dni i nie zostawiaj pokrojonego ciasta poza lodówką dłużej niż dwie godziny. Przy pierwszych oznakach pleśni lub nieświeżego zapachu wyrzuć porcję.
- Czy mogę upiec to ciasto wcześniej albo je zamrozić?
Sam placek bez lukru można upiec dzień wcześniej i trzymać owinięty w lodówce. Zamroź go bez lukru na maksymalnie miesiąc, a po rozmrożeniu udekoruj świeżym lukrem serowym. Lukier najlepiej robić tego samego dnia, kiedy ciasto ma być podane.
- Dlaczego mój lukier serowy się rozpuszcza i ścieka z ciasta?
Najczęstsza przyczyna to nałożenie lukru na ciepłe lub letnie ciasto. Poczekaj, aż forma będzie całkowicie chłodna w dotyku, najlepiej przestudź ciasto przez godzinę lub dłużej. Zbyt rzadki lukier popraw, dodając odrobinę więcej cukru pudru.
- Czym zastąpić olej i śmietanę w cieście?
Olej możesz zamienić na roztopione i przestudzone masło, ciasto będzie miało wtedy wyraźniejszy maślany smak. Śmietanę 18% zastąpi gęsty jogurt naturalny w tej samej ilości. Obie zamiany nie zmieniają czasu pieczenia.