Pin it
Ciasto kajmakowe to klasyk kawiarnianych blatów w Polsce. Puszysty biszkopt, warstwa maślanego kremu z kajmakiem i błyszcząca polewa na wierchu. Całość ozdabiają uprażone migdały.
To ciasto na rodzinne niedziele i na urodziny. Nie wymaga egzotycznych składników. Biszkopt piecze się bez problemu, a krem ubija się w kilka minut, jeśli masło ma odpowiednią temperaturę.
Ciasto trzeba schłodzić przed podaniem. Krem stężeje, warstwy się ustabilizują i każdy kawałek będzie się krojił równo.
Z czego powstaje kajmakowy biszkopt
Do tego ciasta wystarczą składniki, które zwykle masz w kuchni. Jedyny specjalny zakup to gotowa masa kajmakowa, najlepiej krówkowa, o gęstej i lśniącej konsystencji.
- Jajka. Ubite z cukrem na gęstą pianę dają biszkoptowi lekkość bez dodatku tłuszczu.
- Cukier. Słodzi ciasto i pomaga ubić jajka na stabilną pianę.
- Mąka pszenna i mąka ziemniaczana. Razem budują strukturę biszkoptu, a skrobia robi go delikatniejszym.
- Proszek do pieczenia. Wspomaga wyrośnięcie, choć biszkopt unosi się głównie dzięki ubitym jajkom.
- Masło. Baza kremu, odpowiada za jego gładkość i maślany smak.
- Masa kajmakowa. Nadaje kremowi i polewie charakterystyczny karmelowy smak.
- Płatki migdałów. Uprażone dodają chrupkości i kontrastują ze słodkim kremem.
Jak upiec i przełożyć ciasto
- Przygotuj formę. Rozgrzej piekarnik do 170 stopni C i wyłóż kwadratową formę 24x24 cm papierem do pieczenia.
- Ubij jajka z cukrem. Miksuj jajka z cukrem przez około 8 minut, aż masa zbieleje, zgęstnieje i podwoi objętość.
- Dodaj suche składniki. Przesiej mąkę, mąkę ziemniaczaną, proszek do pieczenia i sól, wmieszaj delikatnie szpatułką, by piana nie opadła.
- Upiecz biszkopt. Piecz 35-40 minut, aż wykałaczka wbita w środek wyjdzie sucha. Ostudź całkowicie na ruszcie.
- Zrób krem kajmakowy. Ubij masło na puch, dodawaj masę kajmakową łyżka po łyżce, miksując do gładkości.
- Przekrój i przełóż. Przekrój ostudzony biszkopt na dwie równe warstwy, przełóż kremem kajmakowym.
- Udekoruj i schłodź. Polej wierch lekko podgrzanym kajmakiem, posyp migdałami i schłodź co najmniej 2 godziny przed podaniem.
Sekret gładkiego kremu kajmakowego
Krem kajmakowy psuje się najczęściej przez różnicę temperatur. Zimne masło nie połączy się z kajmakiem, zostaną w nim grudki i smugi. Wyjmij masło z lodówki na dobrą godzinę przed pieczeniem, żeby zdążyło zmięknąć do temperatury pokojowej.
Ubijaj masło samo przez 3-4 minuty, aż zrobi się puszyste i jaśniejsze. Dodawaj kajmak po jednej łyżce, miksując krótko po każdej porcji. Jeśli dodasz go za dużo na raz, krem może się rozwarstwić i zrobić się płynny.
Dlaczego biszkopt trzeba dobrze ostudzić
Najczęstszy błąd przy tym cieście to krojenie biszkoptu na ciepło. Ciepły biszkopt jest kruchy i wilgotny w środku, nóż go rozrywa, a nie kroi.
Po wyjęciu z piekarnika zostaw biszkopt w formie na 10 minut, a potem przełóż go na ruszt. Niech stygnie co najmniej 2 godziny, najlepiej dłużej.
Zamienniki które naprawdę się sprawdzą
Migdały można zamienić na posiekane orzechy włoskie albo orzechy laskowe, uprażone tak samo na suchej patelni. Dobrze działają też wiórki kokosowe, choć zmieniają charakter ciasta.
Jeśli lubisz mocniejszy smak, dodaj do biszkoptu 2 łyżki kakao. Powstanie ciemniejsza, czekoladowa wersja, która ładnie kontrastuje z jasnym kremem.
Na wersję bezglutenową zamień mąkę pszenną na mieszankę mąk bezglutenowych w takiej samej ilości, mąka ziemniaczana już jest bezglutenowa. Biszkopt wyjdzie odrobinę bardziej zbity, ale wciąż puszysty.
Przechowywanie ciasta krok po kroku
Ciasto z kremem maślanym i kajmakiem trzeba trzymać w lodówce, bo przy dużej ilości masła i cukru wciąż łatwo psuje się w cieple. Amerykańska FDA zaleca, by produkty wymagające chłodzenia nie stały w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, a w upalny dzień nawet tylko godzinę. Podobną zasadę opisuje poradnik żywnościowy uniwersyteckiego ośrodka doradztwa.
Po pokrojeniu i podaniu odłóż resztki do zamykanego pojemnika i wstaw do lodówki tego samego dnia. Zjedz ciasto w ciągu najbliższych dni, a jeśli zauważysz nieprzyjemny zapach, pleśń albo zmianę konsystencji kremu, wyrzuć je.
Do czego podać kajmakowe ciasto
To ciasto najlepiej smakuje z mocną czarną kawą albo z herbatą, bo ich lekka gorycz równoważy słodycz kremu i polewy.
Na urodziny czy rodzinne spotkanie pokrój je na mniejsze kwadraty, tak podane wygląda elegancko i łatwo się nim dzieli na wiele porcji. Jeśli zostanie ci trochę masy kajmakowej, polej nią naleśniki albo gofry na następny dzień.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy lepiej kupić gotową masę kajmakową, czy zrobić karmel samodzielnie?
Można użyć obu. Gotowa masa kajmakowa ze słoika jest szybsza i ma stabilną, gęstą konsystencję, która dobrze trzyma się w kremie. Domowy karmel z długo gotowanego mleka skondensowanego w otwartym naczyniu da podobny smak, ale wymaga więcej czasu i stałego mieszania, żeby się nie przypalił.
- Jak długo można przechowywać ciasto kajmakowe i czy musi stać w lodówce?
Tak, to ciasto z masłem i kremem trzeba trzymać w lodówce. Produkty wymagające chłodzenia nie powinny stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, a w upalny dzień nawet tylko godzinę. Przechowuj ciasto w zamkniętym pojemniku i zjedz je najlepiej w ciągu najbliższych dni, a jeśli zauważysz nieprzyjemny zapach albo pleśń, wyrzuć resztki.
- Czy ciasto kajmakowe można zamrozić?
Sam biszkopt zamraża się dobrze, zawinięty w folię wytrzyma kilka tygodni. Krem maślano-kajmakowy też można zamrozić, ale polewę i migdały lepiej dodać już po rozmrożeniu i złożeniu ciasta, bo w zamrażarce stają się matowe i wilgotne.
- Jak równo przekroić biszkopt na dwie warstwy?
Biszkopt musi być całkowicie wystudzony, inaczej się kruszy. Zaznacz linię wykałaczkami rozmieszczonymi równo po bokach, a potem prowadź długi nóż poziomo, patrząc na wykałaczki po obu stronach, nie na sam nóż.
- Czy można zrobić wersję bezglutenową tego ciasta?
Tak. Zamień mąkę pszenną na mieszankę mąk bezglutenowych w takiej samej ilości, mąka ziemniaczana w przepisie już jest bezglutenowa. Biszkopt wyjdzie odrobinę bardziej zbity, ale wciąż puszysty.
- Co zrobić, gdy krem kajmakowy się rozwarstwia albo jest grudkowaty?
To zwykle znak, że masło było zbyt zimne albo kajmak dodany za szybko. Wstaw miskę z kremem na 5 minut do lodówki, a potem ubij ponownie na wysokich obrotach, tłuszcz i kajmak najczęściej się z powrotem połączą.