Pin it
Pączki ziemniaczane rozwiązują odwieczny problem klasycznych pączków, które dzień po smażeniu robią się suche i gumowe. Dodatek gotowanych ziemniaków do ciasta drożdżowego sprawia, że zostają miękkie znacznie dłużej. Smaku ziemniaka w nich wcale nie czuć.
To przepis na pulchne, wilgotne w środku pączki nadziewane domowym budyniem waniliowym, a nie fabrycznym nadzieniem z proszku. Budyń robi się w kilka minut na bazie żółtek i mleka. Jego gęstość łatwo dopasować do tego, jak szeroki otwór zrobisz w pączku.
Przyda się na tłusty czwartek albo na zwykłą sobotę, gdy masz ochotę na coś słodkiego i odrobinę pracochłonnego. Poniższy przepis krok po kroku pokazuje, jak usmażyć pączki tak, żeby nie wchłonęły za dużo oleju i wyrosły równo.
Co trafia do ciasta i nadzienia
Do ciasta potrzebne są składniki, które pewnie masz już w kuchni, plus garść ugotowanych ziemniaków. Do budyniu wybierz świeże żółtka i prawdziwe mleko, bo to one dają nadzieniu gładką, kremową konsystencję.
- Ziemniaki. Dodają ciastu wilgoci i sprawiają, że pączki nie wysychają następnego dnia.
- Świeże drożdże. Spulchniają ciasto i dają charakterystyczną, pulchną strukturę pączka.
- Mleko. Rozpuszcza drożdże i nawilża ciasto.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta, które musi być elastyczne, ale nie ciężkie.
- Masło. Dodaje ciastu kruchości i bogatego smaku.
- Jajko. Spaja ciasto i dodaje mu koloru.
- Wódka lub spirytus. Odparowuje podczas smażenia i sprawia, że pączki wchłaniają mniej oleju.
- Olej do smażenia. Potrzebny w dużej ilości, żeby pączki smażyły się równo ze wszystkich stron.
- Żółtka. Są bazą budyniu i dają mu gęstą, kremową konsystencję.
- Mąka ziemniaczana. Zagęszcza budyń, żeby nie rozlewał się po nadzianiu pączka.
- Cukier puder. Ostatni akcent, który dosypujemy na ciepłe, przestudzone pączki.
Od ziemniaków do gotowych pączków
- Ugotuj i rozgnieć ziemniaki. Ziemniaki obierz, ugotuj w osolonej wodzie do miękkości, odcedź i rozgnieć na gładkie puree bez grudek, najlepiej przez praskę. Ostudź do temperatury pokojowej, zanim dodasz je do ciasta.
- Zrób rozczyn. Drożdże rozpuść w ciepłym mleku z łyżką cukru i łyżką mąki, odstaw na 15-20 minut, aż na powierzchni zrobi się pienista czapka.
- Zagnieć ciasto. Do rozczynu dodaj ostudzone puree ziemniaczane, jajko, roztopione masło, sól i wódkę, a potem resztę mąki. Wyrabiaj, aż ciasto zacznie odklejać się od ręki i miski, 8-10 minut.
- Wyrośnij ciasto. Przykryj miskę ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 45-60 minut, aż ciasto podwoi objętość.
- Wykrój i uformuj pączki. Ciasto rozwałkuj na placek o grubości około 1 cm i wykrój krążki szklanką lub okrągłą foremką. Układaj je na posypanej mąką stolnicy w dużych odstępach i odstaw na kolejne 15-20 minut do wyrośnięcia.
- Usmaż pączki. Olej rozgrzej do 170-175°C, sprawdź temperaturę termometrem kuchennym. Pączki smaż partiami po 2-3 na raz, po około 1,5-2 minuty z każdej strony, aż będą złociste i mają charakterystyczny bladszy pasek w połowie wysokości. Odkładaj je na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym.
- Zrób budyń i nadziej pączki. Mleko z cukrem zagotuj, a resztę mleka wymieszaj z mąką ziemniaczaną i żółtkami. Wlej do gorącego mleka, mieszając, i gotuj na małym ogniu do zgęstnienia. Przestudzony budyń przełóż do rękawa cukierniczego, nadziej ostudzone pączki przez mały otwór z boku i oprósz cukrem pudrem.
Dlaczego ziemniaki zmieniają strukturę ciasta
Ziemniaki zawierają skrobię, która zatrzymuje wodę w cieście znacznie dłużej niż sama mąka. Dlatego pączki ziemniaczane następnego dnia wciąż są miękkie, podczas gdy klasyczne pączki drożdżowe zaczynają już wysychać. Dodatkowym plusem jest to, że dobrze rozgniecione ziemniaki nie zmieniają smaku ciasta, czuć w nim tylko drożdże, masło i odrobinę wanilii z nadzienia. Ważne jest, żeby puree było naprawdę gładkie, bez grudek, bo każda grudka zostanie w cieście jako twardy kawałek. Przed dodaniem do rozczynu ziemniaki muszą być całkowicie przestudzone, inaczej gorące puree zabije drożdże i ciasto nie wyrośnie.
Sekret mniej tłustych pączków
Łyżka wódki albo spirytusu w cieście nie jest dodatkiem na pokaz. Alkohol odparowuje w gorącym oleju szybciej niż woda, dzięki czemu na powierzchni ciasta szybciej tworzy się sucha, chrupiąca skórka, a pączek wchłania mniej tłuszczu. Drugi, równie ważny czynnik to temperatura oleju. Zbyt niska sprawia, że ciasto smaży się długo i nasiąka olejem, zbyt wysoka przypala skórkę, zanim środek zdąży się dopiec. Trzymaj się wąskiego przedziału i mierz temperaturę termometrem, a nie na oko.
Budyń, który nie wycieka z pączka
Budyń gęstnieje dzięki żółtkom i mące ziemniaczanej, ale oba składniki trzeba dobrze dogrzać, żeby nadzienie się nie rozwarstwiło po przełożeniu do rękawa. Mieszaninę mleka, żółtek i skrobi gotuj na małym ogniu, stale mieszając, aż zgęstnieje i zacznie lekko bąbelkować na środku. Mieszanki na bazie surowych żółtek warto dogrzać do przynajmniej 71°C. Takie wytyczne dla bezpiecznego przygotowania mieszanek jajecznych podaje poradnik uniwersytecki na temat bezpieczeństwa jajek. To dodatkowo usuwa ryzyko związane z surowymi jajkami. Budyń przestudź pod folią przyklejoną do powierzchni, żeby nie zrobiła się na nim skórka, zanim zaczniesz nadziewać pączki.
Przechowywanie pączków z budyniem
Nadziane pączki trzymaj w lodówce, w zamkniętym pudełku, i zjedz je w ciągu 1-2 dni, bo budyń na bazie mleka i jajek szybko się psuje w temperaturze pokojowej. Żywność z nabiałem i jajkami nie powinna stać poza lodówką dłużej niż dwie godziny, jak opisuje poradnik o zasadzie dwóch godzin. Jeśli chcesz zrobić zapas na później, usmaż same pączki bez nadzienia, ostudź i zamroź w woreczku do 1 miesiąca. Budyń zrób świeży w dniu podania, bo nie mrozi się dobrze.
Najczęstsze błędy przy smażeniu
Pierwszy częsty błąd to zbyt krótkie drugie wyrastanie wykrojonych krążków, przez co pączki wychodzą zbite i ciężkie, a nie pulchne. Drugi to smażenie od razu wielu pączków na raz, co obniża temperaturę oleju i wydłuża czas smażenia. Trzeci, mniej oczywisty błąd to przekładanie pączków łyżką cedzakową z metalowymi krawędziami, które przebijają skórkę i wpuszczają do środka olej. Lepiej używać szerokiej łyżki cedzakowej albo szczypców kuchennych i przewracać pączki delikatnie, tylko raz z każdej strony.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zastąpić świeże ziemniaki płatkami ziemniaczanymi?
Tak, możesz użyć około 3-4 łyżek suchych płatków ziemniaczanych rozprowadzonych w ciepłym mleku z przepisu, tak żeby uzyskać konsystencję gładkiego puree. Smak i puszystość ciasta będą bardzo podobne, choć świeże ziemniaki dają odczuwalnie wilgotniejszy miękisz.
- Jak długo można przechowywać nadziane pączki?
Pączki z budyniem trzymaj w lodówce w zamkniętym pudełku i zjedz w ciągu 1-2 dni, bo nadzienie na bazie jajek i mleka jest nietrwałe. Przed podaniem odstaw je na kilkanaście minut w temperaturze pokojowej, żeby ciasto odzyskało miękkość.
- Czy ciasto na pączki można przygotować dzień wcześniej?
Tak, po pierwszym wyrośnięciu przykryte ciasto możesz wstawić na noc do lodówki. Następnego dnia wyjmij je, odczekaj, aż ogrzeje się do temperatury pokojowej, i dopiero wtedy wałkuj i wykrawaj krążki.
- Dlaczego moje pączki wchłonęły dużo oleju?
Najczęściej winna jest zbyt niska temperatura oleju, przez co ciasto dłużej się smaży i wsiąka więcej tłuszczu. Pilnuj temperatury termometrem i nie wkładaj na raz zbyt wielu pączków, bo każdy kolejny gwałtownie obniża temperaturę oleju.
- Czy pączki ziemniaczane można upiec w piekarniku?
Upieczone pączki będą miały inną, bardziej chlebową teksturę i nie zyskają charakterystycznego złocistego koloru ani pasa po smażeniu. Jeśli chcesz uniknąć głębokiego smażenia, lepiej zrobić z tego ciasta drożdżowe bułeczki z budyniem w środku, niż oczekiwać efektu klasycznego pączka.
- Czy mogę zrobić pączki bez alkoholu w cieście i nadzieniu?
Tak, wódkę w cieście możesz po prostu pominąć, ciasto wyjdzie odrobinę bardziej wilgotne po usmażeniu, ale nadal dobre. Likier w budyniu jest tylko opcjonalnym dodatkiem smakowym i równie dobrze nadzienie smakuje z samą wanilią.