Pin it
Ciasto orzechowo-kawowe w waflu to jeden z tych wypieków, które najlepiej smakują na drugi dzień, prosto z lodówki. Między dwoma chrupiącymi wafami cukierniczymi chowa się pieczony biszkopt orzechowy i aksamitny krem na bazie budyniu z dodatkiem kawy.
To ciasto dla kogoś, kto lubi wyraźny smak orzechów i nie boi się odczekać kilku godzin na efekt. Krem trzeba dobrze wychłodzić, zanim połączysz go z masłem, inaczej się rozwarstwi. W zamian dostajesz ciasto, które kroi się czysto i ma wyraźne warstwy.
Składniki na biszkopt i krem kawowy
Do tego ciasta potrzebujesz dwóch prostych zestawów składników, jednego na pieczony biszkopt orzechowy i drugiego na kawowy krem. Postaw na świeże orzechy włoskie bez goryczki i masło o wysokiej zawartości tłuszczu, bo to one niosą cały smak.
- Białka jaj. Ubite na sztywno dają biszkoptowi lekkość, mimo że nie ma w nim drożdży ani sody.
- Cukier. Część trafia do biszkoptu, część do kremu, dociąga słodycz obu warstw.
- Orzechy włoskie. Mielone i posiekane razem budują chrupiącą, orzechową bazę ciasta.
- Mąka pszenna i mąka ziemniaczana. Trzymają biszkopt w całości i dają mu zwartą, ale wilgotną strukturę.
- Masło. Niewielka porcja trafia do biszkoptu, większa do kremu, gdzie buduje jego aksamitną konsystencję.
- Mleko i żółtka jaj. Baza budyniu, który po ubiciu z masłem zmienia się w gładki krem.
- Budyń waniliowy w proszku. Zagęszcza krem i dodaje delikatną waniliową nutę w tle kawy.
- Kawa. Rozpuszczona w niewielkiej ilości wody, barwi i aromatyzuje cały krem.
- Wafle cukiernicze. Dwa suche, prostokątne arkusze, które po nocy w lodówce robią się miękkie i ciasto można czysto pokroić.
Jak upiec i złożyć warstwy
- Upiecz biszkopt orzechowy. Białka z solą ubij na sztywną pianę. Dosypuj cukier łyżka po łyżce, aż masa będzie gęsta i lśniąca. Wmieszaj mąkę, skrobię, proszek do pieczenia i orzechy. Na końcu dodaj przestudzone masło. Przełóż na blachę 20x30 cm wyłożoną papierem i piecz 25-30 minut w 180°C, do złotego koloru. Wystudź w całości.
- Zagotuj mleko z cukrem. W rondelku podgrzej większość mleka z cukrem do wrzenia. Resztę mleka zmieszaj z żółtkami, budyniem w proszku, mąką, skrobią i rozpuszczoną kawą.
- Dogotuj krem na budyniu. Wlej żółtkową mieszankę do gorącego mleka, mieszając bez przerwy. Gotuj na małym ogniu, aż masa zgęstnieje i zacznie odstawać od dna rondla. Zdejmij z ognia i przykryj folią dotykającą powierzchni, żeby nie powstał kożuch. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Ubij masło z budyniem. Zmiękczone masło ubij mikserem na puch. Dodawaj wystudzony budyń po łyżce, nie przestając ubijać, aż krem będzie gładki i jednolity.
- Złóż ciasto na waflu. Na pierwszym waflu rozsmaruj połowę kremu i przykryj biszkoptem. Nałóż resztę kremu i przykryj drugim waflem. Dociśnij lekko deską.
- Schłodź i pokrój. Obciążone ciasto wstaw do lodówki na co najmniej 6 godzin, najlepiej na całą noc. Pokrój ostrym nożem na kwadraty i podawaj dobrze schłodzone.
Dlaczego krem trzeba dobrze wychłodzić
Najczęstsza przyczyna, dla której krem na maśle się rozwarstwia, to zbyt ciepły budyń. Masło zaczyna się topić zamiast łączyć się z budyniem w gładką masę, a krem robi się ziarnisty albo wodnisty. Budyń musi wystygnąć całkowicie, najlepiej do temperatury pokojowej, zanim połączysz go z ubitym masłem.
Masa z żółtkami powinna zgęstnieć i odstawać od dna rondla, tak jak poleca uniwersytecka poradnia bezpieczeństwa żywności przy potrawach z surowych żółtek. Gotowanie na małym ogniu i stałe mieszanie trzymają żółtka w ruchu, dzięki czemu się nie ścinają w grudki.
Orzechy które niosą cały smak
Orzechy włoskie robią w tym cieście więcej, niż się wydaje. Mielone wiążą biszkopt i dają mu wilgotną, zbitą strukturę. Posiekane wyczuwalne są w każdym kawałku jako chrupiące kropki. Warto kupować orzechy w całości i mielić je samodzielnie tuż przed użyciem, bo gotowe mączki orzechowe szybciej jełczeją i tracą aromat.
Orzechy włoskie są też jednym z niewielu produktów roślinnych z zauważalną ilością kwasu alfa-linolenowego, roślinnego tłuszczu z grupy omega-3. Informację tę podaje uniwersytecki serwis o zdrowym odżywianiu. To nie zmienia faktu, że całe ciasto jest raczej deserem na specjalne okazje niż codzienną przekąską. Orzechy same w sobie są jednak wartościowym składnikiem.
Najczęstszy błąd przy składaniu wafli
Wafle cukiernicze są suche i łamliwe. Najłatwiej popełnić błąd już na starcie, dociskając je za mocno, gdy krem jest jeszcze ciepły. Gorący krem rozmiękcza wafel nierówno i tworzy dziury, przez które przecieka na blat. Krem nakładaj dopiero w temperaturze pokojowej, a najlepiej lekko chłodny.
Drugi częsty problem to zbyt cienka warstwa kremu przy krawędziach. Rozprowadzaj masę od środka na zewnątrz łyżką albo szpatułką i dociskaj delikatnie, żeby sięgała równo do każdego rogu wafla. Jeśli wafel jest większy od blachy z biszkoptem, przytnij go nożyczkami. Nie próbuj wciskać biszkoptu na siłę w zbyt mały kawałek.
Ile kofeiny jest w jednym kawałku
Dwie łyżki mocnej kawy rozłożone na cały krem i podzielone na kilkanaście kawałków ciasta to w praktyce niewielka dawka kofeiny na porcję, zdecydowanie mniejsza niż w filiżance kawy. Jedna filiżanka parzonej kawy zawiera zwykle od 113 do 247 miligramów kofeiny, jak podaje amerykańska Agencja Żywności i Leków. Zdrowym dorosłym zaleca się nie przekraczać 400 miligramów dziennie.
Dla dzieci i osób, które unikają kofeiny, zastąp kawę mocnym naparem z cykorii w tej samej ilości. Możesz też ograniczyć kawę do jednej łyżeczki, tylko dla koloru i delikatnego aromatu.
Przechowywanie i mrożenie na zapas
W lodówce, w zamkniętym pojemniku albo pod folią, ciasto orzechowo-kawowe w waflu zachowuje dobrą konsystencję 3 do 4 dni. Z czasem wafel robi się coraz mięciejszy, co niektórym nawet bardziej odpowiada. Po tym czasie krem na maśle i żółtkach traci jednak świeżość, więc lepiej zjeść ciasto wcześniej.
Pokrojone kawałki można też zamrozić w jednej warstwie w pojemniku, na około miesiąc. Rozmrażaj je w lodówce przez kilka godzin, nie na blacie w cieple. Dzięki temu krem z masłem nie zrobi się zbyt miękki i nie rozwarstwi się przy krojeniu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć kawy rozpuszczalnej zamiast mielonej?
Tak, kawa rozpuszczalna działa tu równie dobrze jak mielona, a nawet łatwiej się rozpuszcza w kremie. Użyj około 1,5 łyżeczki kawy rozpuszczalnej wymieszanej z łyżką wrzątku i dodaj do żółtkowej mieszanki razem z resztą składników budyniu.
- Jak długo ciasto musi chłodzić się w lodówce?
Co najmniej 6 godzin, a najlepiej całą noc. W tym czasie wafle wchłaniają wilgoć z kremu i mięknieją na tyle, że ciasto można czysto pokroić, bez łamania się wafla na kawałki.
- Czy można przygotować to ciasto dzień wcześniej?
Tak. To ciasto wręcz zyskuje, gdy stoi w lodówce przez noc. Możesz je spokojnie zrobić dzień przed podaniem, a nawet dwa dni wcześniej, jeśli przechowujesz je dobrze zakryte.
- Jak przechowywać gotowe ciasto i jak długo zachowuje świeżość?
Przechowuj je w lodówce, w zamkniętym pojemniku albo pod folią spożywczą, przez 3 do 4 dni. Po tym czasie krem na bazie masła i żółtek traci świeżość, więc lepiej zjeść ciasto wcześniej.
- Czy mogę zamienić orzechy włoskie na inne?
Tak, dobrze działają też orzechy laskowe albo pekan, zmielone i posiekane w tych samych proporcjach. Smak będzie trochę inny, łagodniejszy przy orzechach laskowych, ale struktura biszkoptu zostanie taka sama.
- Dlaczego mój krem maślano-budyniowy się rozwarstwił?
Najczęściej dlatego, że budyń był jeszcze ciepły, gdy dodawałaś go do ubitego masła. Jeśli to się stanie, wstaw cały krem na kilka minut do lodówki, a potem ubij go ponownie. Zwykle wraca wtedy do gładkiej konsystencji.
- Czy da się zrobić wersję bez kofeiny?
Tak, po prostu pomiń kawę albo zastąp ją jedną łyżeczką tylko dla koloru. Krem będzie wtedy delikatniejszy i waniliowy, bez typowej kawowej goryczki, i spokojnie można go podać dzieciom.