Pin it
Szarlotka japońska nie ma w sobie nic japońskiego i tak naprawdę to też nie szarlotka w klasycznym sensie. To mokry, gęsty placek z makiem i jabłkami, przykryty błyszczącą czekoladową polewą. Nazwa przyjęła się tak mocno, że dziś trudno znaleźć inną.
To ciasto, które piecze się na duże okazje, bo wychodzi z niego cała blacha. Spód jest chrupki, a warstwa makowa wilgotna i zbita. Jabłka dodają jej lekkości, której sam mak by nie dał.
Jeśli lubisz makowce, ale chcesz czegoś bardziej wilgotnego i prostszego w krojeniu, ten przepis jest dla ciebie.
Co znajdziesz w cieście makowo-jabłkowym
Spód robi się z prostych składników kuchennych, a cała magia dzieje się w warstwie makowej. Postaw na dobry, świeżo zmielony mak i kwaskowate jabłka, bo to one decydują o smaku całego ciasta.
- Mąka pszenna. Tworzy chrupiący spód, który utrzymuje wilgotną masę makową w całości.
- Masło. W spodzie daje kruchość, w masie makowej odpowiada za gęstość i smak.
- Cukier puder i cukier. Słodzą obie warstwy i pomagają spodowi się zrumienić.
- Jajka. Żółtka spajają masę makową, a ubite białka dodają jej lekkości bez dodatku mąki.
- Mak mielony. Główny składnik przepisu, daje ciemny kolor i charakterystyczny, lekko orzechowy smak.
- Jabłka. Starte na tarce, dodają wilgoci i kwaskowatości, która przełamuje słodycz maku.
- Kasza manna. Wiąże wilgotną masę, dzięki czemu ciasto trzyma się po przekrojeniu.
- Rodzynki. Opcjonalny dodatek, który urozmaica strukturę każdego kęsa.
- Czekolada i masło do polewy. Tworzą błyszczącą warstwę na wierchu, lekko gorzką w kontraście do słodkiej masy.
Jak upiec szarlotkę japońską krok po kroku
- Przygotuj spód. Mąkę, cukier puder, proszek do pieczenia i sól wymieszaj w misce. Wsyp zimne masło pokrojone w kostkę i szybko wyrabiaj rękami lub mikserem z końcówkami do ciasta, aż powstaną grudki. Dodaj jajko i zbij ciasto w kulę. Zawiń w folię i schłodź w lodówce 30 minut.
- Podpiecz spód. Rozwałkuj ciasto i wyłóż nim dno formy 23x33 cm wyłożonej papierem do pieczenia. Nakłuj widelcem w kilku miejscach i podpiecz w 180°C (350°F) przez 15 minut, do lekkiego zezłocenia.
- Zrób masę makowo-jabłkową. Ubij miękkie masło z cukrem na puszystą masę, dodawaj żółtka jedno po drugim, miksując po każdym. Wmieszaj mielony mak i starte jabłka. Dodaj kaszę manną, proszek do pieczenia i rodzynki.
- Ubij białka i połącz z masą. Białka ubij osobno na sztywną pianę ze szczyptą soli. Wmieszaj je delikatnie do masy w dwóch partiach, używając szpatułki, nie miksera.
- Wylej masę na spód i piecz. Przełóż masę na podpieczony, jeszcze ciepły spód, wyrównaj powierzchnię i piecz w 170-180°C przez 50-55 minut. Jeśli wierch zbyt szybko się przypieka, przykryj ciasto folią aluminiową.
- Ostudź ciasto w formie. Zostaw ciasto do całkowitego wystudzenia w formie, najlepiej na kilka godzin. Masa makowa musi stężeć, inaczej polewa się w niej rozpuści.
- Przygotuj polewę i udekoruj. Czekoladę, masło i śmietankę roztop w kąpieli wodnej albo krótko w mikrofalówce, mieszając do gładkości. Polej zimne ciasto i posyp płatkami migdałów. Odczekaj 20-30 minut, aż polewa stężeje, zanim pokroisz ciasto w kwadraty.
Nazwa, która nie ma sensu
Nikt nie wie na pewno, skąd wzięła się nazwa szarlotka japońska. Ciasto nie ma żadnego związku z kuchnią japońską, a od klasycznej szarlotki różni się strukturą i brakiem widocznych kawałków jabłek. Jabłka są tu zetrzyte na tarce i wtopione w masę makową, więc nie zobaczysz ich w przekroju jako osobnej warstwy.
Nazwa przyjęła się tak dobrze w domowych kuchniach, że dziś funkcjonuje równolegle z nazwą makowiec japoński. Obie dotyczą tego samego ciasta, więc jeśli szukasz przepisu pod jedną z nich, trafisz na to samo. Niezależnie od nazwy liczy się efekt na talerzu. To wilgotne, mocno makowe ciasto z wyraźną nutą jabłek i czekolady.
Jak uzyskać wilgotną, zwartą masę
Masa makowa w tym cieście nie ma w sobie żadnej mąki, więc jej struktura zależy od jajek i kaszy manny. Żółtka ubite z masłem i cukrem na puszystą masę odpowiadają za gładkość, a kasza manna wiąże wilgoć z jabłek i nie dopuszcza do tego, żeby ciasto się rozwarstwiło po upieczeniu.
Białka ubij osobno na sztywną pianę. Wmieszaj je delikatnie do masy w dwóch partiach, używając szpatułki, nie miksera. Chcesz zatrzymać w nich powietrze, nie wybić go z masy. Całość musi się dobrze zapiec, bo masa zawiera sporo surowych jajek na starcie. Piecz ją do momentu, w którym wykałaczka wbita w środek wychodzi z wilgotnymi, ale nie płynnymi okruchami. FDA zaleca dopiekanie potraw z dużą ilością jajek, takich jak zapiekanki czy to ciasto, do wewnętrznej temperatury 71°C (160°F). Nie wyjmuj więc ciasta z piekarnika, jeśli środek nadal wygląda surowo.
Które jabłka sprawdzą się najlepiej
Do tego ciasta najlepiej nadają się jabłka kwaskowate i twarde, które nie rozpadną się od razu po starciu. Granny Smith to bezpieczny wybór, bo trzyma strukturę i równoważy słodycz maku swoją kwasowością.
Iowa State University Extension uznaje Granny Smith za podstawowy wybór do pieczenia. Odmiana zachowuje wyraźny, kwaskowaty smak i nie rozmięka tak szybko jak odmiany słodkie. Możesz też sięgnąć po Szarą Reinettę albo Antonówki, jeśli masz do nich dostęp, dadzą podobny efekt.
Gdy masa makowa zachowuje się nieprzewidywalnie
Czasem masa makowa po upieczeniu wygląda na zbyt wilgotną w środku, mimo że wierch jest już ładnie zrumieniony. Zwykle oznacza to, że piekarnik grzeje nierówno albo forma jest głębsza niż standardowa. Przykryj wtedy ciasto folią aluminiową i piecz dalej w niższej temperaturze, 160°C, sprawdzając co 10 minut.
Czasem jest odwrotnie i masa wychodzi sucha i krucha. Najczęściej winne są jabłka, które były za małe albo za mało sokowe. Następnym razem dodaj jedno jabłko więcej albo zmniejsz ilość kaszy manny o łyżkę. Gotowe ciasto powinno się ugiąć pod lekkim naciskiem, ale nie rozpływać.
Przechowywanie i mrożenie gotowego ciasta
Szarlotka japońska smakuje najlepiej następnego dnia, kiedy mak i jabłka zdążą się przegryźć. Przechowuj ją w lodówce, w zamkniętym pojemniku, do 4-5 dni. Polewa czekoladowa dobrze znosi chłodzenie i nie traci błysku.
Ciasto można też zamrozić, najlepiej bez polewy. University of Illinois Extension podaje, że nieoblane ciasta najlepiej zachowują jakość przez 2 do 4 miesięcy w zamrażarce w temperaturze 0°F (-18°C), podczas gdy te z polewą czy lukrem tylko około miesiąca. Zawiń kawałki w folię spożywczą, a potem w dodatkową warstwę folii aluminiowej, żeby uniknąć przemrożenia. Rozmrażaj w lodówce przez noc, a polewę dodaj tuż przed podaniem, jeśli zamroziłeś ciasto bez niej.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy szarlotka japońska ma coś wspólnego z Japonią?
Nie, nazwa jest czysto zwyczajowa i nie wiąże się z żadnym japońskim przepisem. To domowe ciasto makowo-jabłkowe z polskiej kuchni, czasem nazywane też makowcem japońskim.
- Czy mogę użyć gotowej masy makowej z puszki zamiast mielonego maku?
Tak, możesz użyć niesłodzonej masy makowej w tej samej ilości wagowej. Jeśli masa jest już słodzona, zmniejsz cukier w przepisie o 2-3 łyżki, żeby ciasto nie wyszło zbyt słodkie.
- Jak przechowywać szarlotkę japońską i czy można ją zamrozić?
Przechowuj ją w lodówce w zamkniętym pojemniku do 4-5 dni. Możesz też zamrozić ciasto bez polewy i zużyć je w ciągu 2-4 miesięcy. Polewę dodaj po rozmrożeniu, tuż przed podaniem.
- Jakie jabłka wybrać do tego ciasta?
Najlepiej sprawdzą się twarde, kwaskowate odmiany, na przykład Granny Smith albo Antonówki. Nie rozpadają się po starciu i dobrze równoważą słodycz maku.
- Czy to ciasto można przygotować wcześniej?
Tak, a nawet warto. Szarlotka japońska smakuje lepiej następnego dnia, kiedy warstwy się przegryzą. Upiecz ją dzień wcześniej, przykryj po wystudzeniu i polej czekoladą tuż przed podaniem albo wcześniej, jeśli planujesz ją schować do lodówki.
- Dlaczego moja masa makowa wyszła zbyt wilgotna w środku?
Najczęściej winny jest nierówno grzejący piekarnik albo głębsza forma niż zalecana. Przykryj ciasto folią i piecz dalej w niższej temperaturze. Sprawdzaj wykałaczką co kilka minut, aż wyjdzie z wilgotnymi, ale nie płynnymi okruchami.