Pin it
Szarlotka z bezą to wersja klasycznego jabłkowego wypieku, w której chrupiąca beza zastępuje zwykłą posypkę. Spód jest maślany i krótko podpieczony. Jabłka są gęste i pachną cynamonem. Beza na wierchu chrupie na zewnątrz, a w środku zostaje miękka.
To ciasto dobrze się sprawdza na rodzinne spotkania i do kawy. Można je upiec dzień wcześniej, bo po wystudzeniu kroi się równo i ładnie trzyma kształt.
Klucz do sukcesu to dobrze odparowane jabłka i stabilna beza. Poniżej znajdziesz dokładne proporcje i kolejność pieczenia. Zobaczysz też drobne triki, które decydują o tym, czy beza nie opadnie.
Co trafia do blachy
Do tej szarlotki potrzebujesz kilku podstawowych składników z dobrej spiżarni. Najważniejsze są twarde, kwaskowe jabłka i świeże białka w temperaturze pokojowej.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę spodu i kruszonki.
- Proszek do pieczenia. Lekko podnosi ciasto, żeby spód nie był zbity.
- Cukier i cukier wanilinowy. Słodzą ciasto i dodają aromatu wanilii.
- Masło. Daje kruchość i maślany smak spodu.
- Żółtka i całe jajko. Spajają ciasto i nadają mu złoty kolor po upieczeniu.
- Jabłka. Najlepiej twarde i kwaskowe, bo nie rozpadają się podczas pieczenia.
- Cynamon. Nadaje nadzieniu charakterystyczny, ciepły aromat.
- Rodzynki. Dodają lekko żującą słodycz. Można je pominąć bez szkody dla ciasta.
- Białka. Ubite na sztywno stają się chrupiącą bezą.
- Skrobia ziemniaczana. Stabilizuje bezę i zapobiega jej płaczeniu.
Kolejność pieczenia krok po kroku
- Zagnieść ciasto. Mąkę połącz z proszkiem do pieczenia, cukrem i cukrem wanilinowym. Dodaj zimne masło, żółtka i całe jajko. Zagnieć gładkie ciasto i schłodź je przez 30 minut w lodówce.
- Podpiecz spód. Rozwałkuj dwie trzecie ciasta i wyłóż nim dno blaszki o wymiarach około 23 na 33 centymetrów. Podpiecz spód w temperaturze 180 stopni Celsjusza przez 15-20 minut, do lekkiego zezłocenia.
- Usmaż nadzienie. Obrane i pokrojone w kostkę jabłka podsmaż na maśle z cukrem i cynamonem, aż zmiękną i odparuje nadmiar soku. Zdejmij z ognia, wmieszaj namoczone rodzynki i odstaw do przestudzenia.
- Posyp kruszonką. Pozostałą jedną trzecią ciasta zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Rozsyp kruszonkę równą warstwą na przestudzonych jabłkach, żeby wchłonęła sok i oddzieliła owoce od bezy.
- Ubij bezę. Białka ubijaj ze szczyptą soli, aż utworzą sztywną pianę. Stopniowo wsypuj cukier i ubijaj dalej, aż beza będzie gęsta i lśniąca. Na koniec wmieszaj skrobię ziemniaczaną i kilka kapek soku z cytryny.
- Wykończ i upiecz. Rozprowadź bezę równą warstwą na kruszonce, aż do samych krawędzi blaszki. Piecz w temperaturze 160-170 stopni Celsjusza przez 40-45 minut, aż beza się zetnie i zbrązowieje na szczytach.
- Ostudź i pokrój. Szarlotkę zostaw w blaszce do całkowitego wystudzenia, najlepiej na kilka godzin. Krojenie na ciepło sprawia, że beza się klei i pęka nierówno.
Dlaczego beza czasem płacze
Płacząca beza to najczęstszy kłopot przy tym cieście. Winne są zwykle trzy rzeczy. Niecałkiem rozpuszczony cukier, zbyt mokre jabłka pod bezą i za krótkie pieczenie. Cukier wsypuj do białek stopniowo. Ubijaj długo, aż masa przestanie być ziarnista pod palcami. Jabłka przed wyłożeniem dobrze odparuj na patelni. Resztki soku wchłonie kruszonka rozsypana pod bezą. Piecz do końca, nie tylko do zezłocenia wierchu. Amerykański urząd USDA w poradniku o bezpieczeństwie jajek podaje, że placki z bezą są bezpieczne po upieczeniu w 175 stopniach przez około 15 minut. Gęstszą bezę piecze się dłużej w niższej temperaturze, aż dobrze się zetnie. Niedopieczona beza płacze i zostaje surowa w środku.
Jakie jabłka dają najlepszy efekt
Do tej szarlotki szukaj jabłek twardych i kwaskowych, które nie rozpadną się w cieście. Dobrze sprawdzi się szara reneta, antonówka albo łudząco podobny do nich Granny Smith. Słodkie i mączyste odmiany puszczają za dużo wody i zamieniają nadzienie w papkę. Jeśli kroisz jabłka wcześniej, pamiętaj że miazga brązowieje pod wpływem powietrza. Pokrojone kawałki możesz skropić sokiem z cytryny lub zanurzyć w wodzie z dodatkiem soku cytrusowego, jak radzi poradnik Uniwersytetu Nebraska-Lincoln o cięciu owoców. Krótkie podsmażenie na patelni i tak ujednolici kolor. Ten trik pomaga, gdy jabłka czekają dłużej na blacie.
Kruszonka jako warstwa ochronna
Warstwa startego ciasta między jabłkami i bezą to mały trik, ale zmienia wszystko. Chłonie sok, który jabłka puszczają podczas pieczenia. Dzięki temu beza nie robi się mokra od spodu i nie odkleja się przy krojeniu. Jeśli wolisz prostszą wersję, możesz tę warstwę pominąć. Wtedy nadzienie musi być naprawdę dobrze odparowane na patelni. Starte ciasto rozsypuj równo i bez grubych kawałków. Dzięki temu upiecze się razem z bezą, a nie zostanie surowe w środku.
Przechowywanie i podawanie na drugi dzień
Szarlotka z bezą najlepiej smakuje w dniu upieczenia lub następnego dnia, kiedy beza zdąży się ustabilizować. Przechowuj ją w lodówce pod przykryciem, bo wilgoć z chłodziarki pomaga bezie nie rozmiękać od zewnątrz. Zjedz w ciągu dwóch lub trzech dni, póki spód zostaje chrupki. Nie zamrażaj tego ciasta. Beza po odmrożeniu robi się gumowata i traci chrupkość. Podawaj kawałki w temperaturze pokojowej, z filiżanką kawy lub mocnej herbaty.
Najczęstszy błąd przy pieczeniu
Największym błędem jest otwieranie piekarnika w trakcie pieczenia bezy. Nagły spadek temperatury sprawia, że wierch pęka i zapada się na środku. Drugim błędem jest krojenie ciasta zaraz po wyjęciu z piekarnika, kiedy beza jest jeszcze ciepła i miękka. Trzeci częsty problem to zbyt szybkie wsypanie cukru do białek. Wtedy piana zostaje płaska i nie urośnie tak, jak powinna. Daj sobie czas na każdym etapie i efekt będzie wart czekania.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę przygotować szarlotkę z bezą dzień wcześniej?
Tak, to ciasto wręcz zyskuje po nocy w chłodnym miejscu. Upiecz je dzień wcześniej, zostaw do całkowitego wystudzenia i przykryj dopiero, gdy beza przestanie być ciepła. Następnego dnia spód zostaje chrupki, a smaki lepiej się przegryzają.
- Czym zastąpić skrobię ziemniaczaną w bezie?
Możesz użyć takiej samej ilości mąki kukurydzianej. Obie skrobie działają podobnie i stabilizują pianę z białek, dzięki czemu beza mniej płacze podczas chłodzenia.
- Jak przechowywać szarlotkę z bezą?
Trzymaj ją w lodówce pod przykryciem i zjedz w ciągu dwóch lub trzech dni, póki spód jest jeszcze chrupki. Nie zamrażaj tego ciasta, bo beza po odmrożeniu robi się gumowata i traci teksturę.
- Dlaczego moja beza opadła albo popękała?
Najczęściej winne jest zbyt krótkie pieczenie albo otwarcie piekarnika w trakcie pieczenia bezy. Nagła zmiana temperatury sprawia, że wierch pęka i zapada się na środku. Krojenie ciasta, gdy beza jest jeszcze ciepła, też pogłębia ten problem.
- Jakie jabłka najlepiej wybrać do tego ciasta?
Szukaj odmian twardych i kwaskowych, takich jak szara reneta, antonówka albo Granny Smith. Słodkie, mączyste jabłka puszczają za dużo wody i zamieniają nadzienie w papkę zamiast zostać w wyraźnych kawałkach.
- Czy mogę upiec tę szarlotkę w innej blaszce?
Tak, przepis dobrze się skaluje. W większej blaszce rozłóż ciasto i nadzienie cieńszą warstwą i skróć pieczenie o kilka minut, a w mniejszej zrób odwrotnie i dopilnuj, żeby beza zdążyła się dobrze zetnąć w środku.