Pin it
Ten tort nie ma nic wspólnego z kuchnią japońską. Nazwa po prostu przylgnęła do niego w polskich kuchniach i tak już zostało. To właściwie trzypiętrowa uczta. Na dole jest wilgotny spód z makiem i jabłkami. W środku jest gładki krem czekoladowy. Na wierzchu leżą śliwki, które kilka dni spędziły w rumie i zrobiły się ciemne i mięsiste.
Zanim zaczniesz piec, śliwki muszą się napić. Najlepiej zacznij moczenie 2-3 dni wcześniej, bo to one dają temu makowcowi charakter. Sam tort składasz potem w jedno popołudnie, ale musi jeszcze odstać w lodówce, żeby warstwy się związały.
To przepis na święta, urodziny i inne okazje wymagające czegoś efektowniejszego niż makowiec z piekarni. Nie musisz znać się na cukiernictwie. Wystarczy zacząć wcześniej.
Mak, jabłka i trochę cierpliwości
Składników jest sporo, ale żaden z nich nie jest trudny do znalezienia. Kupuj mak suchy i zmiel go sam tuż przed użyciem, bo gotowa mielonka z marketu często jest już gorzka.
- Mak. Baza smakowa i struktura spodu, najlepiej suchy i świeżo zmielony.
- Jabłka. Dodają wilgoci i lekko kwaskowatą nutę, która przełamuje słodycz maku.
- Jajka. Spinają makową masę i dają jej zwartość po upieczeniu.
- Kasza manna. Wchłania wilgoć z jabłek i maku, dzięki czemu spód się nie rozpada.
- Masło. W cieście i w kremie odpowiada za wilgotność i aksamitną teksturę.
- Gorzka czekolada. Baza kremu i polewy, nadaje głęboki smak bez przesadnej słodyczy.
- Suszone śliwki. Moczone w alkoholu, to one nadają tortowi charakter i nazwę.
- Rum lub śliwowica. Płyn do moczenia śliwek, zmienia je w pijaną wersję.
- Śmietanka 30%. Rozprowadza polewę czekoladową, żeby ładnie się rozlała po wierzchu.
Trzy etapy, jedna popołudniowa akcja
- Namocz śliwki. Suszone śliwki zalej rumem lub śliwowicą, tak żeby były całkowicie zakryte, i odstaw w chłodne miejsce na minimum 24 godziny, najlepiej na 2-3 dni. Mieszaj raz dziennie.
- Upiecz spód makowy. Zmielony mak wymieszaj z cukrem pudrem, startymi jabłkami, roztopionym masłem, jajkami, kaszą manną, proszkiem do pieczenia, aromatem migdałowym i bakaliami. Wylej na blachę i piecz w 170°C około 45-50 minut, do suchego patyczka wbitego blisko środka. Zostaw do całkowitego wystudzenia.
- Ugotuj krem czekoladowy. Masło, cukier i roztrzepane jajko podgrzewaj w kąpieli wodnej, ciągle mieszając, aż masa zgęstnieje. Zdejmij z ognia, dodaj posiekaną czekoladę i mieszaj do rozpuszczenia.
- Odsącz śliwki. Wyjmij je z alkoholu i odłóż na sitko na kilka minut, żeby odciekł nadmiar płynu.
- Złóż tort. Na wystudzony spód rozsmaruj krem czekoladowy równą warstwą, a na wierzchu ułóż odsączone śliwki blisko siebie.
- Zalej polewą i schłodź. Roztop gorzką i mleczną czekoladę ze śmietanką, polej śliwki i rozprowadź szpatułką. Wstaw tort do lodówki na minimum 2 godziny, najlepiej na noc.
Dlaczego mak trzeba zmielić porządnie
Suchy mak z torebki smakuje gorzko, jeśli zmielisz go tylko raz. Przepuść go przez maszynkę do mielenia maku albo mocny blender dwa razy, a między mieleniami odstaw go na kilka minut, żeby puścił olejki. Dobrze zmielony mak jest matowy, lekko wilgotny i pachnie orzechowo, nie piaszczysto. Jeśli nie masz maszynki, kupiony gotowy przecier makowy z wiaderka też zadziała, choć smak będzie mniej wyrazisty. Mak powinien być suchy, nie mokry z zalewy. Inaczej spód wyjdzie za ciężki i nie upiecze się równo w środku. Starte jabłka dodajesz od razu po zmieleniu maku, zanim masa zdąży wystygnąć, dzięki temu łatwiej się łączą z resztą składników.
Ile alkoholu naprawdę zostaje w śliwkach
Śliwki do tego tortu nie są tylko smakowym dodatkiem, bo zatrzymują wysoki odsetek alkoholu, w którym leżały. Spód piecze się bez nich, a same śliwki później tylko odsączasz i kładziesz na kremie, bez dalszego podgrzewania. Jak podaje Iowa State University Extension, surowy alkohol w już niepodgrzewanym składniku zostaje w nim praktycznie w całości. Inaczej niż w sosie, który długo się redukuje na kuchence, tutaj nic nie odparowuje. To oznacza, że cały tort ma realną zawartość alkoholu. To nie deser, który tylko pachnie rumem. Dla dzieci, kobiet w ciąży i osób unikających alkoholu lepiej przygotować inną wersję śliwek. Namocz je w gorącej, mocno naparzonej czarnej herbacie z odrobiną miodu, albo w soku jabłkowym z cynamonem. Smak będzie inny, ale deser nadal będzie trzymał formę.
Krem bez ryzyka z surowym jajkiem
Krem z surowym jajkiem, roztartym tylko z masłem i cukrem, to najsłabszy punkt wielu domowych tortów. Jajko w tym przepisie podgrzewasz razem z masłem i cukrem w kąpieli wodnej, ciągle mieszając. Gdy masa zgęstnieje, jajko się ścięło i doszło do bezpiecznej temperatury. Dania z jajkiem, takie jak kremy czy zapiekanki, powinny osiągnąć w środku minimum 71°C (160°F). Tak podaje tabela bezpiecznych temperatur USDA FSIS. Termometr kuchenny jest najprostszym sposobem, żeby się przekonać, że krem jest gotowy. Nie musisz zgadywać na oko. Gdy masa ścieka z łyżki gładką, wolną strugą, zwykle jest już w bezpiecznym zakresie temperatury. Termometr i tak daje większą pewność.
Najczęstszy błąd przy pieczeniu spodu
Najczęstszy problem z tym spodem to zbyt długie pieczenie. Mak sprawia, że ciasto wygląda ciemno, nawet gdy jest już gotowe. Sprawdzaj po 40 minutach, wkładając patyczek blisko środka blachy. Przy krawędzi piecze się szybciej, więc tam sprawdzanie nic nie powie. Jeśli patyczek wychodzi z wilgotnymi okruchami ciasta, piecz jeszcze 5-10 minut i sprawdź znowu. Drugi częsty błąd to zbyt mokre jabłka, które rozwadniają masę i wydłużają pieczenie o kolejne kilkanaście minut. Jeśli używasz bardzo soczystej odmiany, odciśnij starte jabłka w dłoni albo przez gazę, zanim dodasz je do maku. Spód, który wyjdzie za wilgotny w środku, i tak zmięknie po przykryciu kremem i polewą. Lepiej dopiec go odrobinę za długo niż za krótko.
Przechowywanie, mrożenie i druga odsłona
Cały tort, już złożony i oblany polewą, trzyma się w lodówce w zamkniętym pojemniku 4-5 dni. Przykryj go, żeby nie wysuszył się od innych zapachów z lodówki. Kroisz go na porcje dopiero przed podaniem, bo pokrojone kawałki szybciej wysychają na brzegach. Sam spód makowy, bez kremu i śliwek, można upiec wcześniej. Zamrożony i szczelnie owinięty folią wytrzyma 2-3 miesiące. Rozmrażaj go w lodówce przez noc, zanim zaczniesz nakładać krem. Kremu i polewy z czekoladą lepiej nie zamrażać, bo po rozmrożeniu czekolada często się rozwarstwia i robi się ziarnista. Jeśli zostanie Ci więcej śliwek w alkoholu niż potrzebujesz do jednego tortu, przechowuj je w zamkniętym słoiku w lodówce. Poczekają tam spokojnie kilka tygodni do kolejnej okazji.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić wersję bez alkoholu?
Tak. Zamiast rumu namocz śliwki w gorącej, mocno naparzonej czarnej herbacie z łyżką miodu i odrobiną cynamonu, przez te same 24 godziny. Smak będzie mniej wyrazisty, ale tekstura śliwek zostanie podobna.
- Jak długo przechowuje się ten tort?
Złożony tort trzyma się w lodówce w zamkniętym pojemniku 4-5 dni. Krój go dopiero na talerzu, bo pokrojone kawałki wysychają szybciej na brzegach.
- Czy mogę zrobić elementy wcześniej?
Śliwki musisz namoczyć z wyprzedzeniem. Bez tego nie ma sensu w ogóle zaczynać. Spód makowy można upiec dzień wcześniej i trzymać przykryty w temperaturze pokojowej, a krem i polewę warto zrobić już w dniu składania tortu.
- Dlaczego piekę spód w 170°C, a nie w bardzo niskiej temperaturze?
Niektóre przepisy na ten tort pieczą spód godzinami w bardzo niskiej temperaturze, co nie daje pewności, że środek ciasta z kilkoma jajkami naprawdę dojdzie do bezpiecznej temperatury. Piekę go w 170°C do suchego patyczka, co jest prostsze do sprawdzenia i bezpieczniejsze.
- Czy to ciasto jest bezpieczne dla dzieci?
Nie w tej wersji, bo śliwki po namoczeniu w alkoholu nie są dalej podgrzewane i zatrzymują w sobie większość alkoholu. Dla dzieci zrób wersję ze śliwkami namoczonymi w herbacie albo soku jabłkowym, opisaną w jednym z pytań wyżej.
- Co zrobić, jeśli spód wyjdzie zbyt mokry w środku?
Najczęściej to kwestia zbyt soczystych jabłek albo zbyt krótkiego pieczenia. Odciśnij starte jabłka przed dodaniem do masy i piecz do suchego patyczka wbitego blisko środka, nawet jeśli to kilka minut dłużej niż podane w przepisie.
- Czy mogę zrobić większą albo mniejszą porcję?
Tak, przepis łatwo przelicza się proporcjonalnie, jeśli zmienisz wielkość formy. Przy większej blasze pamiętaj, że spód będzie cieńszy i upiecze się szybciej, więc zacznij sprawdzać patyczkiem już po 30-35 minutach.