Pin it
Zakrapiane ciasto bakaliowe to przepis, który co roku wraca na rodzinne stoły, gdy w kuchni pachnie rumem i suszonymi owocami. To jest ciasto dla dorosłych. Rum wsiąka w orzechy i rodzynki przez całą noc, a potem ląduje w maśle i kremie.
Powstaje warstwowy przysmak. Na dole leży puszysty biszkopt. Na nim masa z orzechów, migdałów, ananasa i masła z rumem. Na wierchu krem ze śmietany z odrobiną galaretki, który trzyma formę przy krojeniu.
To ciasto wymaga czasu, nie umiejętności. Większość pracy to czekanie, najpierw na namoczenie bakalii, potem na stężenie kremu w lodówce. Zaplanowane dzień wcześniej, w dzień podania wymaga już tylko pokrojenia.
Co trzeba kupić na trzy warstwy
Do masy wybierz ciemny rum i świeże orzechy, a do kremu zimną śmietankę kremówkę o zawartości tłuszczu minimum 30 procent, bo lżejsza się nie ubije. Jajka, orzechy i pszenica z tej listy należą do dziewięciu głównych alergenów wymienianych przez FDA, więc warto uprzedzić o tym gości.
- Rodzynki. Namoczone w rumie dają całemu ciastu charakterystyczny, winny smak.
- Orzechy włoskie. Chrupią w masie i równoważą słodycz kremu.
- Płatki migdałowe. Dodają lekkości i delikatnego, orzechowego aromatu.
- Ciemny rum. Główny smak ciasta. Wybierz taki, który pijesz z przyjemnością, bo jego aromat zostanie w każdym kęsie.
- Jajka. Budują puszysty biszkopt, który jest spodem całej konstrukcji.
- Mąka pszenna. Daje biszkoptowi strukturę, która utrzyma dwie ciężkie warstwy na wierchu.
- Masło. Spaja masę bakaliową i nadaje jej kremową, maślaną konsystencję.
- Cukier puder. Słodzi masę bakaliową bez grudek, które zostawiłby zwykły cukier.
- Żółtka pasteryzowane. Zagęszczają masę bakaliową bez ryzyka, jakie niesie surowe jajko.
- Ananas z puszki. Przełamuje słodycz orzechów i rodzynek świeżą, lekko kwaskową nutą.
- Śmietanka kremówka. Ubita na sztywno, tworzy lekki, chłodny wierch.
- Galaretka cytrynowa. Stabilizuje krem, dzięki czemu kawałki ciasta trzymają kształt.
- Gorzka czekolada. Starta na wiórki posypuje wierch na końcu, dla koloru i lekkiej goryczki.
Jak złożyć ciasto krok po kroku
- Namocz bakalie. Rodzynki, orzechy i migdały zasyp do miski, zalej rumem, przykryj i odstaw na noc, najlepiej na 8 do 12 godzin, mieszając raz czy dwa.
- Upiecz biszkopt. Ubij białka na sztywno, dodawaj po łyżce cukru, wmieszaj żółtka i olej, a na końcu przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia. Rozsmaruj w blasze 21 na 32 centymetry i piecz 20 do 25 minut w 180 stopniach, do suchego patyczka.
- Ostudź spód. Zostaw biszkopt w blasze do całkowitego wystudzenia, inaczej masa się rozpuści i spłynie między warstwami.
- Zrób masę bakaliową. Ubij zmiękczone masło z cukrem pudrem na puch, dodaj pasteryzowane żółtka, a potem odsączone bakalie i pokrojonego w kawałki ananasa.
- Rozsmaruj masę na biszkopcie. Równą warstwą przykryj cały spód i wstaw na 15 minut do lodówki, żeby lekko stężała.
- Zrób krem z galaretką. Rozpuść galaretkę w gorącej wodzie i przestudź do temperatury pokojowej, ale nie dopuść do zastygnięcia. Ubij zimną śmietankę z cukrem pudrem na sztywno, a na koniec wlej płynną galaretkę i krótko wymieszaj.
- Wykończ wierch. Rozsmaruj krem na masie bakaliowej i posyp startą czekoladą albo kakao.
- Schłodź i pokrój. Wstaw ciasto do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na noc, żeby warstwy się związały. Krój nożem zanurzonym w ciepłej wodzie i osuszonym.
Dlaczego bakalie muszą spędzić noc w rumie
Suszone owoce i orzechy są twarde, bo prawie nie mają wody. Rum wnika w ich wnętrze powoli, czasem to kilka godzin, czasem cała noc. Krótsze moczenie daje bakalie, które są miękkie na zewnątrz, ale środek zostaje suchy i bez smaku. Dłuższe, nocne moczenie rozmiękcza je równo i oddaje im słodycz rumu w każdym kęsie. Ananasa z puszki osusz tak samo dokładnie, bo nadmiar soku rozwodni masę maślaną. Dobrze przechowywane suszone owoce i orzechy same w sobie wytrzymują długo w zamkniętym pojemniku, więc warto kupić ich zapas na kilka wypieków naraz.
To nie jest ciasto dla dzieci
Nazwa ciasta nie jest przypadkowa. Bakalie leżą w rumie całą noc, a potem trafiają do masy, która nigdy nie jest pieczona, więc alkohol z niej nie odparuje. Nawet tam, gdzie ciasto trafia do piekarnika, pieczenie nie usuwa całego alkoholu. Z zestawienia Idaho State University wynika, że w daniach pieczonych bez mieszania przez 25 minut zostaje wciąż około 45 procent alkoholu. To ciasto nie trafia więc do dziecięcego talerzyka, nie podajesz go też osobom, które z jakiegoś powodu unikają alkoholu. Dla gości, którzy piją mało, pokrój dla nich mniejszy kawałek z samego brzegu, gdzie masy bakaliowej jest najmniej.
Żółtka które muszą być pasteryzowane
Masa bakaliowa zawiera surowe żółtka, które nigdy nie trafiają na ogień. To jest moment, w którym warto zadbać o bezpieczeństwo. Jak przypomina South Dakota State University Extension, nawet czyste jajka klasy A mogą nosić bakterie Salmonella, a ryzyko jest największe właśnie w daniach z surowym albo lekko podgrzanym jajkiem. Dlatego do tej masy użyj żółtek z jajek pasteryzowanych, które kupisz w kartonie w chłodni sklepu, albo całych jajek pasteryzowanych, z których oddzielisz żółtko. Zwykłe surowe żółtko z jajka ze skorupką bez takiej informacji nie jest tu bezpiecznym wyborem.
Zamienniki na bakalie i alkohol
Rodzynki możesz zamienić na posiekane suszone śliwki albo morele, orzechy włoskie na pekan albo laskowe. Jeśli nie chcesz alkoholu w cieście, namocz bakalie w gorącym, mocnym naparze z herbaty czarnej albo w soku pomarańczowym z odrobiną skórki cytrusowej, zamiast rumu. Smak będzie inny, prostszy, ale ciasto nadal wyjdzie wilgotne i aromatyczne. Ananasa z puszki zastąpisz brzoskwiniami albo mandarynkami z zalewy, osuszonymi tak samo dokładnie. Galaretkę cytrynową możesz zamienić na pomarańczową, jeśli wolisz łagodniejszy, mniej kwaśny krem.
Jak przechowywać ciasto bakaliowe
Ciasto trzymaj w lodówce, przykryte, najlepiej w płaskim pojemniku z pokrywką albo pod folią, żeby krem nie wysychał i nie łapał zapachów z innych produktów. Z powodu kremu i surowych żółtek w masie nie zostawiaj go w temperaturze pokojowej na dłużej niż na czas podania. Najlepiej smakuje w ciągu dwóch, trzech dni, kiedy krem jest jeszcze świeży, a warstwy dobrze się przegryzły. Jeśli zauważysz zmianę zapachu, oślizgłość kremu albo jakiekolwiek oznaki pleśni, wyrzuć cały kawałek. Ciasta tego nie zamrażaj, bo po rozmrożeniu krem z galaretką rozwarstwi się i puści wodę.
Z czym podawać zakrapiane ciasto
Kawałek tego ciasta jest ciężki i słodki, więc dobrze komponuje się z czarną kawą albo mocną herbatą, które przełamują słodycz kremu. Na rodzinnych imieninach czy świątecznym stole kroi się je w niewielkie kawałki, bo ze względu na alkohol i bogatą masę jedna porcja szybko syci. Jeśli podajesz je dzieciom w towarzystwie dorosłych, odłóż dla nich inny deser, na przykład prosty biszkopt z owocami bez warstwy bakaliowej. Ciasto najlepiej smakuje dobrze schłodzone, prosto z lodówki, kiedy krem jest sprężysty, a nie rozlazły.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy to ciasto nadaje się dla dzieci?
Nie w tej wersji. Bakalie leżą w rumie całą noc, a masa z nich nigdy nie jest pieczona, więc alkohol w niej zostaje. Dla dzieci przygotuj osobny, bezalkoholowy deser.
- Czy mogę zrobić wersję bez alkoholu?
Tak. Namocz bakalie w gorącym naparze z czarnej herbaty albo w soku pomarańczowym z odrobiną skórki, zamiast rumu. Smak będzie prostszy, ale ciasto zostanie wilgotne.
- Jak długo trzeba moczyć bakalie w rumie?
Najlepiej całą noc, od 8 do 12 godzin. W ostateczności da się to zrobić w 2 godziny w ciepłym rumie, ale smak wyjdzie płytszy.
- Czy muszę używać pasteryzowanych żółtek?
Tak, to jedyny bezpieczny wybór w tej masie, bo żółtka w niej nigdy nie są podgrzewane. Zwykłe surowe żółtko z nieoznaczonych jajek niesie ryzyko salmonelli.
- Jak długo ciasto musi stać w lodówce przed podaniem?
Minimum 4 godziny, ale lepiej całą noc. W tym czasie krem z galaretką stężeje, a warstwy się ze sobą zwiążą, dzięki czemu kawałki nie rozpadają się na talerzu.
- Jak przechowywać resztki ciasta?
W lodówce, przykryte folią albo w zamkniętym pojemniku, najlepiej zjedzone w ciągu dwóch, trzech dni. Nie zamrażaj go, bo krem z galaretką po rozmrożeniu puszcza wodę.
- Czy mogę zamienić ananasa na inny owoc?
Tak, dobrze działają osuszone brzoskwinie albo mandarynki z zalewy. Unikaj świeżego kiwi albo ananasa, bo zawarte w nich enzymy mogą rozluźnić krem ze śmietany.