Pin it
Kokosowo-orzechowe ciasto z kajmakiem to deser, który ląduje na świątecznym stole w niemal każdej rodzinie, gdzie ktoś lubi warstwowe wypieki. Biszkopt orzechowy, krem kokosowy i gęsty kajmak z prażonymi orzechami układają się w trzy wyraźne warstwy. Na wierchu chrupiące herbatniki pod polewą z mlecznej czekolady.
To ciasto wymaga czasu. Sam biszkopt piecze się niecałe pół godziny, ale całość musi odpocząć w lodówce co najmniej cztery godziny, żeby warstwy się scaliły i dało się je równo pokroić. Najlepiej zrobić je dzień wcześniej.
Jeśli szukasz ciasta na urodziny, komunię albo niedzielny obiad u rodziny, to dobry wybór. Smakuje intensywnie orzechowo, nie jest przesadnie słodkie, a kajmak dodaje głębi, jakiej nie dają typowe kremy na maśle.
Z czego składa się to ciasto
Każda warstwa ma własny zestaw składników, więc warto rozłożyć zakupy na dwa etapy. Kluczowe są świeże orzechy włoskie i wiórki kokosowe bez dodatku cukru, bo to one niosą cały smak ciasta.
- Jajka. Budują puch biszkoptu orzechowego i trzymają go w całości bez dużej ilości spulchniaczy.
- Cukier. Słodzi i pomaga ubić jajka na stabilną, pulchną masę.
- Orzechy włoskie mielone. Dają biszkoptowi główny smak i wilgotną, zbitą strukturę typową dla ciast orzechowych.
- Mąka pszenna i bułka tarta. Spinają strukturę biszkoptu, a bułka tarta trzyma wilgoć dłużej niż sama mąka.
- Proszek do pieczenia. Delikatnie podnosi biszkopt, który i tak jest ciężki od orzechów.
- Olej. Dodaje wilgoci, której nie dają same jajka i orzechy.
- Mleko. Baza kremu kokosowego, gotowana z cukrem i skrobią do gęstości budyniu.
- Wiórki kokosowe. Dają wyraźny kokosowy smak i lekko żujną teksturę środkowej warstwy.
- Skrobia ziemniaczana. Zagęszcza krem kokosowy, żeby trzymał kształt po przekrojeniu ciasta.
- Masło. Łączy się z kajmakiem i kremem kokosowym, dając gładką, aksamitną konsystencję obu warstw.
- Gotowa masa kajmakowa. Gęsty, karmelowy smak, który odróżnia to ciasto od zwykłych kremówek na maśle.
- Orzechy włoskie do karmelizacji. Prażone z cukrem, dodają kremowi kajmakowemu chrupkości i lekko przypalonej słodyczy.
- Czekolada mleczna. Polewa, która po stężeniu daje czysty, wyraźny wierch ciasta.
- Herbatniki. Pokruszone na polewie dają chrupiącą teksturę w kontrze do miękkich warstw pod nimi.
Jak upiec i złożyć ciasto
- Upiecz biszkopt orzechowy. Ubij jajka z cukrem na puszysty, blady krem, to zajmuje około pięciu minut mikserem. Dodaj zmielone orzechy, mąkę, bułkę tartą, proszek do pieczenia i olej, wymieszaj łyżką do połączenia. Przełóż do wyłożonej papierem blachy 23x33 cm i piecz 25 minut w 180°C, do suchego patyczka. Ostudź całkowicie w blasze, potem przekrój na dwa równe blaty.
- Ugotuj krem kokosowy. Zagotuj mleko z cukrem, wlej rozprowadzoną w odłożonym mleku skrobię i mieszaj do zgęstnienia, to zajmie dwie do trzech minut. Zdejmij z ognia, dodaj wiórki kokosowe i masło, wymieszaj do połączenia. Przykryj folią na styk i ostudź do temperatury pokojowej.
- Skarmelizuj orzechy i zrób krem kajmakowy. Na suchej patelni podpraż orzechy z cukrem, mieszając do skarmelizowania, to zajmie trzy do czterech minut, zdejmij z ognia i ostudź, potem posiekaj grubo. Ubij miękkie masło na puch, dodawaj kajmak po łyżce, miksując do gładkości, na koniec wmieszaj ostudzone orzechy.
- Złóż ciasto w warstwy. Na spodzie formy ułóż pierwszy blat biszkoptu i rozsmaruj cały ostudzony krem kokosowy. Przykryj drugim blatem biszkoptu i dociśnij delikatnie dłonią. Na wierchu rozsmaruj krem kajmakowy z orzechami i wyrównaj szpatułką.
- Zrób polewę i wykończ wierch. Roztop czekoladę z mlekiem w kąpieli wodnej albo krótkimi seriami w mikrofalówce, mieszając do gładkości. Polej wierch ciasta i od razu posyp pokruszonymi herbatnikami i posiekanymi orzechami, zanim polewa zastygnie.
- Schłodź przed podaniem. Wstaw ciasto do lodówki na minimum cztery godziny, najlepiej na całą noc, żeby warstwy się przegryzły. Krój ostrym nożem zanurzanym w ciepłej wodzie między kawałkami, dzięki temu warstwy się nie rozjadą.
Sekret równych warstw biszkoptu
Biszkopt orzechowy trzeba całkowicie wystudzić, zanim dotkniesz go nożem. Ciepły spod się kruszy, a orzechy w środku robią go dość gęstym i wilgotnym, więc łatwo się zgniecie pod naciskiem. Najlepiej zostawić go w blasze na co najmniej godzinę, a jeszcze lepiej przełożyć na deskę i przykryć ściereczką na dłużej.
Do przekrojenia na dwa blaty użyj długiego noża piekarniczego z ząbkami i prowadź go poziomo, jedną ręką przytrzymując górę biszkoptu. Jeśli boisz się nierównych warstw, zaznacz linię przekroju wykałaczkami wbitymi po bokach na tej samej wysokości i prowadź nóż między nimi. Nierówny blat i tak zniknie pod kremem, więc drobne niedoskonałości nie mają większego znaczenia dla efektu końcowego.
Co dają tłuszcze z kokosa
Wiórki kokosowe są tłuste, ale ten tłuszcz różni się od tego, który znajdziesz w maśle czy smalcu. Większość tłuszczu w kokosie to nasycone kwasy o średniej długości łańcucha, w dużej mierze kwas laurynowy, który organizm metabolizuje inaczej niż długołańcuchowe tłuszcze z nabiału. To nie zmienia faktu, że krem kokosowy w tym cieście jest kaloryczny, bo oprócz wiórków zawiera jeszcze masło i cukier.
W praktyce liczy się jakość wiórków. Wybierz te bez dodatku cukru i możliwie świeże, bo stare wiórki kokosowe łatwo jełczeją i wtedy krem ma gorzkawy posmak. Trzymaj otwartą paczkę w szczelnym pojemniku, najlepiej w lodówce, jeśli nie zużyjesz całości za jednym razem.
Dla kogo to ciasto nie jest
To ciasto nie nadaje się dla osób z alergią na orzechy ani na jaja, bo oba składniki są w nim obecne w dużej ilości, nie tylko jako dodatek. Zawiera też gluten z mąki i bułki tartej oraz pełno nabiału w postaci mleka i masła. Czekolada mleczna może dodatkowo zawierać lecytynę sojową, warto sprawdzić skład konkretnego produktu na opakowaniu.
Jeśli pieczesz je dla gości, zapytaj wcześniej o alergie, zamiast zgadywać po fakcie. FDA prowadzi listę głównych alergenów pokarmowych, do której warto zerknąć, jeśli opisujesz skład ciasta komuś, kto pyta o bezpieczeństwo.
Jak przechowywać gotowe ciasto
Ciasto z kremem kokosowym i kajmakiem na bazie masła musi stać w lodówce, nie na blacie. Po przełożeniu i polaniu czekoladą trzyma się w zamkniętym pojemniku do czterech dni, a smak najlepiej wychodzi już po pierwszej nocy chłodzenia. Przed podaniem wyjmij je na dziesięć do piętnastu minut, żeby krem lekko zmiękł i łatwiej się kroił.
Desery z nadzieniem mlecznym i jajecznym są traktowane jako łatwo psujące się, dlatego nie powinny stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi przechowywania wypieków z nadzieniem. Na przyjęciu lepiej wystawiać je partiami niż całość na kilka godzin.
Zamienniki, jeśli czegoś brakuje
Orzechy włoskie można zamienić na pekany albo leszczynowe, smak się zmieni, ale struktura biszkoptu zostanie taka sama. Gotową masę kajmakową zastąpisz domowym budyniem karmelowym, choć wtedy krem wychodzi odrobinę mniej gęsty i trzeba go dłużej schłodzić przed użyciem. Jeśli nie masz pod ręką herbatników, pokruszone wafle albo chrupiące ciastka owsiane dają podobny efekt kontrastu z miękkimi warstwami.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić to ciasto bez karmelizowania orzechów?
Tak, możesz dodać do kremu kajmakowego po prostu posiekane, surowe orzechy włoskie. Stracisz lekko przypaloną nutę i chrupkość, które daje karmelizacja, ale krem wyjdzie równie gładki.
- Jak długo ciasto wytrzyma w lodówce?
W zamkniętym pojemniku lub pod folią ciasto trzyma dobrą jakość do czterech dni. Po tym czasie herbatniki na wierchu zaczynają tracić chrupkość, choć smak kremów pozostaje bez zmian.
- Czy można zamrozić to ciasto?
Lepiej zamrozić same blaty biszkoptu jeszcze bez kremów, zawinięte w folię, do trzech miesięcy. Złożone ciasto z kremem kokosowym i polewą po rozmrożeniu traci teksturę i krem robi się wodnisty.
- Czym zastąpić herbatniki, jeśli chcę wersję bezglutenową?
Sprawdzą się bezglutenowe wafle ryżowe pokruszone na grubsze kawałki albo chrupiące ciastka kukurydziane. Pamiętaj też o zamianie mąki pszennej i bułki tartej w biszkopcie na bezglutenowe odpowiedniki.
- Dlaczego biszkopt orzechowy wyszedł mi suchy?
Najczęściej to efekt zbyt długiego pieczenia albo zbyt małej ilości oleju w cieście. Orzechy same są tłuste, ale nie zastąpią wilgoci, którą daje olej, więc nie warto go pomijać ani ograniczać.
- Ile porcji wychodzi z jednej blachy?
Z blachy 23 na 33 centymetry wychodzi około szesnastu kawałków w rozmiarze typowym na talerzyk deserowy. Jeśli kroisz na mniejsze kostki do podania w formie przekąski, wyjdzie ich więcej.