Pin it
Ten tort to klasyczne polskie połączenie świeżego rabarbaru z chłodną bitą śmietaną, tylko w wersji na lekkim biszkopcie, a nie na kruchym spodzie. Warstwa rabarbaru ścina się z żelatyną na gładki i lekko kwaskowaty przekładaniec. Na wierchu ląduje gęsta, ubita śmietana i uprażone migdały.
To ciasto dla kogoś, kto lubi desery wyraźnie owocowe, a nie tylko słodkie. Biszkopt jest neutralny i lekki, więc cały smak buduje rabarbar, nie cukier.
Trzeba poświęcić trochę czasu na schłodzenie poszczególnych warstw, ale sama praca przy garnkach i misce zajmuje około godziny. Reszta to czekanie, aż wszystko dobrze się zwiąże w lodówce.
Z czego składa się ten przekładaniec
Rabarbar wybierz młody. Powinien mieć sztywne, jasnoróżowe ogonki, bo taki ma mniej włókien i ładniej się rozpada po ugotowaniu. Resztę składników znajdziesz zwykle w zwykłej spiżarni, więc to ciasto można zacząć robić praktycznie od razu.
- Jajka. Napowietrzają biszkopt i dają mu lekką, sprężystą strukturę bez dodawania tłuszczu.
- Cukier. Słodzi biszkopt i warstwę rabarbarową, równoważąc naturalną kwaskowatość owocu.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę biszkoptu, dzięki niej ciasto utrzymuje kształt po wyjęciu z formy.
- Proszek do pieczenia. Dodaje biszkoptowi lekkości, żeby nie wyszedł zbity i gumowaty.
- Rabarbar. Główny smak całego ciasta, po ugotowaniu robi się miękki i wyraźnie kwaskowaty.
- Sok z cytryny. Podkreśla świeżość rabarbaru i nie dopuszcza do zbyt mdłego smaku warstwy.
- Żelatyna. Ścina ugotowany rabarbar w zwartą warstwę, którą można równo kroić razem z biszkoptem.
- Śmietanka kremówka 30-36%. Ubita na sztywno, tworzy chłodną, puszystą warstwę wieńczącą ciasto.
- Cukier puder. Lekko słodzi bitą śmietanę, nie zostawiając w niej grudek.
- Płatki migdałów. Uprażone na sucho, dodają chrupkości i orzechowego aromatu na wierchu.
Jak złożyć ciasto krok po kroku
- Upiecz biszkopt. Ubij jajka z cukrem na puszystą, jasną masę, która podwoi swoją objętość. Potem delikatnie wmieszaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia. Przelej do formy o średnicy 24-26 cm i piecz około 25 minut w 180°C, do suchego patyczka.
- Wystudź biszkopt. Zostaw go w formie do całkowitego wystudzenia, najlepiej na co najmniej godzinę. Ciepły biszkopt rozpuści żelatynę w warstwie rabarbarowej, jeśli przełożysz go rabarbarem za wcześnie.
- Ugotuj rabarbar. Pokrojony rabarbar gotuj z cukrem i sokiem z cytryny na małym ogniu około 8-10 minut, aż zmięknie i puści sok. Mieszaj co jakiś czas, żeby się nie przypalił.
- Dodaj żelatynę. Namoczoną żelatynę rozpuść w kilku łyżkach gorącej masy rabarbarowej, a potem wymieszaj z całością i odstaw na kilka minut do przestudzenia, ale nie do stężenia.
- Złóż warstwę rabarbarową. Przestudzoną, wciąż płynną masę rozlej równo na wystudzonym biszkopcie w formie i wstaw do lodówki na co najmniej 2 godziny, aż zwiąże się w zwartą warstwę.
- Ubij śmietanę i wyłóż na wierch. Zimną śmietankę ubij z cukrem pudrem na sztywno, rozprowadź równą warstwą na stężałym rabarbarze i posyp uprażonymi na sucho płatkami migdałów.
- Schłodź przed podaniem. Odstaw całość na jeszcze 30-60 minut do lodówki, żeby śmietana się ustabilizowała, a potem krój ostrym nożem zanurzonym w ciepłej wodzie.
Dlaczego warstwy muszą być chłodne
Ten tort rozpada się na etapy właśnie dlatego, że każda warstwa potrzebuje swojej temperatury. Ciepły biszkopt rozpuści żelatynę w rabarbarze, zanim ta zdąży się związać, a ciepła warstwa rabarbarowa z kolei roztopi bitą śmietanę nałożoną na wierch. Najbezpieczniej jest rozbić pracę na dwa dni. Pierwszego dnia upiecz biszkopt i ugotuj rabarbar, a drugiego dnia dodaj śmietanę i migdały. Jeśli robisz wszystko jednego dnia, trzymaj się minimalnych czasów chłodzenia z przepisu. Sprawdzaj warstwę rabarbarową dotykiem. Powinna być sprężysta, a nie płynna, zanim nałożysz na nią śmietanę. Cierpliwość na tym etapie decyduje o tym, czy kawałek ciasta będzie się trzymał w kształcie na talerzu, czy rozleje się na boki.
Rabarbar, na co uważać
Do tego ciasta używa się wyłącznie mięsistych ogonków rabarbaru, tych czerwonawo-zielonych odpowiedników selera naciowego. Liście rabarbaru są toksyczne i nie powinny trafiać do kuchni w żadnej postaci, bo zawierają duże ilości kwasu szczawiowego, jak opisuje poradnik Oregon State University Extension. Kupując rabarbar na targu, sprawdź, czy ogonki są już odcięte od liści. Jeśli rabarbar rośnie w twoim ogrodzie i przeszedł przez przymrozek, odczekaj, aż roślina wypuści nowe i zdrowe liście. Zbierz z niej ogonki do ciasta dopiero wtedy. Same ogonki, nawet intensywnie czerwone albo bladozielone, są bezpieczne do jedzenia po obraniu z twardszych włókien na zewnętrznej stronie.
Najczęstszy błąd przy tym torcie
Najczęściej coś idzie nie tak na łączeniu warstw, nie przy samym pieczeniu biszkoptu. Jeśli nałożysz śmietanę na jeszcze niecałkowicie stężałą warstwę rabarbarową, zacznie się ona zapadać pod naciskiem łyżki i obie warstwy się wymieszają. Drugi częsty problem to zbyt krótkie gotowanie rabarbaru. Zostają w nim twarde, niedogotowane kawałki, które trudno równo pokroić razem z biszkoptem. Gotuj rabarbar, aż naprawdę rozpadnie się pod łyżką. Żelatynę wmieszaj dokładnie, żeby nie zostały w masie nierozpuszczone grudki, które później czuć w kawałku ciasta.
Zamienniki, które naprawdę działają
Mrożony rabarbar sprawdza się tu równie dobrze jak świeży, trzeba go tylko wcześniej rozmrozić i odcedzić z nadmiaru wody, zanim pójdzie do gotowania. Żelatynę w proszku możesz zastąpić agarem w tej samej proporcji wagowej. Pamiętaj, że agar trzeba zagotować, a nie tylko podgrzać. Płatki migdałów zamienisz na posiekane orzechy włoskie albo pistacje, co zmienia smak na bardziej orzechowy, ale nie wpływa na samą strukturę ciasta. Śmietankę 30% ubija się szybciej, a 36% trzyma formę dłużej po wyjęciu z lodówki. Ma to znaczenie, jeśli tort stoi na stole dłużej niż godzinę. To ciasto zostaje przy nabiale, jajkach i glutenie. Nie jest więc ani bezglutenowe, ani wegańskie w żadnej wersji.
Przechowywanie tortu z bitą śmietaną
Tort z bitą śmietaną trzeba trzymać w lodówce od momentu udekorowania. To wilgotny i nabiałowy deser, w którym bakterie mogą się szybko namnażać w temperaturze pokojowej, jak przypomina amerykańska FDA w wytycznych dotyczących deserów z kremem. W praktyce oznacza to, że tort wystawiony na stół podczas spotkania powinien wrócić do lodówki najpóźniej po dwóch godzinach. Przechowywany w zamkniętym pojemniku, zachowuje dobry smak przez 2 do 3 dni. Śmietana z czasem traci sztywność, a warstwa rabarbarowa robi się odrobinę bardziej wodnista. Nie zamrażaj tego tortu po udekorowaniu śmietaną, bo po odmrożeniu robi się wodnista i oddziela się od warstwy rabarbarowej.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć mrożonego rabarbaru zamiast świeżego?
Tak, mrożony rabarbar sprawdza się w tym torcie równie dobrze. Rozmroź go wcześniej w durszlaku i odcedź nadmiar wody, zanim zaczniesz go gotować z cukrem i sokiem z cytryny. Czas gotowania może być odrobinę krótszy, bo mrożony rabarbar jest już częściowo rozmiękczony.
- Czy mogę przygotować ten tort dzień wcześniej?
Tak, to nawet wygodniejsze. Upiecz biszkopt i ugotuj warstwę rabarbarową dzień wcześniej, złóż je razem i trzymaj w lodówce do następnego dnia. Bitą śmietanę i migdały dodaj tuż przed podaniem, bo śmietana najlepiej trzyma formę świeżo ubita.
- Jak długo muszę czekać, aż warstwa rabarbarowa zwiąże się przed nałożeniem śmietany?
Licz na co najmniej 2 godziny w lodówce, zanim warstwa z żelatyną naprawdę stężeje. Jeśli nałożysz śmietanę wcześniej, zacznie się zapadać w jeszcze płynny rabarbar i obie warstwy się wymieszają. W upalny dzień ten czas może się wydłużyć nawet do 3 godzin.
- Czy da się zrobić ten tort bez glutenu?
Mąkę pszenną w biszkopcie możesz zamienić na mieszankę mąk bezglutenowych do wypieków w tej samej proporcji, choć biszkopt wyjdzie trochę mniej sprężysty. Warstwa rabarbarowa i bita śmietana nie zawierają glutenu, więc zmiana dotyczy tylko spodu.
- Czemu moja warstwa rabarbarowa się nie związała?
Sprawdź, czy żelatyna całkowicie się rozpuściła w gorącej masie, zanim wymieszałaś ją z resztą rabarbaru. Trzymaj też warstwę w lodówce co najmniej 2 godziny, zanim zaczniesz nakładać śmietanę.
- Czy mogę upiec ten tort w większej formie?
Tak, w formie o średnicy 28-30 centymetrów zwiększ wszystkie składniki o około jedną czwartą i wydłuż gotowanie rabarbaru o kilka minut, aż zmięknie równie dobrze jak w mniejszej porcji. Czas chłodzenia warstwy rabarbarowej zostaje bez zmian.