Pin it
Jesień to sezon na marchew i jabłka, więc to ciasto samo się prosi o upieczenie. Łączy słodycz startej marchewki z kwaskowatymi kawałkami jabłek, które podczas pieczenia miękną, ale nie rozpadają się w papkę.
Robię je, kiedy w szufladzie leżą ostatnie jabłka z sadu i trzeba coś z nimi zrobić. Ciasto wychodzi wilgotne przez kilka dni, więc dobrze znosi przechowywanie i nie trzeba go jeść jednego dnia.
Przepis nie wymaga miksera planetarnego ani specjalnych umiejętności. Wystarczy tarka, miska i trochę czasu na obranie warzyw i owoców.
Co trafia do miski
Marchew i jabłka dają wilgotność, więc ciasto nie wysycha nawet na drugi dzień. Resztę składników masz pewnie w kuchni, więc to dobry przepis na zapas w spiżarni.
- Marchew. Starta na drobnej tarce, nadaje ciastu wilgotność i lekko słodkawy smak bez dodatkowego cukru.
- Jabłka. Pokrojone w kostkę, dodają kwaskowatości i nie pozwalają ciastu być mdłym.
- Jajka. Ubite z cukrem na puszystą masę, budują strukturę ciasta i utrzymują je razem podczas pieczenia.
- Cukier. Słodzi i pomaga ubić jajka na stabilną, pienistą masę.
- Olej rzepakowy. Zamiast masła utrzymuje wilgotność na dłużej, nawet po kilku dniach w lodówce.
- Mąka pszenna. Daje ciastu nośność, żeby utrzymało marchew i kawałki jabłek.
- Proszek do pieczenia i soda. Razem podnoszą gęste, wilgotne ciasto, które inaczej byłoby zbite.
- Cynamon. Podkreśla smak jabłek i marchewki bez dominowania nad nimi.
- Szczypta soli. Wyostrza smak i równoważy słodycz.
Jak upiec ciasto krok po kroku
- Obierz marchew i jabłka. Zetrzyj marchew na tarce o drobnych oczkach, a jabłka obierz i pokrój w kostkę o boku około półtora centymetra.
- Ubij jajka z cukrem. Miksuj je na wysokich obrotach przez 4-5 minut, aż masa zbieleje i podwoi objętość, to da ciastu puszystość.
- Dodaj suche składniki i olej. Przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia, sodą, cynamonem i solą, wmieszaj je na zmianę z olejem do gęstej, jednolitej masy.
- Wmieszaj marchew. Dodaj startą marchew i wymieszaj szpatułką, żeby rozłożyła się równomiernie w całym cieście.
- Przełóż ciasto do formy. Wylej masę do formy 24x28 cm wyłożonej papierem do pieczenia i wyrównaj powierzchnię.
- Ułóż jabłka na wierzchu. Rozłóż pokrojone jabłka na cieście, lekko je wciskając, żeby częściowo zatopiły się w masie.
- Piecz i ostudź. Piecz w 190°C przez 45-50 minut, aż wykałaczka wbita między kawałkami jabłek wyjdzie sucha, potem ostudź w formie i na ruszcie przed krojeniem.
Dlaczego marchew nie czyni ciasta mdłym
Surowa marchew smakuje ziemiście, nie każdemu to pasuje. Po upieczeniu zmienia się całkowicie. Cukier karmelizuje się razem z nią, a wilgoć z marchwi chroni środek ciasta przed wysuszeniem. Illinois Extension podaje, że marchew podczas obróbki termicznej traci bardzo mało wartości odżywczych. Beta-karoten, barwnik odpowiedzialny za pomarańczowy kolor, po podgrzaniu bywa dla organizmu łatwiejszy do wykorzystania, zobacz wpis Illinois Extension o marchwi. Pieczenie marchwi w cieście nie jest więc stratą. To po prostu inna forma jej wykorzystania. Ważne jest starcie marchwi na drobnej tarce. Grubsze wiórki zostają wyczuwalne i czasem nie dogotowują się w środku. Drobna tarka sprawia, że marchew rozpływa się w cieście. Trudno ją wtedy wyczuć osobno, co lubią nawet dzieci niechętne warzywom.
Jabłka, które nie rozpadną się w cieście
Nie każde jabłko zachowuje się tak samo w piekarniku. Miękkie, mączyste odmiany szybko rozpadają się na papkę. Ciasto robi się wtedy nierówne. Lepiej sprawdzają się twardsze, kwaskowe jabłka. Dobrze działają na przykład szara reneta, golden delicious albo antonówka, po 45 minutach w 190 stopniach wciąż mają wyczuwalną strukturę. Kostka o boku około półtora centymetra jest dobrym kompromisem. Mniejsze kawałki zmiękną zbyt szybko, a większe mogą się nie dopiec. Jabłka dodają też błonnika w postaci pektyn. To rozpuszczalna frakcja, która naturalnie znajduje się w skórce i miąższu, jak opisuje publikacja NDSU Extension o jabłkach. Jeśli masz czas, obierz jabłka dopiero przed krojeniem. Wtedy nie zdążą się ściemnić, choć w samym cieście przebarwienie nie ma znaczenia.
Jak uniknąć niedopieczonego środka
Grube ciasto z dużą ilością marchwi i jabłek potrzebuje więcej czasu niż się wydaje. Jeśli wyjmiesz je za wcześnie, środek między kawałkami jabłek zostaje kleisty i surowy. Sprawdzaj gotowość wykałaczką wbitą dokładnie między dwa kawałki jabłka, nie w sam owoc. Jabłko zawsze będzie miękkie, więc nic to nie powie o samym cieście. Wykałaczka powinna wyjść sucha, bez mokrego ciasta na powierzchni. Ciasto na bazie jajek musi się dobrze wypiec. Surowe lub niedopieczone ciasto jajeczne nie jest bezpieczne do jedzenia, na co zwraca uwagę poradnik Clemson Extension o bezpiecznym obchodzeniu się z jajkami. Jeśli wierzch zaczyna się zbyt szybko przyciemniać, przykryj formę folią aluminiową na ostatnie 10-15 minut pieczenia. Piecz dalej w tej samej temperaturze.
Co ciasto wnosi do diety
To wciąż ciasto ze znaczną ilością cukru i oleju. Nie zamienia się w dietetyczny deser tylko dlatego, że zawiera warzywa. Marchew wnosi beta-karoten, który w organizmie przekształca się w witaminę A. Jabłka dodają błonnika pokarmowego w postaci pektyn. Illinois Extension podaje, że starta marchew zachowuje niemal całą wartość odżywczą po podgrzaniu. Pieczenie jej w cieście nie jest więc marnotrawstwem. Jeśli chcesz nieco odciążyć przepis, możesz zmniejszyć cukier o jedną czwartą. Ciasto wciąż będzie wystarczająco słodkie dzięki jabłkom. Nie traktuj jednak tego ciasta jako zamiennika warzyw w diecie. To wciąż deser, tylko z dodatkiem warzyw i owoców.
Przechowywanie na kilka dni
Ciasto marchewkowe z jabłkami najlepiej smakuje dzień po upieczeniu. Smaki się wtedy przegryzają, a wilgoć równomiernie rozkłada się w całym cieście. Przechowuj je przykryte, w temperaturze pokojowej, maksymalnie przez dwa dni. Jeśli w kuchni jest ciepło, trzymaj je od razu w lodówce w zamkniętym pojemniku. Ze względu na dużą wilgotność i kawałki jabłek, dłuższe przechowywanie poza chłodnym miejscem zwiększa ryzyko pleśnienia. Przy wątpliwościach lepiej przełożyć ciasto do lodówki. Możesz też zamrozić pojedyncze kawałki owinięte w folię. Taka porcja szybciej się rozmrozi, kiedy akurat masz na nią ochotę. Przy najmniejszym śladzie pleśni, nietypowego zapachu albo lepkości wyrzuć ciasto. Nie próbuj go dojadać.
Najczęściej zadawane pytania
- Jakie jabłka najlepiej sprawdzą się w tym cieście?
Najlepiej wybrać twarde, kwaskowe odmiany, na przykład szarą renetę, golden delicious czy antonówkę. Takie jabłka zachowują wyczuwalną strukturę po 45 minutach pieczenia, podczas gdy mączyste odmiany rozpadają się na papkę.
- Czy mogę zamienić olej na masło?
Możesz, ale ciasto będzie mniej wilgotne po ostudzeniu. Olej zostaje płynny w niższych temperaturach, a masło twardnieje. Jeśli zamieniasz, użyj roztopionego i ostudzonego masła w tej samej ilości.
- Jak przechowywać ciasto marchewkowe z jabłkami?
Przykryte ciasto wytrzyma około dwóch dni w temperaturze pokojowej. W lodówce, w zamkniętym pojemniku, postoi kilka dni dłużej. Przy cieplejszej kuchni lepiej od razu przełożyć je do lodówki, bo wilgotne ciasto z jabłkami szybciej się psuje niż suche wypieki.
- Czy to ciasto można zamrozić?
Tak, pokrojone na porcje i owinięte w folię ciasto można zamrozić. Rozmrażaj w lodówce albo w temperaturze pokojowej przez około godzinę przed podaniem.
- Czemu środek ciasta wyszedł mi gumowaty?
Zwykle to znak, że ciasto wyjęto za wcześnie albo wykałaczkę wbito prosto w kawałek jabłka, który zawsze jest wilgotny. Sprawdzaj gotowość w miejscu bez jabłka i wydłuż pieczenie o kilka minut, jeśli wykałaczka wychodzi z resztkami ciasta.
- Czy mogę dodać orzechy albo rodzynki?
Tak, garść posiekanych orzechów włoskich albo namoczonych rodzynek dobrze komponuje się z marchewką i jabłkami. Dodaj je razem z marchewką, żeby równomiernie rozłożyły się w cieście.
- Czy ciasto można upiec w innej formie?
Tak, w okrągłej tortownicy o średnicy około 26 cm czas pieczenia będzie podobny. W mniejszej, głębszej formie trzeba wydłużyć pieczenie o 10-15 minut i częściej sprawdzać wykałaczką.