Pin it
To ciasto robiła moja sąsiadka na każde wrześniowe spotkanie przy kawie i zawsze pytano ją o przepis. Pod puszystą, białą pianką kryje się kontrast dwóch kolorów ciasta i soczyste śliwki, które w piekarniku robią się miękkie i słodkie.
Jest prostsze niż wygląda. Dwa rodzaje ciasta robisz z jednej masy, dzieląc ją na pół i dosypując kakao do jednej części. Cała sztuka to dobrze ubita pianka, która ma przykryć owoce i upiec się na złoto, a nie opaść.
Świetnie się sprawdza do kawy, na rodzinne spotkanie albo gdy sezon na śliwki akurat trwa i trzeba je gdzieś wykorzystać.
Z czego składają się dwa kolory ciasta
Podstawą jest jedna maślana masa, którą dzielisz na pół i barwisz kakao tylko jedną część. Do pianki wybierz budyń waniliowy bez cukru w proszku, taki sam jak do klasycznego budyniu, bo to on utrzymuje piankę w kupie podczas pieczenia.
- Masło. Nadaje ciastu maślany smak i wilgotność, używaj zmiękczonego, nie roztopionego.
- Żółtka. Spajają ciasto i dają mu żółtawy, bogaty kolor.
- Mąka pszenna tortowa. Drobno mielona mąka daje lekką, delikatną strukturę ciasta.
- Soda oczyszczona. Spulchnia ciasto, dzięki niej wyrasta równo w obu kolorach.
- Kakao. Barwi i aromatyzuje jedną część ciasta na ciemny kolor.
- Białka. Ubite na sztywno budują objętość i lekkość pianki.
- Budyń waniliowy w proszku. Stabilizuje piankę i nadaje jej waniliowy smak.
- Olej. Utrzymuje piankę wilgotną po upieczeniu, zamiast suchej jak beza.
- Śliwki. Dodają soczystości i lekkiej kwaskowatości pod słodką pianką.
Jak upiec ciasto krok po kroku
- Przygotuj śliwki. Umyj śliwki pod bieżącą wodą, przekrój każdą na pół i usuń pestki. Odłóż na chwilę, skórką do dołu będą układane na cieście.
- Zrób ciasto maślane. Zmiękczone masło utrzyj z cukrem i cukrem wanilinowym na puszystą masę. Dodawaj żółtka jedno po drugim, miksując po każdym. Na zmianę wsyp przesianą mąkę z sodą i wlej mleko, miksując tylko do połączenia.
- Podziel ciasto na dwie części. Przełóż około połowy ciasta do drugiej miski i wymieszaj z kakao, aż kolor będzie równy. Druga część zostaje jasna, waniliowa.
- Ułóż ciasto w blasze. Blachę 22x33 cm wysmaruj masłem i oprósz mąką albo wyłóż papierem do pieczenia. Rozprowadź jasne ciasto równą warstwą, a na nim ciemne, kakaowe.
- Rozłóż śliwki. Połówki śliwek układaj skórką do dołu, blisko siebie, na całej powierzchni ciasta. Lekko wciśnij je w ciasto, żeby się nie przesuwały przy pieczeniu.
- Ubij piankę waniliową. Białka z solą ubij na sztywną, lśniącą pianę. Dalej miksując, dodaj cukier puder i cukier wanilinowy, a na końcu olej oraz budyń w proszku, aż masa będzie gładka i gęsta.
- Pokryj śliwki pianką. Wylej piankę na śliwki i rozprowadź ją łyżką tak, żeby owoce całkiem zniknęły pod białą warstwą.
- Upiecz i ostudź. Piecz w piekarniku nagrzanym do 175°C, bez termoobiegu, przez 60 minut, aż pianka się lekko zezłoci, a wykałaczka wbita w część z ciastem wyjdzie sucha. Ostudź całkowicie w blasze, najlepiej przez 2 godziny, przed pokrojeniem w kwadraty.
Dlaczego rozdzielamy jajka
Pianka na tym cieście to właściwie delikatna beza wzmocniona budyniem i olejem. Białka ubite na sztywno z solą budują pęcherzyki powietrza, które podczas pieczenia utrwalają się i nie opadają jak przy zwykłej bezie. Żółtka zostają w cieście, dlatego żadna część przepisu się nie powtarza i nic się nie marnuje.
Ważne, żeby miska i ubijaczka były czyste i suche, bo nawet odrobina tłuszczu nie pozwoli białkom wybić się na sztywno. Pianka z jajkami musi się dobrze zapiec, nie tylko podsuszyć z wierzchu. Amerykański USDA FSIS przypomina, że potrawy na bazie jajek są bezpieczne, gdy cała masa dobrze się zapiecze, a nie tylko ścięła z wierzchu, dlatego warto sprawdzić dokładnie część z ciastem pod pianką wykałaczką.
Jakie śliwki wybrać do ciasta
Najlepsze będą węgierki, bo mają zbitą, niewodnistą miazgę i nie puszczają za dużo soku pod pianką. Wybieraj owoce dojrzałe, ale jeszcze twarde, bo zbyt miękkie śliwki rozpadną się w trakcie pieczenia i podmoczą spód.
Zanim przekroisz owoce na pół, umyj je dokładnie pod bieżącą wodą, nawet jeśli skórki nie jesz, bo zanieczyszczenia ze skórki łatwo przenoszą się na miazgę podczas krojenia, jak przypomina amerykańska FDA w swoich wskazówkach dotyczących świeżych owoców. Nie masz śliwek? Morele albo twarde brzoskwinie zadziałają podobnie, choć zmień czas pieczenia o kilka minut, jeśli owoce są bardzo wodniste.
Najczęstszy błąd przy piance
Najczęściej pianka pęka albo robi się gumowata, kiedy piekarnik jest za gorący. Wysoka temperatura usztywnia wierzch zanim środek zdąży się dopiec, więc pianka pozostaje surowa pod spodem, mimo że z wierzchu już się zezłociła.
Piecz raczej w niższej temperaturze, dłużej, i obserwuj kolor. Gotowa pianka ma lekko złocisty wierzch, matowy, bez błyszczących, surowych miejsc. Jeśli po 50 minutach wierzch jest już ciemny, a środek wciąż lśni, przykryj ciasto folią aluminiową na ostatnie kilkanaście minut pieczenia.
Czym zastąpić budyń w proszku
Jeśli nie masz budyniu waniliowego w proszku, zastąp go taką samą ilością mąki ziemniaczanej wymieszanej z łyżeczką ekstraktu z wanilii. Budyń daje piance delikatny waniliowy aromat i trochę gęstości, więc bez niego pianka będzie odrobinę bardziej lekka i puszysta, bardziej jak klasyczna beza.
Cukier puder możesz zamienić na drobny cukier biały, zmielony w blenderze, jeśli akurat go nie masz. Unikaj gotowego budyniu z cukrem w proszku, bo pianka wyjdzie zbyt słodka i zalewa smak śliwek.
Jak przechowywać gotowe ciasto
Ciasto przechowuj w lodówce, w zamkniętym pojemniku albo pod folią, głównie z powodu pianki na bazie jajek i budyniu, która nie powinna stać długo w temperaturze pokojowej. Najlepiej smakuje w ciągu pierwszych dwóch lub trzech dni, kiedy pianka jest jeszcze miękka, a spód wilgotny.
Przed podaniem wyjmij kawałek na kilkanaście minut, żeby masło w cieście zdążyło zmięknąć. Ciasta nie zamrażaj w całości w jednym kawałku, bo pianka po rozmrożeniu traci strukturę. Jeśli musisz, zamroź pojedyncze kawałki i rozmrażaj w lodówce, nie w temperaturze pokojowej.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć mrożonych śliwek?
Tak, ale najpierw je rozmroź i dobrze odciśnij z nadmiaru soku na sitku, inaczej ciasto pod owocami będzie podmokłe. Mrożone śliwki są zwykle bardziej miękkie niż świeże, więc układaj je delikatnie, żeby się nie rozpadły.
- Czym zastąpić budyń waniliowy w proszku w piance?
Możesz użyć tej samej ilości mąki ziemniaczanej z odrobiną ekstraktu z wanilii. Pianka wyjdzie odrobinę lżejsza, bardziej jak klasyczna beza, ale wciąż dobrze przykryje śliwki.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, zachowuje dobrą teksturę przez dwa do trzech dni. Dłużej przechowywane traci wilgotność spodu i świeżość pianki, choć nadal będzie bezpieczne do zjedzenia, jeśli stało w chłodzie.
- Czy pianka na pewno dobrze się upiecze i nie będzie surowa?
Tak, jeśli upieczesz ją w niższej temperaturze przez pełny czas i sprawdzisz dopiekanie w części z ciastem, nie w samej piance. Pianka z natury zostaje miękka i nieco wilgotna w środku, to normalne, ale nie powinna lśnić ani być płynna.
- Czy mogę zrobić to ciasto bez kakaowej części, jednokolorowe?
Oczywiście, pomiń podział ciasta na pół i kakao, a całą masę rozprowadź jedną warstwą. Smak będzie nawet łagodniejszy, choć stracisz charakterystyczny dwukolorowy przekrój po pokrojeniu.
- Jak najlepiej podawać dwukolorowe ciasto ze śliwkami?
Najlepiej lekko schłodzone albo w temperaturze pokojowej, pokrojone w kwadraty, do kawy lub herbaty. Odrobina bitej śmietany na boku dobrze komponuje się z kwaskowatością śliwek.
- Czy można przygotować ciasto dzień wcześniej?
Tak, nawet lepiej, bo po nocy w lodówce smaki się przegryzają, a pianka trochę się ściśnie i łatwiej kroi się w równe kawałki. Przechowuj je przykryte, żeby nie wyschło z wierzchu.