Pin it
Placek makowo-kokosowy, który wiele domów nazywa po prostu Bajką, to ciasto na cztery warstwy. Na dole leży wilgotny biszkopt z makiem, wyżej kwaskowaty dżem z czarnej porzeczki, potem gęsty krem kokosowy i na wierchu lekka masa śmietanowa.
Robię go głównie na większe okazje, bo kroi się w równe kawałki i spokojnie czeka w lodówce dzień czy dwa. Każda warstwa ma swoje zadanie, dzięki czemu kawałek smakuje inaczej z każdym kęsem, nie jest jednostajnie słodki.
Sama robota zajmuje może godzinę, ale ciasto musi potem dobrze odpocząć w lodówce. Licz z chłodzeniem około pół dnia, zwłaszcza jeśli chcesz równe, czyste przekroje na talerzu.
Cztery warstwy, jeden zestaw składników
Do tego ciasta nie potrzebujesz niczego egzotycznego, tylko dobrego maku i prawdziwej śmietanki kremówki. Dżem wybierz gęsty i wyraźnie kwaskowaty, bo on przełamuje słodycz kremów.
- Jajka. Budują strukturę biszkoptu i dają mu wilgotną, zwartą teksturę.
- Cukier. Słodzi biszkopt i pomaga ubić jajka na puszystą masę.
- Mąka pszenna. Daje biszkoptowi i kremowi kokosowemu odpowiednią gęstość.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za to, że biszkopt dobrze wyrośnie.
- Suchy, zmielony mak. Nadaje ciastu charakterystyczny smak i drobną, chrupiącą teksturę.
- Dżem z czarnej porzeczki. Wnosi kwaskowatość, która przełamuje słodycz kremów.
- Mleko. Baza kremu kokosowego, zagęszczana na gęsty budyń.
- Mąka ziemniaczana. Razem z mąką pszenną zagęszcza krem kokosowy bez grudek.
- Żółtko. Dodaje kremowi kokosowemu koloru i aksamitnej gładkości.
- Wiórki kokosowe. Główny smak i teksturę krem zawdzięcza właśnie im.
- Masło. Ubite z wystudzonym budyniem daje kremowi stabilność i puszystość.
- Śmietanka kremówka 36%. Ubita na sztywno tworzy lekką górną warstwę.
- Żelatyna. Stabilizuje ubitą śmietanę, żeby warstwa nie opadła po kilku godzinach.
- Cukier puder. Słodzi masę śmietanową bez pozostawiania grudek cukru.
Jak złożyć Bajkę warstwa po warstwie
- Upiecz biszkopt makowy. Rozgrzej piekarnik do 180°C i wyłóż kwadratową formę 24 na 24 cm papierem do pieczenia. Ubij jajka z cukrem na puszystą, jasną masę, wsyp przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia i mak, delikatnie wymieszaj łyżką. Przelej ciasto do formy i piecz około 25 minut, do suchego patyczka. Zostaw do całkowitego wystudzenia na ruszcie.
- Rozsmaruj dżem porzeczkowy. Na całkowicie wystudzonym biszkopcie rozprowadź równą warstwę dżemu z czarnej porzeczki. To jedyna warstwa, która nie wymaga chłodzenia, więc możesz w tym czasie zająć się kremem kokosowym.
- Zagotuj krem kokosowy. Mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną i żółtko wymieszaj dokładnie w niewielkiej części chłodnego mleka, żeby nie było grudek. Resztę mleka z cukrem i wiórkami kokosowymi zagrzej w garnku, wlej zaciąg mąkowy i mieszaj bez przerwy na średnim ogniu, aż masa zgęstnieje i zacznie bulgotać przez około 1-2 minuty. To ważne, bo żółtko musi się dobrze dogrzać, żeby krem był bezpieczny.
- Wystudź i ubij z masłem. Gorący krem przełóż do miski, przykryj folią dotykającą powierzchni i wystudź najpierw w temperaturze pokojowej, a potem dobrze w lodówce. Miękkie masło ubij na puszysto, dodawaj do niego wystudzony krem łyżka po łyżce, miksując, aż masa będzie gładka i lśniąca. Rozsmaruj na warstwie dżemu.
- Ubij masę śmietanową. Żelatynę zalej wodą, odczekaj kilka minut i rozpuść w ciepłej kąpieli wodnej, nie doprowadzając do wrzenia. Zimną śmietankę ubij z cukrem pudrem na sztywno, a na koniec, wciąż miksując, wlej letnią żelatynę. Natychmiast rozprowadź masę na kremie kokosowym, zanim zacznie tężeć.
- Schłodź i pokrój. Wstaw całe ciasto do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc. Krój na kwadraty ostrym nożem, zanurzanym w ciepłej wodzie i osuszanym przed każdym cięciem, żeby przekroje były czyste.
Jaki mak sprawdzi się najlepiej
Do tego biszkoptu wystarczy suchy mak, zmielony na sypki proszek, który dostajesz w sklepie w torebce opisanej jako mak do ciast. Nie trzeba go zalewać mlekiem ani mielić w domu, bo w tej ilości biszkopt i tak ma dużo wilgoci z jajek i cukru. Jeśli masz tylko całe ziarna maku, zmiel je dwa razy w elektrycznym młynku albo przepuść przez maszynkę do mięsa z sitkiem na mak, inaczej zostaną całe i będą gorzkie w ugryzieniu. Wersja z mokrą masą makową też zadziała, ale wtedy odejmij jedną łyżkę mąki z przepisu, bo masa wniesie dodatkową wilgoć. Mak starzeje się i gorzknieje, więc kupuj go w małych paczkach i trzymaj w lodówce, jeśli robisz wypieki rzadziej niż raz w miesiącu.
Dlaczego krem kokosowy musi się zagotować
Krem kokosowy ma w sobie surowe żółtko, które zagęszcza budyń i daje mu kolor, ale musi się dobrze podgrzać, żeby było bezpieczne. Mieszanki na bazie jajek warto podgrzewać do co najmniej 71°C, co w praktyce oznacza wyraźne bulgotanie na patelni przez minutę lub dwie, zgodnie z wytycznymi amerykańskiej FDA dotyczącymi bezpieczeństwa jajek. Mieszaj bez przerwy, bo żółtko lubi się ścinać przy dnie garnka, zwłaszcza gdy ogień jest za duży. Jeśli masa zrobi się grudkowata, przetrzyj ją przez sitko, zanim połączysz z masłem. Krem musi być całkowicie zimny, najlepiej z lodówki, inaczej masło się rozpuści i cała masa zrobi się wodnista.
Jak ustabilizować masę śmietanową
Sama ubita śmietana po kilku godzinach w cieple zaczyna puszczać wodę i opadać, dlatego ta warstwa potrzebuje żelatyny. Rozpuszczoną żelatynę wlewaj do śmietany letnią, nigdy gorącą, bo gorąca żelatyna od razu tworzy w ubitej śmietanie małe, gumowate grudki. Jeśli boisz się tego kroku, możesz odłożyć dwie łyżki ubitej śmietany, wymieszać je z żelatyną na gładko, a potem połączyć z resztą masy. Ubita i ustabilizowana śmietana trzyma formę wyraźnie dłużej niż zwykła bita śmietana, co pozwala ciastu spokojnie postać w lodówce przez dzień czy dwa.
Zamienniki, gdy czegoś nie masz
Dżem z czarnej porzeczki możesz zastąpić wiśniowym albo malinowym, trzymaj się tylko czegoś wyraźnie kwaśnego, żeby ciasto nie było mdłe. Pastę kokosową zastąpi łyżeczka aromatu kokosowego albo po prostu dodatkowa łyżka wiórków w kremie. Mąkę pszenną w biszkopcie i kremie da się wymienić na miks mąk bezglutenowych w tej samej ilości, choć biszkopt wyjdzie trochę bardziej kruchy. Śmietankę 36% trzeba zostawić bez zmian, śmietanka o niższej zawartości tłuszczu nie ubije się na tyle sztywno, żeby utrzymać górną warstwę.
Przechowywanie placka na kolejne dni
To ciasto ma na wierchu ubitą śmietanę i masło w kremie kokosowym, więc nie może stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, zgodnie z ogólnymi zasadami dla produktów na bazie śmietany opisanymi przez uniwersytecką poradnię żywieniową Iowa State University Extension. W lodówce, dobrze przykryty, placek spokojnie przetrzyma 2-3 dni, a dzięki żelatynie w masie śmietanowej przekroje zostają równe nawet drugiego dnia. Nie zamrażaj całego ciasta, bita śmietana po rozmrożeniu robi się wodnista, ale sam biszkopt z dżemem, bez kremów, zamraża się bez problemu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zastąpić dżem z czarnej porzeczki innym?
Tak, każdy gęsty, kwaskowaty dżem zadziała, na przykład wiśniowy, malinowy albo z czerwonej porzeczki. Unikaj dżemów bardzo słodkich i rzadkich, bo przełamują mniej słodyczy kremów i mogą rozmoczyć biszkopt.
- Jak długo można przechowywać placek makowo-kokosowy Bajka?
W lodówce, dobrze przykryty, placek smakuje najlepiej przez 2-3 dni. Dłużej trzymany zaczyna tracić świeżość warstwy śmietanowej, nawet jeśli jest ustabilizowana żelatyną.
- Czy mogę przygotować ten placek dzień wcześniej?
Tak, to nawet dobry pomysł, bo ciasto musi się dobrze schłodzić, zanim pokroisz je na kawałki. Przygotuj je wieczorem, zostaw w lodówce na noc, a na drugi dzień po prostu pokrój i podaj.
- Co zrobić, jeśli krem kokosowy się rozwarstwia?
Najczęściej to znaczy, że masło i krem miały za różną temperaturę względem siebie. Odstaw masę na kilka minut w temperaturze pokojowej i ubijaj dalej, a jeśli to nie pomoże, dodaj łyżkę bardzo miękkiego masła i miksuj, aż się połączy.
- Czy da się zrobić wersję bezglutenową?
Tak, wystarczy zamienić mąkę pszenną w biszkopcie i w kremie kokosowym na gotowy bezglutenowy miks mąk w tej samej ilości. Biszkopt wyjdzie odrobinę bardziej kruchy, ale pozostałe warstwy nie zmienią się wcale.
- Z czym najlepiej podawać ten placek?
Najlepiej smakuje z kawą albo herbatą, bo kwaskowaty dżem i słodkie kremy równoważą się z czymś gorzkawym do picia. Na talerzu wystarczy sam kawałek, bez dodatkowych sosów czy owoców, bo ma już cztery różne tekstury.