Pin it
Blok czekoladowy to jeden z tych deserów, które robi się bez przepisu w głowie, bo każda babcia miała swoją wersję. Gęsta czekoladowa masa z kawałkami herbatników twardnieje w lodówce w jeden gładki blok. Kroi się go w cienkie plastry, prawie jak pasztet.
To deser, którego nie trzeba piec i który nie wymaga wprawy. Cała trudność sprowadza się do jednego momentu, do dodania mleka w proszku we właściwej temperaturze. Reszta to mieszanie i czekanie, aż blok stężeje w lodówce.
Zrobisz go wieczorem, a rano pokroisz na grube, czekoladowe kromki do kawy albo na deser po obiedzie.
Z Czego Zrobisz Ten Blok Czekoladowy
Ten deser trzyma się na maśle, kakau i mleku w proszku. Wybierz kakao ciemne i mocno przetworzone, da dużo głębszy kolor i smak niż jasne kakao naturalne.
- Masło. Baza masy, daje jej kremowość i pozwala stężeć po schłodzeniu.
- Cukier puder. Słodzi i rozpuszcza się gładko w gorącym maśle, bez chrupiących kryształków.
- Mleko. Rozcieńcza masę na tyle, by kakao i mleko w proszku dały się w nią wmieszać.
- Kakao. Odpowiada za głęboki, gorzkawy smak czekolady. Im lepszej jakości, tym mocniejszy aromat.
- Mleko w proszku pełnotłuste. Zagęszcza masę do gęstej konsystencji, w której łyżka stoi prosto. To ono trzyma cały blok w kupie.
- Herbatniki. Pokruszone na nierówne kawałki dają charakterystyczną teksturę, chrupiącą w środku i miękką na zewnątrz.
- Orzechy (opcjonalnie). Dodają chrupkości i przełamują słodycz.
- Rodzynki (opcjonalnie). Wnoszą nutę kwaskowatości i lekką lepkość.
Jak Krok po Kroku Powstaje Blok
- Zagotuj masę maślaną. W rondelku na małym ogniu roztop masło z cukrem, mlekiem i kakao. Mieszaj, aż się połączą i lekko zabulgoczą przy brzegach, około 5 minut.
- Ostudź kilka minut. Zdejmij rondelek z ognia i odstaw na 5-10 minut. Zbyt gorąca masa zwarzy mleko w proszku i zrobi grudki.
- Wmieszaj mleko w proszku. Dodawaj je partiami i mieszaj energicznie trzepaczką lub łyżką. Masa jest gotowa, gdy postawiona w niej łyżka nie przewraca się.
- Dołóż herbatniki i dodatki. Wsyp pokruszone herbatniki, orzechy i rodzynki. Mieszaj, aż każdy kawałek pokryje się czekoladową masą.
- Uformuj blok. Przełóż masę do keksówki wyłożonej folią spożywczą lub papierem. Dociśnij ją mocno dłonią lub grzbietem łyżki, żeby nie zostały puste kieszenie powietrza.
- Schłodź i pokrój. Wstaw do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc. Wyjmij blok za brzegi folii i pokrój ostrym nożem na plastry.
Sekret Gładkiej Czekoladowej Masy
Największym wyzwaniem w tym przepisie nie są składniki, tylko temperatura. Mleko w proszku dodane do zbyt gorącej masy zwarzy się i zrobi drobne grudki, których nie da się już rozbić. To dlatego liczy się forma proszku, który powstaje przez odparowanie wody ze zwykłego mleka. Więcej o tym pisze Wikipedia. Poczekaj, aż masa maślana przestanie parować i będzie tylko ciepła. Dodawaj proszek małymi partiami i mieszaj energicznie, najlepiej trzepaczką. Jeśli mimo wszystko zobaczysz grudki, dolej łyżkę zimnego mleka i mieszaj dalej, aż masa znów będzie gładka i błyszcząca. Ta sama zasada rządzi wieloma masami na bazie mleka w proszku. Widać ją też w kremie do chatki Baby Jagi, który musi mieć równie gładką konsystencję.
Najczęstszy Błąd przy Kruszeniu Herbatników
Kruszenie herbatników na zbyt drobny pył to najczęstszy powód, dla którego blok wychodzi zbity i jednolity zamiast chrupiący. Połam je ręką lub tłuczkiem na nierówne kawałki, wielkości kciuka i mniejsze. Duże fragmenty dają kontrast, twardsze kęsy obok gładkiej czekoladowej masy, a to właśnie ta tekstura odróżnia dobry blok od przeciętnego. Jeśli lubisz więcej chrupkości, zostaw jedną czwartą herbatników w większych kawałkach i dodaj je na końcu. Mieszaj wtedy delikatnie łyżką zamiast trzepaczki, żeby się nie pokruszyły jeszcze bardziej.
Zamienniki i Warianty Bloku Czekoladowego
Blok czekoladowy znosi sporo modyfikacji. Zamiast herbatników maślanych sprawdzą się herbatniki pełnoziarniste albo ciasteczka owsiane, dadzą bardziej orzechowy posmak. Orzechy włoskie możesz zastąpić laskowymi albo migdałami. Rodzynki zamień na suszoną żurawinę, jeśli wolisz smak mniej słodki i bardziej kwaskowaty. Osoby na diecie bezglutenowej mogą sięgnąć po herbatniki bezglutenowe, dziś dostępne w większości sklepów. Dla ciemniejszej, bardziej gorzkiej wersji zwiększ ilość kakao o łyżkę i odrobinę zmniejsz cukier. Podobne zamienniki sprawdzają się też w przekładańcu bez pieczenia, innym klasyku kuchni bez piekarnika.
Skąd Naprawdę Wziął Się Blok Czekoladowy
Blok czekoladowy to deser rodem z czasów, gdy prawdziwa czekolada bywała trudno dostępna. Kakao i mleko w proszku były wtedy tańszą, trwalszą alternatywą. W Polsce Ludowej gospodynie łączyły to, co miały pod ręką, z herbatnikami z najbliższego sklepu. Tak powstał deser, który nie wymagał piekarnika ani rzadkich składników. Podobna logika stoi za ciastem leniwej synowej, zbudowanym z tych samych kakaowych herbatników. Dziś robimy go nie z konieczności, ale dlatego, że smakuje jak dzieciństwo. To też po prostu jeden z najprostszych sposobów na czekoladowy deser.
Przechowywanie i Mrożenie Bloku Czekoladowego
Blok czekoladowy dobrze znosi chłodzenie, bo dzięki mlekowi w proszku i maślanej bazie nie wysycha szybko. Przechowywany szczelnie owinięty folią w lodówce, wytrzyma spokojnie do tygodnia. Możesz go też zamrozić w całości lub w plastrach przełożonych papierem do pieczenia, na do trzech miesięcy. Przed podaniem wystarczy przełożyć go do lodówki na kilka godzin. Gotowe dania mleczne najlepiej trzymać w lodówce poniżej 4°C, jak przypomina amerykańska agencja FDA. Nie zostawiaj bloku poza lodówką na dłużej niż godzinę, zwłaszcza latem, bo masło w nim zawarte zaczyna się rozpuszczać.
Jak Podawać Blok Czekoladowy na Stole
Blok czekoladowy kroi się najlepiej na zimno, prosto z lodówki. Używaj cienkiego, ostrego noża, żeby plastry nie kruszyły się na brzegach. Podawaj go samodzielnie, do kawy albo szklanki zimnego mleka, tak jak jadło się go najczęściej. Odrobina bitej śmietany albo świeżych malin obok plastra dobrze przełamuje słodycz i dodaje deserowi lżejszego charakteru. Na przyjęciu pokrój go w cieńsze, kanapkowe plasterki. To gęsty, sycący deser, więc niewielka porcja w zupełności wystarczy. Jeśli lubisz gęste, kremowe desery bez pieczenia, spróbuj też ciasta Philadelphia z Nutellą.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy blok czekoladowy trzeba piec?
Nie, to deser całkowicie bez pieczenia. Cała robota polega na podgrzaniu masy na kuchence i schłodzeniu jej w lodówce. Piekarnik nie jest tu w ogóle potrzebny.
- Jakie herbatniki najlepiej sprawdzą się w bloku czekoladowym?
Najlepiej wypadają klasyczne herbatniki maślane typu petit beurre, bo są kruche i nie rozpadają się w drobny pył. Możesz też użyć herbatników pełnoziarnistych albo ciasteczek owsianych dla bardziej orzechowego smaku. Unikaj tylko bardzo miękkich, wilgotnych ciastek, bo rozmiękną zbyt szybko.
- Jak długo blok czekoladowy wytrzyma w lodówce i czy można go zamrozić?
Szczelnie owinięty folią blok wytrzyma w lodówce do tygodnia. Możesz go też zamrozić w całości lub w plastrach przełożonych papierem do pieczenia na do trzech miesięcy, a przed podaniem po prostu przełożyć na kilka godzin do lodówki.
- Dlaczego moja masa się rozwarstwiła i jak to naprawić?
Zwykle to znak, że mleko w proszku dodano do zbyt gorącej masy albo za szybko. Zdejmij masę z ognia, dodaj łyżkę zimnego mleka i mieszaj energicznie, aż znów zrobi się gładka i błyszcząca.
- Czy mogę zrobić blok czekoladowy bez orzechów lub rodzynek?
Tak, oba dodatki są opcjonalne i deser bez nich nadal świetnie się trzyma. Możesz je zastąpić wiórkami kokosowymi, kawałkami suszonych moreli albo po prostu zwiększyć ilość herbatników.
- Ile porcji wychodzi z jednej formy i jak podawać blok?
Z keksówki o długości około 20 centymetrów wychodzi zwykle 12 do 14 plastrów. Podawaj go na zimno, pokrojony w cienkie kawałki, samodzielnie albo z kawą czy szklanką zimnego mleka.
- Czy mleko w proszku można czymś zastąpić?
To najtrudniejszy do zastąpienia składnik, bo odpowiada za konsystencję całego bloku. Najbliższym zamiennikiem jest odżywka mleczna dla niemowląt bez dodatku cukru, ale efekt może się nieznacznie różnić teksturą.
