Pin it
To jest ciasto, które robię, kiedy ktoś w domu mówi "chcę coś naprawdę czekoladowego", a nie ma czasu na skomplikowany tort. Jedna blaszka, prosty blat na maślance i błyszcząca polewa, która sama rozlewa się po cieście.
Kokos na wierchu nie jest tu dekoracją dla oka. Dodaje chrupkości i lekkiej słodkiej nuty, która łamie intensywność gorzkiej czekolady. Krój na kwadraty i trzymaj pod ręką, bo zwykle nie stoi długo.
Co znajdziesz w tej blaszce
Postaw na dobre kakao i prawdziwą gorzką czekoladę, bo to od nich zależy, jak mocno czekoladowe wyjdzie całe ciasto. Maślanka i olej zamiast samego masła dają wilgotny, długo świeży blat.
- Mąka pszenna. Daje ciastu strukturę, ale w tej proporcji blat zostaje miękki, nie gumowaty.
- Cukier. Słodzi i pomaga utrzymać wilgotność blatu przez kilka dni.
- Kakao naturalne. Odpowiada za mocno czekoladowy kolor i smak, a razem z sodą pomaga ciastu wyrosnąć.
- Soda oczyszczona i proszek do pieczenia. Razem podnoszą blat, dzięki czemu nie wychodzi płaski i ciężki.
- Sól. Wyostrza smak czekolady, choć jej ilość jest niewielka.
- Jajka. Spajają ciasto i dodają mu sprężystości.
- Maślanka. Zmiękcza miękisz i wprowadza lekką kwasową nutę, która współpracuje z sodą.
- Olej rzepakowy. Utrzymuje ciasto wilgotne dłużej niż samo masło.
- Ekstrakt z wanilii. Zaokrągla smak kakao i czekolady.
- Wrząca woda lub gorąca kawa. Rozprowadza kakao i wzmacnia jego smak, dzięki czemu ciasto jest naprawdę mocno czekoladowe.
- Gorzka czekolada. Baza polewy, im wyższa zawartość kakao, tym mniej słodka i bardziej intensywna wychodzi polewa.
- Masło. Daje polewie gładkość i blask po stężeniu.
- Śmietanka kremówka. Rozprowadza czekoladę i zapobiega jej ścięciu.
- Wiórki kokosowe. Dodają chrupkości i łamią intensywność czekolady na wierchu.
Jak upiec blat i polewę
- Przygotuj piekarnik i blachę. Nagrzej piekarnik do 175 st. C i wyłóż blachę o wymiarach około 23 na 33 cm papierem do pieczenia.
- Wymieszaj suche składniki. W dużej misce połącz mąkę, cukier, kakao, sodę, proszek do pieczenia i sól.
- Dodaj mokre składniki. Wlej jajka, maślankę, olej i ekstrakt z wanilii, a następnie wymieszaj trzepaczką do gładkości.
- Rozjaśnij ciasto wodą. Dolej wrzącą wodę lub gorącą kawę i wymieszaj, aż ciasto zrobi się płynne i lejące, to normalne przy tak czekoladowym blacie.
- Piecz blat. Przelej ciasto do blachy i piecz 25 do 30 minut, aż wykałaczka wbita na środku wyjdzie czysta.
- Zrób polewę. Czekoladę, masło i śmietankę podgrzewaj na małym ogniu albo w kąpieli wodnej, mieszając do gładkiej, błyszczącej masy.
- Polej jeszcze ciepły blat. Rozprowadź polewę szpatułką po całej powierzchni, zanim zacznie tężeć.
- Posyp kokosem i ostudź. Obsyp wiórkami kokosowymi, zanim polewa stężeje, odstaw na 30 do 40 minut w temperaturze pokojowej, potem pokrój na kawałki.
Jak wybrać kakao do tego ciasta
Kakao, które masz w szafce, ma większe znaczenie niż się wydaje. Naturalne kakao jest kwaśne i reaguje z sodą oczyszczoną, dzięki czemu blat ładnie wyrasta. Alkalizowane kakao, zwane też holenderskim, jest zneutralizowane i prawie nie ma kwasowości, więc potrzebuje przede wszystkim proszku do pieczenia. Jak wyjaśnia poradnik Iowa State University Extension, zamiana jednego kakao na drugie bez zmiany proporcji środków spulchniających może zepsuć wyrastanie ciasta. W tym przepisie użyj kakao naturalnego, bo receptura jest liczona pod sodę oczyszczoną. Jeśli masz tylko kakao holenderskie, zostaw sodę, ale dodaj drugą łyżeczkę proszku do pieczenia.
Sekret lśniącej, gładkiej polewy
Polewa, która pęka albo robi się matowa, zwykle ma jedną z dwóch przyczyn. Pierwsza to zbyt gorąca czekolada, podgrzewana bezpośrednio na dużym ogniu, przez co tłuszcz się rozdziela. Druga to odrobina wody, która wpadła do roztopionej czekolady i spowodowała, że masa się zważyła. Podgrzewaj czekoladę z masłem i śmietanką na małym ogniu albo w kąpieli wodnej, mieszając spokojnie, aż będzie lśniąca i jednolita. Polewaj nią blat, kiedy jest jeszcze ciepły, ale nie gorący, bo zbyt gorące ciasto rozrzedzi polewę, a zbyt chłodne nie da jej się ładnie rozprowadzić. Kokos sypiemy od razu, zanim polewa zacznie tężeć na powierzchni, inaczej wiórki po prostu z niej obsypią się.
Jak i jak długo przechowywać ciasto
To ciasto jest w pełni upieczone, więc jajka w blacie nie stanowią ryzyka, ale polewa zawiera masło i śmietankę, które są bardziej delikatne. Według wskazówek Iowa State University Extension, zwykłe ciasta bez nadzienia z nabiału mogą stać przykryte w temperaturze pokojowej 2 do 3 dni, a wypieki z dodatkiem śmietany lepiej trzymać w lodówce. Dla bezpieczeństwa trzymaj to ciasto przykryte w temperaturze pokojowej maksymalnie 2 dni, a jeśli chcesz, żeby wytrzymało dłużej, przełóż je do lodówki na maksymalnie 5 do 6 dni w zamkniętym pojemniku. Przed podaniem z lodówki odstaw kawałek na kilkanaście minut, polewa wtedy znowu zrobi się błyszcząca i miękka.
Zamienniki, które naprawdę działają
Maślankę możesz zamienić na mleko z łyżką soku z cytryny albo na jogurt naturalny rozrobiony odrobiną wody. Olej rzepakowy zamienisz na olej słonecznikowy albo roztopione masło, choć wtedy blat będzie odrobinę mniej wilgotny następnego dnia. Jeśli potrzebujesz wersji bez laktozy, użyj mleka roślinnego z octem jabłkowym zamiast maślanki, margaryny roślinnej w polewie i śmietanki kokosowej zamiast kremówki. Na wersję bez glutenu wymień mąkę pszenną na uniwersalną mieszankę mąk bezglutenowych z ksantanem, blat wyjdzie trochę gęstszy, ale wciąż dobry. Możesz też dosypać do ciasta garść posiekanych orzechów włoskich albo startą skórkę z pomarańczy, która ładnie gra z gorzką czekoladą.
Z czym podać mocno czekoladowe ciasto
To ciasto najlepiej smakuje w temperaturze pokojowej, kiedy polewa jest miękka, a blat puszysty. Podawaj je z kawą albo mocną czarną herbatą, które przełamują słodycz polewy. Dzieciom świetnie pasuje szklanka chłodnego mleka. Jeśli robisz je na większe spotkanie, pokrój na mniejsze kwadraty niż na zwykły podwieczorek, bo w towarzystwie innych słodkości ludzie sięgają po kawałek więcej niż raz. Dobrze sprawdza się też jako prosty tort na szybko, bez układania warstw, wystarczy ułożyć kawałki na półmisku i udekorować dodatkową łyżką wiórków kokosowych.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć kakao holenderskiego zamiast naturalnego?
Tak, ale zmień proporcje spulchniaczy. Zostaw sodę oczyszczoną w niewielkiej ilości i dodaj drugą łyżeczkę proszku do pieczenia, bo kakao alkalizowane nie ma kwasowości potrzebnej do reakcji z samą sodą. Smak i kolor ciasta będą bardzo podobne.
- Jak długo i jak przechowywać to ciasto?
Przykryte ciasto wytrzyma w temperaturze pokojowej do 2 dni. Na dłuższe przechowywanie przełóż je do lodówki w zamkniętym pojemniku, gdzie zachowa świeżość przez 5 do 6 dni. Przed podaniem odstaw kawałek na kilka minut, żeby polewa zmiękła.
- Czy mogę upiec blat dzień wcześniej?
Tak. Upiecz i ostudź blat, a polewę zrób następnego dnia, krótko podgrzewając blat w piekarniku, żeby polewa dobrze się rozprowadziła i trzymała. Gotowe ciasto z polewą i kokosem najlepiej zjeść w ciągu 2 do 3 dni.
- Czy to ciasto można zrobić bez laktozy albo bez glutenu?
Na wersję bez laktozy użyj mleka roślinnego z odrobiną octu jabłkowego zamiast maślanki i margaryny roślinnej w polewie. Na wersję bez glutenu zamień mąkę pszenną na mieszankę mąk bezglutenowych z ksantanem, blat będzie odrobinę gęstszy, ale nadal wilgotny.
- Dlaczego moja polewa jest matowa albo się ścięła?
Najczęściej winna jest zbyt wysoka temperatura albo odrobina wody, która wpadła do czekolady. Podgrzewaj czekoladę z masłem i śmietanką na małym ogniu, mieszając spokojnie, i trzymaj łyżki i miskę suche.
- Czy mogę zamrozić to ciasto?
Najlepiej zamrozić sam blat bez polewy i kokosu, szczelnie owinięty, na okres do miesiąca. Rozmroź w lodówce, a polewę i kokos dodaj świeżo przed podaniem, żeby zachowały blask i chrupkość.
- Jaka blacha najlepiej sprawdzi się do tego ciasta?
Blacha o wymiarach około 23 na 33 cm da blat typowej wysokości dla tego rodzaju ciasta. W większej blasze upieczesz go szybciej i wyjdzie płytszy, w mniejszej potrzebujesz więcej czasu, sprawdzaj wykałaczką.