Pin it
Rumiane jabłuszka to kruche ciasteczka złożone w parach, z łyżką musu jabłkowego pomiędzy dwoma krążkami ciasta. Przez dziurkę w górnym krążku wygląda rumiany mus i cała kompozycja naprawdę przypomina miniaturowe jabłuszko.
To przepis dla kogoś, kto lubi piec, ale nie chce się bawić w skomplikowane zdobienia. Ciasto jest proste w zagnieceniu, a mus robi się sam na patelni, gdy ciasteczka stygną po wyjęciu z piekarnika.
Jedyna cierpliwość, jakiej wymaga ten przepis, to odczekanie. Mus musi stężeć, a ciasteczka skleić się w całość, co zajmuje jeszcze 1-2 godziny po złożeniu. Sama praca, od zagniecenia ciasta do wyjęcia ciasteczek z piekarnika, zajmuje około półtorej godziny.
Co trafia do kruchych jabłuszek
Lista jest krótka i opiera się na typowych składnikach z polskiej kuchni. Postaw na dobre masło i jabłka o wyraźnym, kwaskowym smaku, bo to one niosą cały charakter ciasteczek.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta. Najlepsza jest tu mąka tortowa, bo daje delikatniejszą, kruchą konsystencję.
- Zimne masło. Odpowiada za kruchość. Musi być naprawdę chłodne, inaczej ciasto zrobi się twarde po upieczeniu.
- Żółtka. Spajają ciasto i dodają mu bogatego, maślanego smaku, bez utwardzania go białkiem.
- Śmietana 18%. Dodaje wilgoci i delikatności. Dzięki niej ciasto łatwiej się rozwałkowuje.
- Szczypta soli. Wzmacnia smak masła i równoważy słodycz ciasta.
- Cukier puder. Lekko słodzi ciasto i rozpuszcza się równomiernie, więc nie zostają w nim grudki.
- Jabłka. To rdzeń nadzienia. Wybierz odmianę kwaskową, która po podsmażeniu zachowuje wyraźny smak.
- Sok z cytryny. Chroni starte jabłka przed ciemnieniem i podkreśla ich smak.
- Galaretka pomarańczowa w proszku. Zagęszcza mus i pomaga mu stężeć po wystudzeniu. Bez niej nadzienie byłoby zbyt wodniste.
- Konfitura z płatków róży. Dodaje musowi głębszego koloru i kwiatowego aromatu, można ją pominąć.
Jak złożyć jabłuszko krok po kroku
- Zagnieć ciasto. Mąkę przesiej do miski. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i posiekaj nożem na drobne grudki. Wsyp żółtka, cukier puder, sól i śmietanę, szybko zagnieć w zwartą kulę. Jeśli ciasto klei się do rąk, dosyp odrobinę mąki. Owiń je folią i schłodź w lodówce przez 30 minut.
- Zrób mus jabłkowy. W tym czasie obierz jabłka i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Skrop sokiem z cytryny, żeby nie ściemniały. Podsmażaj na małym ogniu z cukrem przez 6-8 minut, aż sok odparuje a jabłka zmiękną. Zdejmij z ognia, wsyp galaretkę w proszku i dodaj konfiturę z róży. Wymieszaj, aż proszek się rozpuści, i odstaw do przestudzenia.
- Rozwałkuj i wykrój krążki. Schłodzone ciasto rozwałkuj na placek o grubości 3-4 mm. Szklanką lub foremką o średnicy około 6 cm wykrawaj krążki. Z połowy krążków wycinaj mniejszą foremką środek, o średnicy 2-3 cm, tak by powstały pierścienie na wierchy ciasteczek.
- Upiecz ciasteczka. Krążki i pierścienie ułóż na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, w niewielkich odstępach. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180°C przez 12-15 minut, do uzyskania złotego, rumianego koloru na brzegach. Przestudź chwilę na blasze, a potem przełóż na ruszt.
- Złóż ciasteczka. Na pełne krążki nałóż po łyżeczce przestudzonego musu. Przykryj pierścieniem, lekko dociskając brzegi, tak by mus wyszedł odrobinę przez otwór i wyglądał jak rumiany bok jabłuszka.
- Odstaw do stężenia. Złożone ciasteczka przełóż do pudełka lub na talerz i wstaw do lodówki na 1-2 godziny. Mus musi stężeć, żeby ciasteczka trzymały się w całości i dało się je swobodnie przenosić.
Sekret kruchego ciasta bez gumowatości
Kruchość tego ciasta zależy prawie wyłącznie od temperatury masła. Zimne, twarde masło trzyma formę, dopóki nie trafi do piekarnika. Potem stopniowo się rozpuszcza i rozdziela warstwy mąki, zamiast w nią od razu wsiąkać. Jeśli masło zmięknie wcześniej, wiąże się z mąką równomiernie i rozwija w niej więcej glutenu. Efektem jest ciasto twarde, nie kruche. Podobny mechanizm opisuje poradnik Utah State University Extension o pieczeniu kruchych spodów. Tłuszcz otula cząstki mąki i ogranicza wchłanianie wody, co spowalnia tworzenie glutenu.
Drugi czynnik to czas pracy z ciastem. Im krócej je mieszasz i zagniatasz, tym lepiej trzyma kruchość. Po wyjęciu z lodówki rozwałkuj je szybko, najlepiej między dwoma arkuszami papieru, żeby nie dogrzewać go dłońmi. Żółtka warto trzymać w lodówce do ostatniego momentu, zgodnie z zasadami amerykańskiej agencji FSIS dotyczącymi przechowywania jaj. Surowe żółtka najlepiej czują się w chłodzie aż do użycia.
Jak wybrać jabłka na mus
Do musu najlepiej nadają się jabłka kwaskowe i twarde, na przykład szara reneta albo antonówka. Trzymają kształt podczas podsmażania i dają wyraźny, niezbyt słodki smak, który dobrze kontrastuje z maślanym ciastem. Jabłka bardzo słodkie i mączyste rozpadają się szybciej i mogą dać mus bez charakteru.
Jeśli kupujesz jabłka na zapas, przechowuj je w chłodnym miejscu. Najlepsza jest lodówka i osobna szuflada na warzywa i owoce. Michigan State University Extension podaje, że jabłka najdłużej zachowują twardość w temperaturze zbliżonej do 0-4°C i przy wysokiej wilgotności. W cieple pokojowym miękną i tracą chrupkość w ciągu kilku dni, więc kupuj je na bieżąco, jeśli nie masz chłodnej piwnicy.
Czego unikać przy musie jabłkowym
Najczęstszy problem to zbyt wodnisty mus, który rozmiękcza spód ciasteczka i wycieka przy składaniu. Dzieje się tak, gdy jabłka podsmażysz za krótko albo na zbyt dużym ogniu, przez co sok nie ma czasu odparować. Trzymaj średni, spokojny ogień i mieszaj często, aż masa zgęstnieje i zacznie odstawać od dna patelni.
Drugi błąd to zbyt ciepły mus w momencie składania. Gorące nadzienie rozmiękcza ciasto i utrudnia uzyskanie równych, trzymających się w całości ciasteczek. Przestudź mus do temperatury pokojowej, a najlepiej odstaw go jeszcze na chwilę do lodówki, zanim zaczniesz nakładać go na krążki.
Zamienniki w cieście i nadzieniu
Galaretkę pomarańczową możesz zamienić na cytrynową albo truskawkową, zmieni się tylko odcień i lekki aromat musu, nie jego konsystencja. Konfiturę z płatków róży spokojnie możesz pominąć albo zastąpić łyżką konfitury z czarnej porzeczki lub malin, efekt będzie równie ładny.
W cieście śmietanę 18% zastąpi gęsty jogurt naturalny w tej samej ilości. Jeśli nie masz cukru pudru, zmiel w blenderze zwykły cukier kryształ na drobny proszek. Mąkę pszenną możesz częściowo zamienić na mąkę orkiszową, do jednej trzeciej całości. Ciasto będzie wtedy odrobinę ciemniejsze i bardziej orzechowe w smaku.
Jak przechowywać gotowe ciasteczka
Złożone ciasteczka trzymaj w lodówce w zamkniętym pudełku. Zjedz je najlepiej w ciągu trzech dni. Mus z galaretką trzyma wilgoć, dlatego ciasto z czasem robi się coraz bardziej miękkie, podobnie jak w szarlotce przełożonej kremem. Jeśli zauważysz pleśń albo nietypowy zapach, wyrzuć cały pojemnik.
Same krążki ciasta, jeszcze bez musu, możesz upiec wcześniej i przechować w zamkniętym pudełku w temperaturze pokojowej przez dzień lub dwa. Surowe, nierozwałkowane ciasto świetnie znosi też zamrażanie. Owiń je ciasno folią i przełóż do zamrażarki na później, a przed użyciem rozmroź je powoli w lodówce.
Najczęściej zadawane pytania
- Czym jest galaretka w proszku w tym przepisie i czy jest konieczna?
To sucha galaretka owocowa w proszku, użyta tu jako naturalny zagęstnik musu, a nie jako gotowy deser do rozpuszczenia w wodzie. Dzięki niej mus stężeje po wystudzeniu i nie wycieka z ciasteczek. Możesz ją zastąpić łyżką skrobi ziemniaczanej wymieszanej z gorącym musem, choć smak będzie wtedy mniej słodki.
- Czy mogę zrobić te ciasteczka bez konfitury z róży?
Tak, spokojnie możesz ją pominąć. Mus będzie wtedy jaśniejszy i mniej kwiatowy w smaku. Dobrze sprawdzi się też łyżka konfitury z czarnej porzeczki, malin albo moreli, w zależności od tego, co masz w spiżarni.
- Jak długo można przechowywać gotowe rumiane jabłuszka?
Najlepiej smakują świeże, w ciągu pierwszych dwóch lub trzech dni od złożenia, przechowywane w lodówce w zamkniętym pudełku. Z czasem ciasto robi się coraz bardziej miękkie od wilgotnego musu, co nie jest wadą, tylko naturalną cechą tego wypieku.
- Dlaczego mus musi stężeć przed podaniem ciasteczek?
Świeżo zrobiony mus jest wciąż płynny i ciepły, więc rozmiękcza ciasto i wycieka przy składaniu. Po 1-2 godzinach w chłodzie, dzięki galaretce w proszku, nadzienie gęstnieje i trzyma formę, a ciasteczka można swobodnie przenosić bez rozklejania się.
- Czy mogę zrobić te ciasteczka z gotowym dżemem jabłkowym?
Tak, jeśli masz mało czasu, gęsty dżem jabłkowy albo powidła zastąpią domowy mus. Wybierz odmianę gęstą, a nie płynną, bo rzadki dżem wycieknie z ciasteczek podczas składania.
- Z czym podawać rumiane jabłuszka?
Najlepiej smakują z herbatą albo kawą, jako dodatek do popołudniowego podwieczorku. Dobrze też wyglądają na świątecznym stole obok innych drobnych wypieków, bo są niewielkie i łatwo się je bierze do ręki.