Pin it
Makuszek z ananasem to jedno z tych ciast, które od razu pachną niedzielnym popołudniem u babci. Maślany spód z makiem, warstwa słodkiego ananasa i chrupiąca beza na wierchu, która pod nożem pęka jak skorupka.
To ciasto robi się bez miksera planetarnego i bez specjalnych umiejętności, choć sama beza wymaga odrobiny cierpliwości. Jeśli lubisz makowiec, ale chcesz czegoś prostszego i bardziej wilgotnego, to dobry wybór na kawę, herbatę albo rodzinną niedzielę.
Co trafia do makowego ciasta
Do tego ciasta wybierz suchy, nierozgnieciony mak i masło w temperaturze pokojowej, żeby dobrze się ubiło z cukrem. Ananas kupuj w syropie, nie w zalewie z soku, bo lepiej się odsącza i nie rozmoczy ciasta.
- Masło. Nadaje ciastu maślany smak i wilgotną, zbitą strukturę typową dla makuszka.
- Cukier puder. Rozpuszcza się szybciej niż cukier kryształ, dzięki czemu ciasto wychodzi gładkie.
- Jajka. Spulchniają ciasto i wiążą masło z mąką w jednolitą masę.
- Mąka pszenna. Tworzy strukturę ciasta, wystarczająco zbitą, by utrzymać warstwę ananasa.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za lekkie uniesienie ciasta mimo dużej ilości masła.
- Suchy mak. Daje charakterystyczny chrupki posmak i ciemne kreski w cieście i w bezie.
- Ananas z puszki. Dodaje słodko-kwaśnej wilgoci, która przełamuje maślaną gęstość ciasta.
- Białka jaj. Ubite na sztywno tworzą chrupiącą bezę, która przykrywa i chroni wilgotny środek.
- Cukier do bezy. Stabilizuje piankę i daje jej błyszczącą, kruchą skórkę po wypieczeniu.
Od ciasta do chrupiącej bezy
- Przygotuj formę i piekarnik. Natłuść i wyłóż papierem do pieczenia formę o wymiarach 24 na 28 cm. Nagrzej piekarnik do 180°C bez termoobiegu (160°C z termoobiegiem).
- Ubij masło z cukrem. Masło ubij z cukrem pudrem mikserem na jasną, puszystą masę, przez około 3-4 minuty. Dodawaj jajka jedno po drugim, miksując po każdym do połączenia.
- Dodaj suche składniki. Mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia, makiem i solą wsyp do masy maślanej. Wmieszaj delikatnie szpatułką, tylko do połączenia, żeby ciasto nie stężało.
- Rozłóż ciasto i ananasa. Przełóż ciasto do przygotowanej formy i wyrównaj szpatułką. Na wierzchu równomiernie rozłóż dobrze odsączone kawałki ananasa.
- Ubij bezę makową. Białka ubij ze szczyptą soli na sztywną, błyszczącą pianę. Cukier dodawaj po łyżce, ubijając dalej, aż ziarenka nie będą się czuć pod palcami, na końcu delikatnie wmieszaj mak.
- Wyłóż bezę i piecz. Bezę rozprowadź równomiernie na wierzchu ananasa, aż do krawędzi formy. Piecz 40-50 minut, aż beza będzie złocista i matowa, a wykałaczka wbita przez bezę do ciasta wyjdzie sucha.
- Ostudź i pokrój. Ciasto wystudź całkowicie w formie na ruszcie, co zajmuje około 2 godzin, inaczej beza się pokruszy. Krój ostrym nożem jednym pewnym ruchem w kwadraty, wycierając ostrze po każdym cięciu.
Sekret bezy, która się nie rozpłynie
Najczęstszy problem z bezą na cieście to wilgotny, ciągnący się środek, który nie chce dopiec. Ubijaj białka ze szczyptą soli na sztywną pianę, dodawaj cukier po łyżce i ubijaj dalej, aż masa będzie gęsta i błyszcząca, a ziarenka cukru nie będą się czuć pod palcami. Zbyt szybkie wsypanie całego cukru naraz sprawia, że beza się rozwarstwia i opada podczas pieczenia.
W cieście i w bezie są surowe białka, które muszą się dobrze dopiec. Amerykańskie służby doradztwa rolniczego zalecają, by potrawy z jajkami, w tym piany białkowe, osiągnęły w środku temperaturę co najmniej 160°F (71°C), co ogranicza ryzyko salmonelli. Jeśli nie masz termometru, piecz makuszek do momentu, gdy beza jest matowa i sucha w całym przekroju, a nie tylko na powierzchni, podobnie jak przy bezpiecznym podgrzewaniu białek stosowanym przy lukrach królewskich.
Dlaczego ananas musi być suchy
Ananas z puszki jest mokry, a jego sok rozmoczy spód ciasta, jeśli trafi do formy razem z kawałkami. Odsącz go na sitku przez kilka minut, a potem dodatkowo osusz papierowym ręcznikiem, zwłaszcza jeśli kroisz większe kawałki.
Jeśli masz czas, rozłóż kawałki na ręczniku na kwadrans przed układaniem ich na cieście. Ta jedna czynność decyduje o tym, czy spód pod ananasem wyjdzie zwarty, czy rozmoknie i się zapadnie po upieczeniu.
Zamienniki, które naprawdę się sprawdzą
Zamiast ananasa możesz użyć odsączonych brzoskwiń z kompotu albo wiśni bez pestek, tylko pamiętaj, żeby były równie dobrze odsączone. Mak możesz zastąpić częściowo zmielonym makiem, co da gładszą strukturę ciasta, ale straci charakterystyczną chrupkość w bezie.
Masło możesz zamienić na margarynę o wysokiej zawartości tłuszczu, choć ciasto wyjdzie trochę mniej aromatyczne. Mąkę pszenną da się zastąpić mieszanką bezglutenową w proporcji 1 do 1, bo beza i tak jest bezglutenowa z natury, skoro nie ma w niej mąki.
Jak kroić bezę bez jej kruszenia
Beza po wystudzeniu robi się krucha i łatwo pęka pod nożem, jeśli kroisz ją na siłę. Użyj długiego, ostrego noża i krój jednym, pewnym ruchem w dół, bez przeciągania ostrza w przód i w tył.
Przed każdym kolejnym kawałkiem wytrzyj nóż papierowym ręcznikiem. To zapobiega ciągnięciu się bezy i rozmazywaniu kawałków ananasa po powierzchni kolejnych kwadratów.
Przechowywanie i mrożenie makuszka
Przechowuj makuszek w zamkniętym pojemniku w lodówce, bo wilgotny spód z ananasem szybko się psuje w temperaturze pokojowej. Zjedz go w ciągu dwóch, trzech dni, najlepiej wyjmując kawałek na pół godziny przed podaniem, żeby beza odzyskała chrupkość.
Zamrażanie nie jest najlepszym pomysłem, bo beza po rozmrożeniu robi się wilgotna i ciągnąca, a nie chrupiąca. Jeśli chcesz zamrozić, zrób to bez bezy i dopiecz ją świeżo w dniu podania.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć świeżego ananasa zamiast konserwowego?
Tak, ale musi być dobrze dojrzały i równie dobrze odsączony. Świeży ananas jest bardziej wodnisty niż ten z puszki, więc pokrój go w drobniejsze kawałki i odciśnij nadmiar soku, inaczej spód ciasta zrobi się mokry.
- Dlaczego moja beza się rozpłynęła albo opadła?
Najczęściej cukier dodano za szybko albo białka nie zostały ubite na dość sztywno przed jego dodaniem. Dodawaj cukier po łyżce i ubijaj do momentu, gdy ziarenka przestaną się czuć pod palcami, a masa będzie gęsta i błyszcząca.
- Jak długo i jak przechowywać makuszek z ananasem?
Przechowuj go w zamkniętym pojemniku w lodówce i zjedz w ciągu dwóch, trzech dni, kiedy beza jest najchrupsza. Nie zostawiaj go długo w temperaturze pokojowej, bo wilgotny spód z ananasem łatwo się psuje.
- Czy makuszek można zamrozić?
Lepiej nie zamrażać go z bezą, bo po rozmrożeniu robi się wilgotna i ciągnąca. Możesz zamrozić sam spód z makiem i ananasem, a bezę ubić i upiec świeżo tego dnia, kiedy planujesz podanie.
- Czy to ciasto można zrobić bez glutenu?
Tak, wystarczy zamienić mąkę pszenną na bezglutenową mieszankę do wypieków w tej samej proporcji. Beza jest bezglutenowa z natury, bo nie zawiera mąki, więc zamiana dotyczy tylko spodu.
- Jaki mak wybrać do ciasta i do bezy?
Najlepiej suchy, niezmielony mak, który zachowuje chrupkość po wypieczeniu, szczególnie w bezie. Mak mielony da gładszą strukturę samego ciasta, ale w bezie zetrze się z chrupkości, która jest tu najważniejsza.
- Jak sprawdzić, że beza jest już dobrze wypieczona?
Wbij wykałaczkę przez bezę do środka, powinna wyjść sucha, a wierch powinien być matowy, nie mokry i nie lśniący jak surowa piana. Dopieczenie do suchego, a nie tylko lekko ściętego wnętrza, jest ważne, bo w bezie są surowe białka.