Pin it
To ciasto robię, kiedy chcę zaskoczyć gości czymś innym niż klasyczny sernik. Kakaowy biszkopt, krem na bazie mascarpone i warstwa herbatników moczonych w kawie dają w przekroju trzy wyraźne pasy, tak jak w filiżance latte macchiato.
Samo pieczenie i przygotowanie kremu zajmuje około godziny, ale ciasto musi odstać w lodówce minimum 6 godzin, najlepiej całą noc, czyli około 10-12 godzin. W sumie liczcie od 7 do około 12 godzin do pierwszego kawałka, dlatego najlepiej zrobić je dzień przed podaniem.
Kroi się czysto i wygląda efektownie bez dodatkowej dekoracji, więc sprawdza się na urodziny czy niedzielny obiad. Kawowy aromat jest wyczuwalny, ale delikatny, więc poradzi sobie z nim też ktoś, kto kawy nie pije na surowo.
Co znajdziecie w trzech warstwach ciasta
Do kakaowego biszkoptu wybierzcie jajka w temperaturze pokojowej, dzięki temu piana ubije się szybciej i będzie stabilniejsza. Mascarpone i śmietanka muszą być dobrze schłodzone, bo tylko wtedy krem utrzyma kształt pod warstwą herbatników.
- Jajka. Budują strukturę biszkoptu i dają mu charakterystyczną lekkość.
- Cukier. Ubity z żółtkami nadaje biszkoptowi wilgotność i słodycz.
- Mąka pszenna i mąka ziemniaczana. Razem dają biszkopt lekki, ale wytrzymały przy krojeniu.
- Kakao gorzkie. Odpowiada za kolor i głęboki smak, podkreślając nutę kawy w nasączeniu.
- Mocna kawa. Łączy wszystkie warstwy i daje ciastu smak prawdziwego latte macchiato.
- Śmietanka kremówka 36%. Ubita stanowi bazę kremu, musi być bardzo dobrze schłodzona, żeby się nie rozwarstwiła.
- Mascarpone. Dodaje kremowi gładkości i lekko maślanego smaku, bez przesadnej słodyczy.
- Żelatyna. Stabilizuje krem na noc w lodówce, dzięki czemu warstwy nie opadają przy krojeniu.
- Herbatniki okrągłe. Krótko maczane w kawie tworzą środkową, kawową warstwę ciasta.
- Kakao do oprószenia. Ostatni akcent na wierzchu, który wygląda jak pianka na filiżance.
Jak poukładać trzy warstwy ciasta
- Upiecz kakaowy biszkopt. Białka ubij ze szczyptą soli na sztywną pianę, wsypuj cukier po łyżce do lśniącej masy, dopiero potem dodaj żółtka. Przesiane mąki, kakao i proszek do pieczenia wmieszaj delikatnie szpatułką i piecz w prostokątnej formie 20x30 cm w 170°C przez 20-22 minuty.
- Zaparz kawę i ją ostudź. Mocna, zimna kawa to podstawa smaku ciasta, ciepła rozmiękczyłaby biszkopt za szybko i zepsuła żelatynę w kremie.
- Ubij krem z mascarpone i żelatyną. Zimną śmietankę ubij z cukrem pudrem na sztywno, dodaj mascarpone, a na końcu wlej rozpuszczoną i przestudzoną żelatynę, krótko mieszając do połączenia.
- Przekrój biszkopt i nasącz obie warstwy. Ostudzony biszkopt przekrój na pół w poziomie i szybko nasącz każdą warstwę kawą pędzelkiem.
- Ułóż krem i warstwę herbatników. Na dolnym biszkopcie rozsmaruj połowę kremu, a na nim połóż herbatniki krótko zamoczone w kawie, tak by powstała zwarta kawowa tafla w środku.
- Przykryj drugą warstwą kremu i biszkoptu. Rozłóż resztę kremu, przykryj nasączonym wierzchem biszkoptu i lekko dociśnij dłonią.
- Schłodź całą noc i oprósz kakao. Ciasto musi postać w lodówce minimum 6 godzin, najlepiej całą noc, dopiero potem warstwy czysto się kroją, a tuż przed podaniem oprósz wierzch kakao.
Jak uzyskać trzy wyraźne pasy
Efekt latte macchiato zależy od tego, czy warstwy zachowają kształt po przekrojeniu. Krem musi być naprawdę zimny i dobrze ubity, inaczej rozleje się między biszkoptem i herbatnikami i na talerzu zobaczycie jednolitą masę zamiast trzech pasów.
Drugi warunek to cierpliwość przy chłodzeniu. Świeżo złożone ciasto kroi się niechlujnie, bo warstwy nie miały czasu się związać. Po nocy w lodówce krem tężeje, a biszkopt trzyma formę. Kroicie wtedy długim nożem zanurzonym w ciepłej wodzie i osuszonym papierowym ręcznikiem, jedno pewne cięcie na raz.
Dlaczego krem stabilizujemy żelatyną
Sama ubita śmietanka z mascarpone po kilku godzinach w lodówce zaczyna się robić wodnista, a warstwa herbatników dociąża krem i przyspiesza ten proces. Niewielka ilość żelatyny rozpuszczonej w wodzie i dodanej na końcu ubijania usztywnia strukturę, dzięki czemu krem trzyma kształt nawet po kilkunastu godzinach. Materiały Iowa State Extension opisują tę metodę razem z alternatywami, na przykład cukrem pudrem z odrobiną skrobi, gdy nie macie żelatyny pod ręką.
Pamiętajcie jednak, że stabilizacja nie zmienia tego, że krem jest produktem mlecznym. Poza lodówką ciasto może stać maksymalnie dwie godziny, dłużej robi się to ryzykowne.
Zamienniki kawy i herbatników
Jeśli robicie ciasto dla dzieci albo kogoś, kto nie pije kawy wieczorem, zamieńcie ją na kawę bezkofeinową zaparzoną tak samo mocno, smak i kolor zostają praktycznie takie same. Herbatniki możecie zastąpić bezglutenowymi ciastkami ryżowymi lub kukurydzianymi o podobnej wielkości, a mąkę pszenną i ziemniaczaną mąką bezglutenową uniwersalną w tej samej proporcji wagowej.
Lubicie wyraźniejszy, kawiarniany aromat? Dodajcie do kawy do nasączenia odrobinę cynamonu, podobnie jak posypuje się nim cappuccino. Mascarpone można częściowo zamienić na serek o niższej zawartości tłuszczu, ale krem wyjdzie wtedy mniej stabilny i warto dodać trochę więcej żelatyny.
Przechowywanie i czas do podania
Ciasto z kremem na bazie śmietanki i mascarpone to produkt łatwo psujący się, dlatego od momentu wyjęcia z lodówki liczcie maksymalnie dwie godziny, zgodnie z ogólną zasadą bezpiecznego przechowywania żywności opisaną przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). W lodówce, pod folią lub w zamkniętym pojemniku, ciasto zachowuje dobrą konsystencję przez 2-3 dni.
Nie zamrażajcie ciasta w całości, po rozmrożeniu krem się rozwarstwia, a biszkopt robi się gąbczasty. Możecie zamrozić sam upieczony i ostudzony biszkopt bez nasączenia, owinięty w folię, na około miesiąc, i dokończyć ciasto świeżym kremem w dniu podania.
Z czym podać ciasto latte macchiato
To ciasto jest słodkie i kremowe, więc dobrze komponuje się z czarną kawą albo espresso podanym bez cukru, które równoważy smak kremu. Do rodzinnego stołu możecie dodać miskę świeżych malin albo wiśni, ich kwaskowatość ładnie przełamuje mascarpone.
Porcje wychodzą najlepiej, gdy ciasto jest dobrze schłodzone, prosto z lodówki kroi się czysto, a po kilku minutach w temperaturze pokojowej krem robi się przyjemnie aksamitny na języku.
Najczęściej zadawane pytania
- Czym właściwie jest ciasto latte macchiato?
To warstwowe ciasto na chłodno, którego wygląd w przekroju przypomina filiżankę latte macchiato. Kakaowy biszkopt na górze i na dole odpowiada kawowej pianie, krem mascarpone to warstwa mleka, a środkowa tafla herbatników moczonych w kawie naśladuje espresso.
- Czy mogę użyć kawy bezkofeinowej?
Tak, zamiana jest prosta. Zaparzcie kawę bezkofeinową tak samo mocno jak zwykłą, smak i ciemny kolor nasączenia zostają praktycznie bez zmian, więc ciasto nada się też dla dzieci czy wieczornego podania.
- Jak długo ciasto latte macchiato można przechowywać w lodówce?
W zamkniętym pojemniku lub pod folią zachowuje dobrą konsystencję przez 2-3 dni, potem herbatniki zaczynają się rozmiękczać ponad miarę. Pamiętajcie też, że poza lodówką ciasto z kremem śmietankowym nie powinno stać dłużej niż dwie godziny.
- Czy da się zrobić ten krem bez żelatyny?
Można, ale krem będzie mniej stabilny i po nocy w lodówce łatwiej się rozleje przy krojeniu. Jeśli krem ma być wegetariański, zamiast żelatyny użyjcie agaru w proszku rozpuszczonego w gorącej wodzie, w proporcji podanej na opakowaniu.
- Dlaczego moje warstwy rozlały się przy krojeniu?
Najczęściej krem był za ciepły albo za słabo ubity, kiedy go nakładaliście. Drugi częsty powód to zbyt krótkie chłodzenie, ciastu trzeba dać minimum 6 godzin, a najlepiej całą noc, żeby krem i herbatniki się związały.
- Czy można zrobić wersję bezglutenową?
Tak. Mąkę pszenną i ziemniaczaną w biszkopcie zamieńcie na bezglutenową mąkę uniwersalną w tej samej proporcji wagowej, a herbatniki na bezglutenowe ciastka ryżowe albo kukurydziane o podobnej wielkości.
- Ile czasu w sumie zajmuje przygotowanie tego ciasta?
Aktywna praca, czyli pieczenie biszkoptu i przygotowanie kremu, zajmuje około godziny. Do tego trzeba dodać chłodzenie, minimum 6 godzin, a najlepiej całą noc, więc do pierwszego kawałka mija zwykle od 7 do 12 godzin.