Pin it
To ciasto robię jesienią, kiedy marchewka jest słodka i soczysta. Blat jest wilgotny i lekko korzenny. W środku czeka chłodny budyń o smaku pomarańczy, rozjaśniony bitą śmietaną.
Piekę je na dużej blasze i kroję w kwadraty, bo tak najłatwiej nakarmić całą rodzinę przy kawie. Sama praca przy cieście zajmuje niecałą godzinę i pół, ale krem potrzebuje czasu w lodówce, zanim ciasto da się ładnie pokroić.
Skórka pomarańczowa w kremie robi większą różnicę niż sam sok. Czuć ją w każdym kęsie, nawet bez dodawania sztucznego aromatu.
Co znajdziesz w cieście i kremie
Marchewka i pomarańcza robią tu największą różnicę. Wybieraj świeże i mocno pachnące, bo to od nich zależy cały smak ciasta.
- Jajka. Budują strukturę ciasta i razem z cukrem dają blatowi puszystość.
- Cukier. Ubity z jajkami wprowadza do ciasta powietrze i dzięki temu blat wychodzi lekki.
- Olej rzepakowy. Zamiast masła utrzymuje wilgotność blatu nawet po kilku dniach w lodówce.
- Starta marchewka. Naturalnie słodzi ciasto i oddaje wilgoć podczas pieczenia.
- Mąka pszenna. Daje strukturę blatowi, o ile wymieszasz ją tylko do połączenia składników.
- Proszek do pieczenia i soda. Razem podnoszą ciężkie, wilgotne ciasto marchewkowe.
- Cynamon. Korzenna nuta, która łączy smak marchewki z pomarańczą.
- Orzechy włoskie. Chrupiący kontrast dla miękkiego blatu i gładkiego kremu.
- Rodzynki. Dodają słodkich kawałków w każdym kęsie i można je pominąć bez zmiany reszty przepisu.
- Sok pomarańczowy. Baza kremu, najlepszy świeżo wyciskany.
- Żółtka. Zagęszczają krem razem z budyniem i dają mu aksamitną konsystencję.
- Budyń waniliowy w proszku. Zagęszcza krem i dorzuca delikatny waniliowy ton.
- Śmietanka kremówka 30-36%. Ubita na sztywno rozjaśnia budyń i robi krem puszystym.
- Skórka pomarańczowa. Najsilniejszy nośnik aromatu pomarańczy w całym kremie.
Jak upiec i przełożyć blat
- Przygotuj marchewkę i suche składniki. Zetrzyj marchewkę na drobnej tarce i przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia, sodą, cynamonem i solą. Orzechy i rodzynki obtocz w łyżce mąki, dzięki temu nie opadną na dno blatu.
- Ubij jajka z cukrem. Ubijaj jajka z cukrem przez 5-7 minut, aż masa zbieleje i potrojona objętość utrzyma kształt na powierzchni. Cały czas miksując, wlewaj olej wąską strużką.
- Połącz ciasto i upiecz blat. Wsyp suche składniki w dwóch partiach i mieszaj tylko do połączenia. Dodaj marchewkę, orzechy i rodzynki. Przełóż ciasto do wyłożonej papierem blachy 24x34 cm i piecz 40-45 minut w 175°C, aż wykałaczka wbita w środek wyjdzie sucha.
- Ugotuj budyń pomarańczowy. Zagotuj większość soku z cukrem. W pozostałej, zimnej części soku rozmieszaj żółtka i proszek budyniowy, a potem wlej je do gorącego soku. Gotuj na małym ogniu, mieszając bez przerwy, aż budyń zgęstnieje i dobrze obtula łyżkę.
- Ubij śmietanę i wymieszaj z budyniem. Ubij zimną śmietankę z cukrem pudrem na sztywno. Gdy budyń całkiem wystygnie, wmieszaj go łyżką w śmietanę w dwóch partiach razem ze skórką pomarańczową.
- Przekrój blat i przełóż kremem. Całkowicie wystudzony blat przekrój nożem ząbkowanym na dwie równe warstwy. Dolną warstwę posmaruj kremem i przykryj drugą częścią blatu.
- Schłodź i podaj. Ciasto przykryj i wstaw do lodówki na minimum 3-4 godziny, najlepiej na całą noc. Przed podaniem posyp posiekanymi orzechami i skórką pomarańczową, a potnij na kwadraty ostrym nożem.
Sekret aksamitnego kremu pomarańczowego
Budyń na soku pomarańczowym lubi się zwarzyć, jeśli za szybko połączysz żółtka z gorącym płynem. Najpierw wymieszaj żółtka z proszkiem budyniowym w zimnym soku. Dopiero potem wlewaj je do gorącego soku, cały czas mieszając trzepaczką. Budyń trzeba dogotować do pełnej gęstości. Inaczej krem po schłodzeniu się rozwarstwi. Zgodnie z wytycznymi foodsafety.gov potrawy na bazie żółtek, takie jak budynie i kremy, powinny dojść do temperatury około 71°C. Dopiero wtedy są bezpieczne i dobrze zgęstniałe. Po ugotowaniu przełóż budyń do miski i przykryj folią dociśniętą bezpośrednio do powierzchni. Inaczej zbierzesz potem gumowatą skórkę. Krem łącz ze śmietaną tylko wtedy, gdy budyń jest już w temperaturze pokojowej. Ciepły budyń rozpuści ubitą śmietanę, a krem zrobi się wodnisty.
Dlaczego marchewka trzyma wilgotność
Marchewka w tym cieście robi więcej niż dodaje kolor. Podczas pieczenia oddaje wilgoć do ciasta, dzięki czemu blat zostaje wilgotny jeszcze przez dwa lub trzy dni po upieczeniu. Najlepiej zetrzeć ją na drobnej tarce. Grubsze wiórki nie zdążą zmięknąć w cieście i będą się wyczuwać pod zębami. Nie odciskaj soku z marchewki. To jest częścią przepisu, nie wodą do wylania. Druga sprawa to mieszanie ciasta. Tak jak przypomina poradnik Utah State University Extension o szybkich wypiekach, zbyt długie mieszanie rozwija gluten w mące i robi z lekkiego blatu gumowatą cegłę. Mieszaj tylko do połączenia składników. Kilka grudek mąki w cieście to nic groźnego, bo zniknie podczas pieczenia.
Sprawdzone zamienniki składników
Orzechy włoskie zamienisz na pistacje albo migdały bez soli. Budyń waniliowy w proszku możesz zastąpić 3 łyżkami mąki kukurydzianej i odrobiną ekstraktu waniliowego. Proporcje soku i żółtek zostają wtedy takie same. Mąkę pszenną da się zamienić na bezglutenową mieszankę do wypieków typu 1:1. Blat wychodzi odrobinę bardziej kruchy, ale nadal wilgotny. Śmietanki 30% nie podmieniaj na śmietanę 18%. Przy ubijaniu nie złapie odpowiedniej struktury i krem nie utrzyma się między warstwami. Jeśli pieczesz to ciasto bez orzechów z powodu alergii, po prostu je pomiń. Resztę przepisu możesz zostawić bez zmian. Jeśli wolisz mniej wyraźny smak pomarańczy, zmniejsz ilość skórki w kremie, ale zostaw cały sok, bo on odpowiada za konsystencję budyniu.
Najczęstszy błąd przy przekładaniu
Najczęstszy błąd przy tym cieście to pośpiech. Ciepły albo tylko letni blat kruszy się pod nożem, kiedy próbujesz przekroić go na dwie warstwy. Przed krojeniem blat musi być całkowicie zimny. Najlepiej odstaw go na kilka godzin albo zrób dzień wcześniej. Drugi błąd to nakładanie kremu na gorący blat. Krem wtedy robi się płynny i wsiąka w ciasto, a nie trzyma kształtu między warstwami. Jeśli budyń był ciepły w momencie łączenia ze śmietaną, krem po schłodzeniu bywa wodnisty i cieknie przy krojeniu. Lepiej poczekać te kilka dodatkowych minut, niż przerabiać krem od nowa. Ten sam problem dotyczy wierzchu ciasta. Krem na górze rozprowadzaj dopiero wtedy, gdy obie warstwy ciasta mają tę samą chłodną temperaturę.
Przechowywanie i podawanie na chłodno
To ciasto z kremem na bazie żółtek i śmietany jest potrawą łatwo psującą się. Dlatego trzymaj je w lodówce od momentu przełożenia aż do podania. Zgodnie z ogólnymi zasadami foodsafety.gov dotyczącymi żywności łatwo psującej się, produkty z jajkami i nabiałem nie powinny stać dłużej niż około dwie godziny w temperaturze pokojowej. W zamkniętym pojemniku ciasto najlepiej zjeść w ciągu 2-3 dni. Krem z czasem robi się odrobinę bardziej zbity, ale wciąż dobry do jedzenia. Podawaj je prosto z lodówki. Krem w cieple szybko mięknie i traci strukturę. Jeśli chcesz przygotować coś z wyprzedzeniem, upiecz i zamroź sam blat bez kremu na około 2 miesiące, a krem zrób świeży w dniu podania.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić to ciasto marchewkowe bez rodzynek?
Tak, możesz je całkowicie pominąć bez zmiany pozostałych proporcji. Jeśli chcesz zachować podobną słodycz, dodaj łyżkę więcej startej marchewki albo kilka posiekanych suszonych daktyli.
- Jak długo można przechowywać ciasto marchewkowe z kremem pomarańczowym?
W zamkniętym pojemniku w lodówce ciasto najlepiej zjeść w ciągu 2-3 dni. Krem jest zrobiony z żółtek i śmietany, więc zgodnie z ogólnymi zasadami przechowywania żywności łatwo psującej się nie powinien stać poza lodówką dłużej niż około dwie godziny.
- Czym mogę zastąpić budyń waniliowy w proszku w kremie?
Sprawdzi się mąka kukurydziana w tej samej ilości, dodaj do niej odrobinę ekstraktu waniliowego dla aromatu. Konsystencja i sposób gotowania zostają identyczne, tylko smak budyniu jest mniej intensywny.
- Dlaczego mój krem budyniowy się rozwarstwił?
Najczęściej budyń był jeszcze ciepły, kiedy połączono go z ubitą śmietaną. Poczekaj, aż budyń całkiem ostygnie do temperatury pokojowej, dopiero potem wmieszaj go łyżką w śmietanę w kilku partiach.
- Czy mogę upiec blaty w dwóch okrągłych tortownicach zamiast na blasze?
Tak, podziel ciasto na dwie tortownice o średnicy około 22 cm i piecz krócej, zacznij sprawdzać wykałaczką już po 30 minutach. Blacha daje więcej porcji na raz, ale okrągłe blaty wyglądają bardziej jak tort.
- Czy to ciasto marchewkowe można zamrozić?
Sam upieczony blat, bez kremu, mrozi się dobrze przez około 2 miesiące w dobrze zamkniętym pojemniku lub folii. Gotowego ciasta z kremem budyniowym nie zamrażaj, bo po rozmrożeniu krem się rozwarstwia i robi się wodnisty.