Pin it
To miodowiec, który różni się od klasycznej wersji jednym dodatkiem. W kremie budyniowym ląduje chałwa sezamowa, która daje lekko orzechową, karmelową nutę pod słodyczą miodu i czekoladowej polewy.
W biszkopcie znajdziesz kawałki jabłek. Dzięki nim ciasto zostaje wilgotne nawet trzeciego dnia. Krem robisz na bazie budyniu z żółtkami, więc wychodzi gładki i nie jest przesadnie tłusty, choć ma w sobie masło.
Samo stanie przy blacie zajmuje niecałą godzinę. Ciasto potrzebuje jednak czasu w lodówce, żeby polewa i krem stężały. Najlepiej smakuje dzień po upieczeniu, kiedy warstwy się przegryzą.
Co trafia do biszkoptu i kremu
Do biszkoptu wybierz miód płynny, najlepiej wielokwiatowy albo rzepakowy. Miód gryczany jest bardzo intensywny i mocno zdominuje smak ciasta. Do kremu kup chałwę sezamową w kawałku, nie tabliczkę z dodatkiem kakao, żeby smak sezamu był czytelny.
- Miód płynny. Baza smaku biszkoptu, lekko karmelizuje się w piekarniku i utrzymuje wilgotność ciasta.
- Masło. Rozpuszczone z miodem, zmiękcza strukturę biszkoptu.
- Mleko. Łączy miód i masło w jednolitą, ciepłą masę, którą dolewasz do ubitych jajek.
- Jajka. Napowietrzają ciasto po ubiciu z cukrem, dzięki czemu biszkopt wychodzi lekki.
- Cukier. Stabilizuje piankę z jajek i dopełnia słodycz miodu.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę biszkoptu, najlepiej połowa typu tortowego dla delikatności.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za równomierne wyrośnięcie ciasta w blasze.
- Cynamon i sól. Podkreślają smak miodu i jabłek bez dominowania nad nimi.
- Jabłka. Pokrojone w drobną kostkę, dają wilgotną, lekko kwaskową nutę w biszkopcie.
- Budyń waniliowy w proszku. Zagęszcza krem i dodaje mu waniliowego aromatu.
- Żółtka. Wiążą budyń i dają kremowi aksamitną, bogatą konsystencję.
- Chałwa sezamowa. Rozkruszona i wbita w masło, daje kremowi charakterystyczny, lekko orzechowy smak.
- Masło do kremu. Ubite z ostudzonym budyniem, tworzy stabilną, puszystą masę.
- Kakao i cukier puder. Razem z masłem tworzą gładką, błyszczącą czekoladową polewę.
- Żelatyna. Stabilizuje polewę, dzięki czemu po stężeniu równo się kroi.
- Śmietana 18%. Rozjaśnia polewę i nie dopuszcza do jej zbytniego stężenia.
Jak upiec biszkopt i zrobić krem
- Rozpuść miód z masłem i mlekiem. W rondelku podgrzej mleko, masło i miód na małym ogniu, mieszając, aż masło się rozpuści. Odstaw do przestudzenia, masa ma zostać płynna i ciepła.
- Ubij jajka z cukrem. Mikserem ubij jajka z cukrem na jasną, puszystą masę, która zwiększy swoją objętość przynajmniej dwukrotnie.
- Połącz masy i dodaj suche składniki. Do ubitych jajek wlej letnią masę miodową na niskich obrotach miksera. Dodaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia, cynamonem i solą, wymieszaj delikatnie, a na końcu wmieszaj pokrojone w kostkę jabłka.
- Upiecz biszkopt. Przełóż ciasto do blachy 23x33 cm wyłożonej papierem i piecz w 170°C (bez termoobiegu) 30-35 minut, do suchego patyczka. Całkowicie ostudź w blasze.
- Ugotuj budyń na krem. Większość mleka zagotuj z cukrem. Resztę mleka wymieszaj z budyniem w proszku, mąką, skrobią i żółtkami, wlej do gorącego mleka i gotuj na małym ogniu, mieszając, aż budyń zgęstnieje i osiągnie około 71°C. Przełóż do miski, przykryj folią na styk i ostudź do temperatury pokojowej.
- Zrób krem chałwowy. Miękkie masło ubij na puszystą masę, dodaj rozkruszoną chałwę i zmiksuj do połączenia. Wciąż miksując, dodawaj ostudzony budyń po łyżce, aż krem będzie gładki.
- Wyłóż krem i zrób polewę. Krem rozsmaruj równą warstwą na ostudzonym biszkopcie. W rondelku roztop masło z kakao i cukrem pudrem, zdejmij z ognia, dodaj rozpuszczoną żelatynę i śmietanę, wymieszaj do gładkości i wylej na krem. Posyp posiekanymi orzechami laskowymi.
- Schłodź ciasto. Wstaw do lodówki na co najmniej 4 godziny, do momentu aż polewa i krem stężeją. Krój w kostki dopiero dobrze schłodzone.
Dlaczego krem się nie zważy
Największy błąd przy tym kremie to łączenie gorącego budyniu z masłem. Masło się wtedy rozpuszcza i krem rozwarstwia się na tłuszcz i wodę. Budyń musi wystygnąć do temperatury pokojowej, dopiero wtedy dodajesz go po łyżce do ubitego masła.
Żółtka w budyniu warto zahartować świadomie. Bezpieczna i jednocześnie wystarczająca do zgęstnienia temperatura to około 71°C, co potwierdzają wytyczne Clemson University o bezpiecznym przygotowaniu mas na żółtkach. Jeśli nie masz termometru, budyń jest gotowy, gdy gęsto obciąga łyżkę.
Zamienniki chałwy i miodu
Chałwa sezamowa jest tu wyrazista, ale nie jedyna możliwa. Pasta orzechowa albo krem pralinowy w tej samej ilości dają podobnie gęsty, tłusty krem, choć bez sezamowej nuty. Jeśli wolisz łagodniejszy smak, zmniejsz ilość chałwy do 200 g i dodaj więcej budyniu.
Rodzaj miodu też zmienia charakter ciasta. Miód wielokwiatowy albo rzepakowy jest neutralny, a miód spadziowy lub gryczany wnosi ciemniejszy, bardziej korzenny ton, który dobrze gra z cynamonem.
Rola jabłek w strukturze ciasta
Jabłka pokrojone w drobną, równą kostkę rozkładają się w biszkopcie równomiernie i nie opadają na dno podczas pieczenia. Wybierz odmianę kwaskową i twardą, na przykład szarą reinetę albo antonówkę, bo miękkie, słodkie jabłka rozpadają się w cieście na papkę.
To właśnie jabłka trzymają biszkopt wilgotnym drugiego i trzeciego dnia, kiedy suchy miodownik bez owoców zaczyna już tężeć.
Przechowywanie ciasta z budyniem
Krem na bazie żółtek i masła traktuj jak każdy deser z kremem budyniowym. Gotowe ciasto trzymaj w lodówce, w zamkniętym pojemniku albo pod folią, i zjedz w ciągu 3-4 dni. Taki czas przechowywania dla wyrobów na bazie ugotowanych żółtek podaje też poradnik bezpieczeństwa żywności USDA FSIS.
Przed podaniem wyjmij ciasto z lodówki na około 15 minut. Krem chałwowy w temperaturze pokojowej robi się przyjemnie kremowy, zamiast twardy od chłodu.
Chałwa i alergia na sezam
Chałwa sezamowa, nawet w bardzo smacznym kremie, zawsze zostaje produktem na bazie sezamu. Sezam jest w Stanach Zjednoczonych formalnie uznanym, dziewiątym głównym alergenem pokarmowym, podobnie traktuje go coraz więcej europejskich wytycznych etykietowania, co opisuje amerykańska FDA. Jeśli piszesz to ciasto dla gości, warto to zaznaczyć przy serwowaniu, zwłaszcza dzieciom lub osobom, których nie znasz dobrze.
Najczęściej zadawane pytania
- Czym zastąpić chałwę w kremie?
Dobrze działa gęsta pasta orzechowa albo krem pralinowy w podobnej ilości, choć smak wyjdzie inny i mniej sezamowy. Unikaj tabliczek chałwy z dodatkiem kakao, bo zmieniają kolor i smak kremu.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
Krem zawiera budyń na żółtkach i masło, więc ciasto trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku do 3-4 dni. Po tym czasie krem traci świeżość, a biszkopt zaczyna wysychać.
- Czy ciasto można zamrozić?
Sam biszkopt bez kremu i polewy mrozisz bez problemu do 2 miesięcy. Gotowego ciasta z kremem budyniowym i polewą nie zamrażaj, bo po rozmrożeniu krem się rozwarstwia.
- Dlaczego to ciasto smakuje lepiej następnego dnia?
Biszkopt w ciągu nocy nasiąka wilgocią z kremu, a smaki miodu, chałwy i czekolady się przegryzają. Prosto po schłodzeniu ciasto jest smaczne, ale pełniejszy efekt daje dopiero doba w lodówce.
- Czy to ciasto jest bezpieczne dla kogoś z alergią na orzechy?
Chałwa sezamowa to nie orzech, ale sezam jest odrębnym, uznanym alergenem pokarmowym, więc ciasto wciąż nie jest dla osób uczulonych na sezam. Jeśli dodasz do dekoracji orzechy laskowe, po prostu je pomiń dla gości z alergią na orzechy.
- Czym zastąpić jabłka w biszkopcie?
Dobrze sprawdzą się gruszki pokrojone w tak samo drobną kostkę. Możesz też całkiem pominąć owoce, ale biszkopt wyjdzie wtedy odczuwalnie mniej wilgotny.
- Ile porcji wychodzi z jednej blachy?
Z blachy 23x33 cm wychodzi około 16 kostek wielkości na jedną porcję. Jeśli chcesz mniejsze kawałki na tacę świąteczną, pokrój ciasto na 20-24 kostki.