Pin it
Ciasto cycki teściowej jest jednym z najpopularniejszych przekładańców na polskich rodzinnych stołach. Nazwa brzmi żartobliwie, ale wygląd ciasta jest w pełni elegancki. Dwie okrągłe wypustki z kremu i herbatnika na wierchu dały mu tę ksywkę na zawsze.
To ciasto dla kogoś, kto lubi wyzwania w kuchni. Nie boi się poświęcić popołudnia na efekt, który zachwyci całą rodzinę. Kakaowy biszkopt, pulchna masa makowo-kokosowa i gładki krem budyniowo-serowy razem tworzą kontrast kolorów i tekstur w każdym kawałku.
Całość wymaga czasu. Liczy się pieczenie dwóch warstw, ugotowanie kremu i solidne schłodzenie w lodówce, najlepiej przez całą noc. Efekt wart jest czekania.
Co znajdziesz w tym przekładańcu
Każda warstwa tego ciasta ma swój osobny zestaw składników, dlatego warto rozłożyć zakupy na dwa etapy. Postaw na świeży twaróg półtłusty i suchy, zmielony mak, bo to od nich zależy gładkość kremu i smak masy.
- Jajka. Dają puszystość biszkoptowi, a żółtka zagęszczają krem budyniowo-serowy.
- Kakao. Barwi i aromatyzuje spód, tworząc kontrast z jasną masą makową.
- Mak mielony. Buduje charakterystyczną, lekko chrupiącą warstwę środkową.
- Wiórki kokosowe. Dodają słodkiego aromatu i delikatnej wilgotności masie makowej.
- Twaróg. Tworzy bazę kremu, musi być dobrze przetarty, żeby krem był gładki.
- Budyń waniliowy w proszku. Stabilizuje krem i zapobiega jego rozwarstwieniu.
- Masło. Spaja krem i daje mu aksamitną konsystencję po schłodzeniu.
- Herbatniki z rodzynkami. Tworzą charakterystyczną dekorację na powierzchni ciasta.
- Galaretka cytrynowa. Tworzy błyszczącą, lekko kwaskowatą powłokę na wierchu.
Jak powstają warstwy ciasta
- Upiecz biszkopt kakaowy. Ubij jajka z cukrem na puszystą, jasną masę. Przesiej mąkę z kakao i proszkiem do pieczenia, dodaj do masy i wymieszaj delikatnie szpatułką. Wylej do blaszki 25 na 35 centymetrów wyłożonej papierem i piecz 35 minut w 180 stopniach, do suchej wykałaczki. Ostudź całkowicie na blacie.
- Zrób masę makowo-kokosową. Ubij białka na sztywną pianę. Dodawaj cukier po łyżce, aż się rozpuści. Na końcu wmieszaj mak i wiórki kokosowe kilkoma delikatnymi ruchami szpatułki. Przełóż do takiej samej blaszki i piecz 25 minut w 160 stopniach. Ostudź całkowicie.
- Ugotuj krem budyniowo-serowy. W rondelku połącz żółtka, mleko, budyń w proszku i cukier. Podgrzewaj na małym ogniu, mieszając bez przerwy, aż masa zgęstnieje i zacznie lekko bulgotać. Przełóż do miski, przykryj folią dotykającą powierzchni i ostudź do temperatury pokojowej.
- Utrzyj krem z masłem i twarogiem. Do ostudzonego budyniu dodaj zmiękczone masło i dobrze przetarty twaróg. Utrzyj mikserem na gładki, jednolity krem.
- Złóż ciasto. Na wystudzonym biszkopcie kakaowym rozłóż połowę kremu. Przykryj warstwą makowo-kokosową, a na niej rozsmaruj resztę kremu. Wyrównaj powierzchnię szpatułką.
- Udekoruj herbatnikami z rodzynkami. W każdy herbatnik wciśnij jedną rodzynkę. Układaj biszkopty rzędami na powierzchni kremu i lekko je dociskaj.
- Polej galaretką cytrynową i schłodź. Rozpuść galaretkę w mniejszej ilości wrzątku niż podano na opakowaniu. Przestudź do letniej temperatury i polej nią herbatniki. Odstaw ciasto do lodówki na co najmniej 4 godziny, najlepiej na całą noc. Krój dopiero po pełnym schłodzeniu.
Dlaczego warstwy się nie mieszają
Największym wrogiem czytelnych warstw jest ciepło. Jeśli rozsmarujesz krem na gorącym biszkopcie, część masła się roztopi i warstwy zaczną się przenikać. Zanim zaczniesz składać ciasto, oba biszkopty muszą całkowicie wystygnąć na blacie, najlepiej przez godzinę. Krem również powinien mieć temperaturę pokojową, a nie trafiać do ciasta prosto z miski miksera. Rozsmarowuj go szpatułką w jednym kierunku, bez dociskania, żeby nie wgniatał warstwy pod nim. Jeśli masa makowo-kokosowa jest zbyt ciepła w momencie układania, dodatkowo zmiękczy krem pod sobą. Odczekaj te same kilkadziesiąt minut przy każdej kolejnej warstwie. Pełne, czyste przekroje widać dopiero po solidnym schłodzeniu, kiedy krem stężeje i przestaje się rozpływać pod nożem.
Sekret puszystej masy makowej
Masa makowo-kokosowa nie ma w sobie mąki. Całą jej strukturę budują ubite białka. Ubijaj je na sztywno, aż piana stoi prosto na końcówkach miksera. Cukier dodawaj dopiero wtedy, po łyżce, nie wcześniej. Mak i kokos wsyp na końcu i wymieszaj delikatnie szpatułką, najlepiej kilkoma ruchami od dołu do góry. Zbyt długie mieszanie wybija powietrze z piany, a warstwa po upieczeniu wychodzi płaska i gumowata. Używaj suchego, zmielonego maku do wypieków. Nie maku namoczonego i ugotowanego, który trafia do pierogów czy strucli. Mokry mak odda wilgoć podczas pieczenia i masa się nie usztywni.
Bezpieczny krem budyniowo-serowy
Krem budyniowo-serowy opiera się na żółtkach, które muszą zostać odpowiednio podgrzane, zanim trafią do ciasta. Gotuj je razem z mlekiem i budyniem na małym ogniu, mieszając bez przerwy, aż masa zgęstnieje i zacznie lekko bulgotać. Amerykańskie wytyczne dotyczące bezpieczeństwa jaj mówią wprost. Dania na bazie jaj, w tym kremy i budynie, powinny osiągnąć w środku temperaturę co najmniej 71 stopni Celsjusza. To niszczy bakterie, które czasem znajdują się w surowych jajach, zgodnie z wytycznymi Iowa State University Extension. Gotowanie żółtek z budyniem do wyraźnego zgęstnienia i delikatnego bulgotania z łatwością przekracza ten próg. Krem łącz z masłem i twarogiem dopiero po całkowitym wystudzeniu, inaczej masło się rozpuści i krem zrobi się wodnisty.
Ile ciasto wytrzyma w lodówce
Ciasto z surowym, nieprzetworzonym twarogiem i kremem budyniowym należy do deserów, które najlepiej zjeść szybko. Uniwersyteckie źródła dotyczące przechowywania żywności zaliczają ciasta z nadzieniem budyniowym do produktów o krótkim okresie przydatności w lodówce. Rekomendują spożycie w ciągu jednego lub dwóch dni, zgodnie z wytycznymi Colorado State University Extension. Przechowuj ciasto przykryte w lodówce i krój tylko tyle, ile zamierzasz zjeść tego dnia, żeby odkryta powierzchnia kremu nie wysychała. Jeśli planujesz większe przyjęcie, upiecz oba biszkopty dzień wcześniej i trzymaj je owinięte folią w temperaturze pokojowej, a krem i składanie zostaw na dzień podania.
Czym zastąpić mak i twaróg
Twaróg najlepiej zastąpić ricottą lub gęstym serkiem quark, zachowując tę samą wagę. Krem wychodzi odrobinę gładszy, ale równie stabilny po schłodzeniu. Mak możesz zamienić na zmielone orzechy włoskie lub migdały w tej samej ilości, co da inny, bardziej orzechowy charakter warstwy. Jeśli ktoś z domowników nie przepada za makiem, to najprostsza droga do kompromisu bez przebudowywania całego przepisu. Herbatniki z rodzynkami zastąpisz dowolnymi okrągłymi biszkoptami maczanymi w odrobinie soku z cytryny, żeby zmiękły podobnie szybko po polaniu galaretką.
Najczęściej zadawane pytania
- Co oznacza nazwa ciasto cycki teściowej?
To żartobliwa, ale od dawna używana w Polsce nazwa klasycznego przekładańca z kremem i biszkoptami na wierchu. Dwie wypukłe kopułki z kremu i herbatnika przypominają kształt, który dał ciastu tę ksywkę. Nazwa nie ma nic wspólnego ze składem ani jakością ciasta. To po prostu żart kuchenny przekazywany z pokolenia na pokolenie.
- Czym zastąpić mak w masie makowo-kokosowej?
Jeśli nie lubisz maku, zastąp go zmielonymi orzechami włoskimi lub dodatkową porcją wiórków kokosowych w tej samej ilości. Smak będzie inny, ale struktura warstwy pozostanie podobna. Unikaj mokrego maku przygotowanego do pierogów, bo zmieni wilgotność całej masy.
- Jak długo ciasto cycki teściowej wytrzyma w lodówce?
Ze względu na krem na bazie żółtek i twarogu najlepiej zjeść ciasto w ciągu dwóch dni od przygotowania, przechowując je przykryte w lodówce. Dłuższe przechowywanie zwiększa ryzyko namoknięcia herbatników i utraty świeżości kremu.
- Dlaczego warstwy rozpadają się przy krojeniu?
Najczęściej winny jest za krótki czas chłodzenia albo zbyt ciepły krem rozsmarowany na gorącym biszkopcie. Krój ciasto dopiero po pełnym, najlepiej całonocnym schłodzeniu. Używaj długiego, suchego noża.
- Czy można przygotować wersję bezglutenową?
Tak, wystarczy zastąpić mąkę pszenną w biszkopcie mieszanką mąk bezglutenowych w tej samej proporcji i wybrać herbatniki bezglutenowe do dekoracji. Reszta składników, poza biszkoptem, jest naturalnie bezglutenowa.
- Z czym najlepiej podawać to ciasto?
Krem budyniowo-serowy i cytrynowa galaretka dobrze komponują się z mocną czarną kawą lub herbatą, które przełamują słodycz. Na rodzinne okazje warto podać je w małych kwadratach, bo porcja jest bardzo bogata.