Pin it
Murzynek to jedno z tych ciast, które w polskich domach piecze się od pokoleń, bo wychodzi niemal zawsze i nie wymaga żadnego specjalnego sprzętu. Wersja z serem budyniowym dokłada do klasycznej czekoladowej blachy kremową, lekko słodką warstwę, która podczas pieczenia częściowo wsiąka w ciasto i tworzy charakterystyczne, marmurkowe przejścia.
To ciasto na jedną blachę, które świetnie znosi krojenie w kostki na talerz dla gości albo do pudełka na wyjazd. Ser budyniowy dodaje wilgotności bez konieczności robienia dodatkowego kremu, więc praca kończy się właściwie na dwóch miksowaniach i jednym pieczeniu.
Proste składniki na dwuwarstwowy murzynek
Lista jest krótka i opiera się na składnikach, które zwykle już masz w kuchni. Jedyna rzecz, na którą warto zwrócić uwagę, to świeży ser twarogowy bez nadmiaru wody i dobre, niezbrylone kakao.
- Jajka. Rozdzielone na białka i żółtka, dają ciastu puszystość i strukturę bez użycia dodatkowego tłuszczu do pianki.
- Cukier. Część idzie do białek podczas ubijania, część do serowej warstwy, dawkowana tak, by ciasto nie wyszło przesłodzone.
- Olej rzepakowy. Zastępuje masło i utrzymuje wilgotność ciasta na drugi, a nawet trzeci dzień.
- Mąka pszenna. Przesiana razem z kakao i proszkiem do pieczenia, by uniknąć grudek w delikatnej piance.
- Kakao. Odpowiada za ciemny kolor i gorzkawą nutę, która balansuje słodki ser na wierchu.
- Proszek do pieczenia. Jedyny spulchniacz obok piany z białek, pilnuje równego wyrośnięcia blachy.
- Serek twarogowy. Baza warstwy wierzchniej, kremowa i lekko kwaskowa, kontrastuje z czekoladowym spodem.
- Budyń śmietankowy w proszku. Dodany na surowo, zagęszcza ser podczas pieczenia i daje mu waniliowy aromat.
Jak upiec puszysty murzynek z serem
- Przygotuj formę i piekarnik. Rozgrzej piekarnik do 180°C i wyłóż blachę o wymiarach około 24 na 28 centymetrów papierem do pieczenia.
- Ubij białka na sztywną pianę. Białka ubijaj na średnich obrotach, dodając cukier łyżka po łyżce, aż masa będzie gęsta, lśniąca i nie wypada z odwróconej miski.
- Dodaj żółtka, olej i wodę. Nadal miksując na niskich obrotach, wkładaj żółtka jedno po drugim, a potem wlewaj olej i wodę cienkim strumieniem, żeby piana nie opadła.
- Wmieszaj suche składniki. Przesianą mąkę z kakao i proszkiem do pieczenia dodawaj w trzech partiach, mieszając delikatnie szpatułką od dołu do góry, nigdy mikserem.
- Przełóż ciasto do formy. Wylej masę do wyłożonej blachy i wyrównaj powierzchnię łyżką lub szpatułką.
- Zrób warstwę serową. Ser twarogowy, budyń w proszku i cukier zmiksuj na gładką, jednolitą masę bez grudek.
- Rozłóż ser na cieście. Masę serową nakładaj łyżką w kilku kupkach na powierzchni ciasta, nie rozsmarowuj jej na siłę, bo sama rozleje się podczas pieczenia.
- Piecz do suchego patyczka. Piecz około 45 minut, aż wykałaczka wbita w czekoladową część (nie w ser) wyjdzie sucha, potem ostudź całkowicie w formie przed krojeniem.
Dlaczego pianka z białek jest kluczowa
Cały lekki charakter tego ciasta zależy od tego, jak dobrze ubijesz białka. Nawet odrobina żółtka albo tłuszczu w misce ogranicza tworzenie się piany, bo tłuszcz wypiera z powierzchni bąbelków powietrza białko, które ma je utrzymać, jak opisuje materiał edukacyjny Purdue Extension o piankach białkowych. Dlatego warto rozdzielać jajka nad osobną miską i przelewać żółtko dopiero, gdy jesteś pewna, że białko jest czyste.
Cukier dodawaj stopniowo, małymi partiami, a nie od razu całość. Zbyt szybkie wsypanie cukru do niedobitej piany spowalnia ubijanie i wydłuża czas, w którym bąbelki powietrza mogą się połączyć i uciekać.
Jaki ser wybrać do budyniowej warstwy
Najlepszy efekt daje tłusty lub półtłusty serek z wiaderka, czyli gładki, kremowy twaróg bez grudek, sprzedawany w Polsce w plastikowych pojemnikach. Zwykły twaróg w bloku też się sprawdzi, trzeba go wtedy przepuścić przez maszynkę albo zmiksować z odrobiną śmietany, żeby stracił ziarnistość.
Budyń śmietankowy w proszku dodajesz tu na surowo, bez gotowania. Podczas pieczenia skrobia z proszku wiąże wodę z sera, dzięki czemu warstwa wierzchnia tężeje i nie rozlewa się po całej powierzchni blachy.
Jeśli masz pod ręką tylko budyń waniliowy, zamiast śmietankowego, spokojnie go użyj. Różnica w smaku jest niewielka, a zagęszczające działanie proszku zostaje takie samo.
Najczęstszy błąd przy pieczeniu murzynka
Najwięcej problemów robi zbyt długie miksowanie ciasta czekoladowego po dodaniu mąki. Mąkę wmieszaną energicznie mikserem zamiast delikatnie szpatułką pozbawia ciasto powietrza, które wcześniej wprowadziły ubite białka, i gotowy murzynek wychodzi płaski oraz gumowaty.
Drugi częsty błąd to wyciąganie ciasta z piekarnika za wcześnie, bo wierzch z serem wygląda już ładnie zrumienony. Sama warstwa serowa rumieni się szybciej niż środek czekoladowej części, więc sprawdzaj suchość patyczkiem właśnie w czekoladowym spodzie, blisko krawędzi formy, a nie w serze.
Przechowywanie i mrożenie gotowego ciasta
Ponieważ warstwa wierzchnia zawiera surowy ser i jajka, murzynka trzymaj przykrytego w lodówce, a nie na blacie. Amerykańska agencja FSIS przypomina, że dania na bazie jajek i nabiału nie powinny stać dłużej niż dwie godziny w temperaturze pokojowej, bo wtedy wchodzą w zakres, w którym bakterie namnażają się najszybciej, jak opisuje poradnik FSIS o bezpiecznym przechowywaniu resztek. W ciepłe dni warto skrócić ten czas jeszcze bardziej.
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, ciasto zachowuje dobrą jakość przez 3-4 dni. Pokrojone w kostki murzynek bez warstwy serowej dobrze znosi też mrożenie do miesiąca, ale wersję z serem lepiej zjeść świeżą, bo po rozmrożeniu ser traci swoją gładką konsystencję.
Pomysły na podanie i dodatki
Klasycznie murzynka z serem podaje się bez niczego, bo warstwa serowo-budyniowa sama w sobie działa jak krem. Jeśli chcesz dodać coś ekstra, odrobina bitej śmietany albo garść malin na talerzu dobrze kontrastuje z czekoladowym spodem.
Na urodziny czy rodzinne spotkania kroję kostki trochę mniejsze niż na zwykły podwieczorek, bo ciasto jest dość sycące. Dzieciom zwykle najbardziej smakują kawałki z brzegu blachy, gdzie warstwa serowa jest najgrubsza.
Najczęściej zadawane pytania
- Jaki ser najlepiej sprawdzi się w murzynku budyniowym?
Najlepiej działa gładki serek twarogowy z wiaderka albo zmielony twaróg półtłusty, bez grudek. Zbyt wodnisty ser warto odsączyć na sitku przez kilka minut, inaczej warstwa serowa zrobi się zbyt płynna i cała spłynie na dno formy.
- Czy można zrobić murzynka bez budyniu w proszku?
Budyń śmietankowy w proszku działa tu jako zagęstnik i daje waniliowy aromat, więc trudno go zupełnie pominąć. Można go zastąpić podobną ilością mąki ziemniaczanej z odrobiną wanilii, ale efekt będzie mniej kremowy.
- Dlaczego warstwa serowa czasem opada na dno ciasta?
Zwykle winny jest zbyt wodnisty ser albo zbyt rzadkie ciasto czekoladowe, które nie utrzymuje ciężaru masy serowej. Pomaga odsączenie sera i rozkładanie go łyżką w niewielkich kupkach, a nie jedną grubą warstwą od razu.
- Czy murzynka da się przygotować dzień wcześniej?
Tak, a nawet lepiej, bo po całej nocy w chłodnym miejscu ser budyniowy stabilizuje się i łatwiej kroi się równe kostki. Przechowuj go przykryty w lodówce i wyjmij na 15-20 minut przed podaniem.
- Jak upiec murzynka bez laktozy?
Wystarczy zamienić ser twarogowy na jego odmianę bez laktozy, dziś dostępną w większości sklepów. Reszta składników ciasta jest bazowo bezmleczna, więc cała receptura pozostaje bez zmian poza tą jedną zamianą.
- Ile porcji wychodzi z jednej blachy i jak podawać?
Z blachy 24 na 28 centymetrów wychodzi około 16 kostek średniej wielkości. Murzynka podaje się na zimno lub w temperaturze pokojowej, najlepiej bez dodatków, bo warstwa serowa sama daje wystarczającą wilgotność i słodycz.
- Jak długo można przechowywać murzynka z serem?
Ze względu na ser i jajka w warstwie wierzchniej ciasto trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku i zjedz w ciągu 3-4 dni. Nie zostawiaj go dłużej niż na dwie godziny poza chłodnym miejscem, zwłaszcza w ciepłe dni.