Pin it
Makowiec w biszkopcie to świąteczna wersja klasycznego ciasta z makiem. Ciężka, korzenna masa makowa z jabłkami spotyka się tu z dwoma warstwami lekkiego biszkoptu i kremem na kwaśnej śmietanie, a wszystko przykrywa błyszcząca polewa czekoladowa.
Od zmiksowania pierwszych jajek do pierwszego kawałka mija sporo czasu. Samo pieczenie trzech blatów zajmuje około dwóch godzin, a potem ciasto musi jeszcze dobrze stężeć w lodówce, najlepiej przez całą noc. To przepis na spokojne popołudnie dzień lub dwa przed świętami, nie na ostatnią chwilę.
Jeśli znasz już klasyczny makowiec w rulonie, ten wariant docenisz za czystszy przekrój. Każdy kawałek pokazuje wyraźne pasy maku, kremu i biszkoptu, a mak nie rozlewa się przy krojeniu jak w zrolowanej wersji.
Co znajdziesz w cieście z makiem
Ten makowiec ma trzy elementy: pieczoną masę makowo-jabłkową, biszkopt i krem na śmietanie. Kupuj mak suchy, najważniejsze, żeby był świeży i ciemny, bez szarego, zbitego nalotu.
- Mak. Zmielony i namoczony w mleku, tworzy gęstą, orzechową bazę całej warstwy makowej.
- Mleko. W nim mak mięknie i oddaje swój smak, zanim trafi do ciasta.
- Jabłka. Starte na tarce, dodają wilgoci i lekkiej kwaskowości, która przełamuje słodycz maku.
- Kasza manna. Zagęszcza masę makową i daje jej zwartą, krojącą się strukturę po upieczeniu.
- Jajka. Łączą masę makową i spulchniają oba biszkopty, ubite na sztywno z białek.
- Masło. Baza kremu i polewy, odpowiada za aksamitną konsystencję.
- Cukier puder. Słodzi masę makową i krem bez ziarnistości cukru kryształu.
- Proszek do pieczenia. Pomaga ciężkiej masie makowej odpowiednio wyrosnąć w piekarniku.
- Mąka pszenna. Szkielet dwóch lekkich blatów biszkoptowych.
- Olej roślinny. Utrzymuje biszkopt wilgotny przez kilka dni po upieczeniu.
- Kwaśna śmietana 18%. Dodaje kremowi i polewie delikatną kwasowość i gładkość.
- Cukier wanilinowy. Przełamuje smak masła w kremie nutą wanilii.
- Kakao i żelatyna. Razem tworzą błyszczącą, dobrze się krojącą polewę na wierchu.
Jak złożyć warstwowy makowiec
- Sparz mak. Zalej zmielony mak gorącym mlekiem i gotuj na małym ogniu około 25-30 minut, mieszając co jakiś czas, aż mak zmięknie i wchłonie większość mleka. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Zrób i upiecz masę makową. Utrzyj masło z cukrem pudrem, dodawaj żółtka po jednym, a potem starte jabłka, kaszę manną, proszek do pieczenia i wystudzony mak. Białka ubij na sztywną pianę i delikatnie wmieszaj w masę. Przełóż do wyłożonej papierem formy i piecz w 180°C około 40-45 minut, do suchego patyczka.
- Upiecz dwa biszkopty. Białka ubij na sztywno, dodając stopniowo cukier, potem po jednym żółtku, następnie olej i na końcu przesianą mąkę z solą. Ciasto podziel na dwie części i piecz je jedna po drugiej w 180°C po 13-15 minut, do lekko złotego koloru.
- Przygotuj krem. Zmiękczone masło ubij z cukrem pudrem i cukrem wanilinowym na puszysty, jasny krem, a potem wmieszaj śmietanę, łyżka po łyżce, aż masa będzie gładka i lśniąca.
- Złóż warstwy. Na talerzu połóż pierwszy biszkopt, rozsmaruj połowę kremu, na niej ułóż wystudzoną masę makową, przykryj resztą kremu i zamknij drugim biszkoptem. Wstaw do lodówki na co najmniej 3-4 godziny, najlepiej na noc.
- Zrób polewę i udekoruj. Namocz żelatynę w łyżkach wody, a masło roztop z cukrem pudrem i kakao na małym ogniu. Zdejmij z ognia, wmieszaj żelatynę do rozpuszczenia, a potem śmietanę. Wylej ciepłą polewę na schłodzone ciasto i wróć do lodówki na 20-30 minut, aż stężeje.
Sekret puszystego biszkoptu bez zakalca
Biszkopt do tego ciasta ma być lekki, nie gumowy. Jajka powinny mieć temperaturę pokojową, bo wtedy białka szybciej się ubijają i trzymają więcej powietrza. Ubijaj białka na sztywną pianę najpierw, bez dodatku cukru, i dopiero wtedy sypuj cukier po łyżce, ubijając dalej.
Żółtka dodawaj jedno po drugim przy niskich obrotach miksera, żeby nie zabić piany. Mąkę wsyp na końcu i wmieszaj łopatką, nie mikserem, kilkoma szybkimi ruchami od dołu do góry. Zbyt długie mieszanie wypłaszcza ciasto i robi w nim zakalec.
Czego unikać przy surowym cieście
Zarówno masa makowa, jak i biszkopt zawierają surowe jajka przed pieczeniem, więc nie zlizuj łyżki ani nie próbuj ciasta prosto z miski. Surowe jajka mogą zawierać salmonellę, a dopiero temperatura pieczenia ją niszczy, jak przypomina poradnik uniwersytetu Florydy o bezpieczeństwie pieczenia.
Myj ręce i miski po kontakcie z surowym jajkiem, zanim dotkniesz czegoś innego w kuchni. Gdy oba blaty są dobrze upieczone, suche w środku i sprężyste, ciasto jest już całkowicie bezpieczne do jedzenia.
Co mak wnosi do diety
Mak to coś więcej niż czarne kropki na wierchu bułki. Według poradnika Illinois Extension ziarna maku są dobrym źródłem wapnia i żelaza, a jedna uncja zawiera około pięciu gramów białka i sześciu gramów błonnika.
To nie zmienia faktu, że ten konkretny makowiec jest bogatym, świątecznym ciastem z dużą ilością masła i cukru. Warto myśleć o nim jako o okazjonalnym deserze, a nie codziennej przekąsce.
Jak długo postoi w lodówce
Krem na maśle i śmietanie to nadzienie, które trzeba trzymać w chłodzie. Ciasta z kremowym lub budyniowym nadzieniem zachowują dobrą jakość w lodówce około trzech, czterech dni, podobnie jak podaje przewodnik Virginia Tech o przechowywaniu żywności.
Przechowuj makowiec w zamkniętym pojemniku albo pod folią, żeby biszkopt nie wysychał. Mrożenie całego złożonego ciasta nie jest dobrym pomysłem, bo krem po rozmrożeniu robi się wodnisty.
Zamienniki i warianty do wypróbowania
Jeśli nie masz w domu jabłek, możesz je pominąć, masa makowa wyjdzie wtedy odrobinę gęstsza i mniej wilgotna. Mąkę pszenną w biszkopcie da się zamienić na miks bezglutenowy w tej samej proporcji, choć blaty będą trochę bardziej kruche.
Żelatyna w polewie nie jest składnikiem wegetariańskim dla wszystkich, bo pochodzi z tkanek zwierzęcych. Zamiast niej możesz zrobić prostszy lukier z cukru pudru i odrobiny wody albo samą roztopioną czekoladę z masłem.
Jak podawać makowiec świątecznie
Krój makowiec nożem zanurzonym chwilę we wrzątku i osuszonym, warstwy wtedy nie rozmazują się na krawędziach. Podawaj go prosto z lodówki, bo krem jest wtedy zwarty i dobrze trzyma kształt.
Do kawałka pasuje mocna czarna kawa albo herbata z goździkami i pomarańczą, typowa dla świątecznego stołu. Na talerzu wystarczy sam kawałek ciasta, bez dodatkowych dekoracji, bo warstwy mówią same za siebie.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę kupić gotowy mak maczany, żeby skrócić pracę?
Tak, gotowy mak w słoiku w dużej mierze zastąpi domowe sparzanie, ale i tak połącz go z masłem, jajkami i jabłkami zgodnie z przepisem, bo sam mak z zalewy jest za słodki i za mokry na samodzielne nadzienie. Odciśnij nadmiar płynu, żeby masa makowa upiekła się, a nie rozlała w formie.
- Ile można przechowywać gotowy makowiec w biszkopcie?
Ciasto z kremem na śmietanie i maśle trzyma się w lodówce w zamkniętym pojemniku około trzech, czterech dni, podobnie jak inne wypieki z kremowym nadzieniem. Po tym czasie smak kremu się pogarsza, a przy jakimkolwiek obcym zapachu albo oznakach pleśni ciasto trzeba wyrzucić.
- Czy mogę upiec biszkopty i masę makową dzień wcześniej?
Tak, to wygodny sposób rozłożenia pracy. Upiecz wszystkie trzy blaty dzień wcześniej i przechowuj je owinięte folią w temperaturze pokojowej. Krem i złożenie ciasta zostaw na dzień, w którym chcesz je podać, bo świeży krem lepiej się rozsmarowuje.
- Czy mak trzeba koniecznie wcześniej sparzyć w mleku?
Tak, suchy, niesparzony mak jest twardy i gorzki, a mleko pomaga mu zmięknąć i oddać olejki smakowe. Gotowanie go z kaszą manną i jabłkami dodatkowo zagęszcza masę, więc po upieczeniu dobrze się kroi, a nie rozsypuje.
- Co zrobić, jeśli nie mam w domu żelatyny na polewę?
Polewę możesz zastąpić prostym lukrem z cukru pudru i odrobiny gorącej wody albo roztopioną czekoladą z łyżką masła, bez żelatyny. Będzie mniej elastyczna przy krojeniu, ale równie smaczna, a schłodzenie w lodówce i tak ją utrwali.
- Dlaczego moja masa makowa rozpada się przy krojeniu?
Zwykle oznacza to, że mak był za mokry przed pieczeniem albo ciasto nie postało wystarczająco długo w lodówce. Odciskaj mak dokładnie po sparzeniu i trzymaj złożone ciasto w chłodzie co najmniej trzy, cztery godziny, zanim je pokroisz.
- Czy da się zrobić wersję bez glutenu?
Pszenną mąkę w biszkopcie możesz zamienić na bezglutenową mieszankę do wypieków w tej samej proporcji, biszkopt wyjdzie trochę bardziej kruchy. Sama masa makowa z kaszą manną nie jest bezglutenowa, więc zamień też mankę na drobną kaszę kukurydzianą lub ryż, jeśli potrzebujesz pełnej wersji bezglutenowej.