Pin it
Koperty z marmoladą to kruche, maślane ciasteczka w kształcie zaklejonej koperty, a w środku kryją słodki "list" z gęstej konfitury. To mój pomysł na walentynkowy deser, który wygląda efektownie, a robi się z prostych składników z lodówki.
Ciasto jest drożdżowo-kruche, więc musi odpocząć około godziny, zanim zaczniecie wykrawać kopertki. Liczcie z tym czasem, cała droga od zarobienia ciasta do wyjęcia pierwszej blachy z piekarnika zajmuje około półtorej godziny.
Najlepiej smakują jeszcze ciepłe, lekko oprószone cukrem pudrem, do kawy albo jako mały prezent dla kogoś bliskiego.
Z czego powstają te słodkie kopertki
Ciasto jest kruche i lekkie dzięki połączeniu masła ze smalcem, a odrobina drożdży i śmietany dodaje mu delikatności. Do nadzienia wybierzcie gęstą, mało wodnistą konfiturę, bo rzadki dżem wycieknie podczas pieczenia.
- Mąka pszenna. Baza ciasta, przesiana daje gładszą, bardziej kruchą strukturę.
- Masło. Zimne i pokrojone w kostkę, wciera się z mąką na kruszonkę i odpowiada za kruchość.
- Smalec. Razem z masłem sprawia, że ciasto po upieczeniu jest delikatne i nie twardnieje następnego dnia.
- Śmietana 18%. Lekko zakwasza ciasto i ułatwia wyrabianie gładkiej, elastycznej masy.
- Drożdże instant. Dodają ciastu odrobinę puszystości, choć to wciąż ciasto kruche, nie drożdżowe.
- Jajko. Spaja składniki i daje ciastu ładny, złoty kolor po upieczeniu.
- Cukier puder. Słodzi ciasto i jest lżejszy niż cukier kryształ, więc nie zostawia grudek.
- Konfitura z płatków róży. Słodkie nadzienie, które po upieczeniu prześwituje przez szparki w cieście.
Jak złożyć i upiec koperty
- Aktywujcie drożdże. Śmietanę ogrzejcie do temperatury pokojowej, wymieszajcie z łyżką cukru pudru i drożdżami, odstawcie na 10 minut, aż zacznie lekko bąbelkować.
- Zagnieście ciasto. Przesianą mąkę wymieszajcie z masłem i smalcem, wcierając je palcami na kruszonkę. Dodajcie jajko, resztę cukru, szczyptę soli i rozczyn drożdżowy, połączcie łyżką, a potem wyrabiajcie na blacie, aż powstanie gładkie, elastyczne ciasto.
- Odstawcie ciasto do odpoczynku. Przykryte ściereczką lub folią ciasto odstawcie na około godzinę w temperaturze pokojowej, dzięki temu będzie się łatwiej wałkować i mniej kurczyć.
- Wałkujcie i wykrawajcie kwadraty. Na oprószonym mąką blacie rozwałkujcie ciasto na placek o grubości około 3 milimetrów i pokrójcie na kwadraty o boku 6-7 centymetrów.
- Nadziewajcie i zaklejajcie kopertki. Na środek każdego kwadratu nałóżcie czubatą łyżeczkę konfitury, złóżcie dwa przeciwległe rogi do środka, a potem dociśnijcie wszystkie brzegi, żeby dobrze się skleiły.
- Upieczcie i oprószcie cukrem. Ułożone na blasze z papierem kopertki piecie w 200°C (bez termoobiegu) przez 12-15 minut, do złotego koloru, a po lekkim przestudzeniu oprószcie cukrem pudrem.
Dlaczego smalec zmiękcza to ciasto
Smalec razem z zimnym masłem to sekret tego ciasta. Tłuszcz wcierany w mąkę na kruszonkę oddziela warstwy skrobi, dzięki czemu po upieczeniu ciasto jest kruche, a nie gumowe. Jeśli masło zdąży się ogrzać i zmięknąć, kruszonka zamieni się w maź, a ciasto będzie ciężkie i trudne do wałkowania.
Przed pracą wyjmijcie masło i smalec z lodówki tylko na krótką chwilę, żeby dało się je pokroić w kostkę, nie na dłużej. Jeśli w kuchni jest ciepło, między wałkowaniem a wykrawaniem warto odłożyć ciasto na kilka minut do lodówki.
Największy błąd przy zaklejaniu kopert
Najczęściej kopertki rozklejają się w piekarniku, bo brzegi zostały posklejane za słabo albo ciasto było rozwałkowane nierówno. Dociskajcie każdy brzeg palcami przez dłuższą chwilę, a nie tylko lekko stykajcie krawędzie.
Drugi częsty błąd to zbyt duża porcja konfitury. Czubata łyżeczka w środku kwadratu to naprawdę wystarczająco, więcej dżemu zacznie wyciekać przez szparki podczas pieczenia i może się przypalić na blasze.
Jeśli któraś kopertka mimo wszystko rozejdzie się w piekarniku, od razu po wyjęciu, gdy ciasto jest jeszcze ciepłe i miękkie, delikatnie dociśnijcie rozklejony brzeg łyżką.
Rola drożdży w tym kruchym cieście
To ciasto nie jest klasycznym ciastem drożdżowym, bo nie czekacie, aż podwoi objętość. Drożdże dodajecie głównie po to, żeby kopertki po upieczeniu były odrobinę lżejsze i bardziej chrupiące na zewnątrz, a nie ciężkie jak zwykłe ciasto kruche.
Dlatego śmietanę ogrzewajcie tylko do temperatury pokojowej, nigdy na gorąco. Specjaliści uniwersyteckiego serwisu rolniczego Iowa State University Extension podkreślają, że drożdże najlepiej pracują w letniej temperaturze, a zbyt gorący płyn je po prostu zabija, więc rozczyn nie wyrośnie.
Czym zastąpić smalec i różaną konfiturę
Nie macie smalcu albo wolicie wersję bez niego? Zastąpcie go taką samą ilością masła, ciasto będzie odrobinę mniej kruche, ale wciąż bardzo dobre, a przepis stanie się wegetariański.
Konfiturę z płatków róży znajdziecie w sklepach z produktami regionalnymi albo zrobicie samodzielnie wcześniej, ale równie dobrze zadziała gęsty dżem śliwkowy, malinowy albo z czarnej porzeczki, najważniejsze, żeby był gęsty i mało wodnisty.
Ciasto zawiera surowe jajko i surową mąkę, więc nie próbujcie go przed upieczeniem. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina, że surowa mąka i surowe jajka mogą zawierać bakterie chorobotwórcze, dlatego warto też umyć ręce i naczynia po pracy z surowym jajkiem.
Przechowywanie i podawanie na Walentynki
Upieczone kopertki trzymajcie w zamkniętym pudełku w temperaturze pokojowej, najlepiej zjedzcie je w ciągu 2-3 dni, póki ciasto jest jeszcze delikatne. Nie wstawiajcie ich do lodówki, od chłodu kruche ciasto szybciej twardnieje.
Na stół podajcie je jeszcze ciepłe albo w temperaturze pokojowej, lekko oprószone cukrem pudrem, razem z filiżanką herbaty albo kawy. To ładny, niewielki deser do podania we dwoje, bez konieczności krojenia większego ciasta.
Najczęściej zadawane pytania
- Czym zastąpić konfiturę z płatków róży?
Każda gęsta, mało wodnista konfitura zadziała tak samo dobrze, najlepiej śliwkowa, malinowa albo z czarnej porzeczki. Unikajcie rzadkich dżemów i galaretek, bo podczas pieczenia wyciekną przez szparki w cieście.
- Czy ciasto trzeba odstawić na godzinę?
Tak, godzina odpoczynku jest ważna, bo ciasto robi się bardziej elastyczne i łatwiej się wałkuje bez kurczenia. Możecie je odstawić krócej w cieplejszej kuchni, ale krótszy odpoczynek utrudni wałkowanie na równy placek.
- Jak długo można przechowywać upieczone kopertki?
W zamkniętym pudełku w temperaturze pokojowej zachowują dobrą jakość przez 2-3 dni. Po tym czasie ciasto traci kruchość, więc najlepiej zjeść je świeże, w dniu pieczenia lub dzień później.
- Dlaczego moje kopertki rozkleiły się w piekarniku?
Najczęściej brzegi zostały dociśnięte za słabo albo w cieście było za mało wilgoci, żeby się skleiło. Dociskajcie każdą krawędź palcami przez dłuższą chwilę, a jeśli ciasto jest bardzo suche, zwilżcie brzegi odrobiną wody przed złożeniem.
- Czy mogę zrobić wersję bez smalcu?
Tak, zastąpcie smalec taką samą ilością masła. Ciasto wyjdzie odrobinę mniej kruche, ale nadal smaczne, a przepis stanie się wegetariański.
- Czy ciasto na kopertki można zamrozić?
Surowe, uformowane ciasto możecie zamrozić na płasko na kilka tygodni, a potem piec bez rozmrażania, dodając 2-3 minuty do czasu pieczenia. Upieczone kopertki też znoszą zamrażanie, choć po rozmrożeniu najlepiej je lekko podgrzać.
- Czym jeszcze nadziewać te kruche kopertki?
Oprócz konfitury z róży dobrze sprawdza się nadzienie z kawałków czekolady, pasty makowej albo gęstego budyniu waniliowego. Pamiętajcie tylko, żeby nadzienie było gęste i nie zawierało dużo wody.