Pin it
Makowiec kojarzy się ze świętami i godzinami pracy z drożdżowym ciastem, które trzeba wyrabiać i czekać, aż wyrośnie. Ten przepis idzie na skróty, bez utraty smaku. To zwykły, szybki keks na proszku do pieczenia, z makiem wmieszanym prosto w ciasto i warstwą nutelli w środku.
Dobry na popołudniową kawę, na świąteczny stół i na dni, kiedy chcesz upiec coś domowego bez planowania z wyprzedzeniem. Praca przy blacie zajmuje około dwudziestu minut, a resztę robi piekarnik.
Co znajdziesz w cieście makowym
Ten keks nie wymaga drożdżowego ciasta ani długiego wyrastania. Postaw na świeże jajka, dobrze zmielony mak i prawdziwą nutellę, a resztę zrobi piekarnik.
- Jajka. Spulchniają ciasto i dają mu zwartą, ale miękką strukturę.
- Cukier. Słodzi i pomaga jajkom utrzymać pulchną pianę po ubiciu.
- Olej roślinny. Utrzymuje wilgotność środka na kilka dni, lepiej niż masło.
- Mleko. Rozrzedza ciasto i ułatwia równe wylanie do formy.
- Ekstrakt z wanilii. Podkreśla smak maku bez dodawania obcego aromatu.
- Mąka pszenna. Daje ciastu strukturę i trzyma mak w jednej masie.
- Mąka ziemniaczana. Odpowiada za lekkość i delikatny, wilgotny miąższ.
- Mak mielony. Główny bohater przepisu, nadaje smak i ciemne kropki w przekroju.
- Proszek do pieczenia. Spulchnia ciasto bez potrzeby wyrastania na drożdżach.
- Sól. Wzmacnia smak maku i cukru, nawet w małej ilości.
- Skórka z cytryny. Dodaje świeżości, która równoważy słodycz nutelli.
- Nutella. Tworzy wilgotną, czekoladowo-orzechową warstwę w środku keksu.
Sposób przygotowania keksu z makiem
- Przygotuj formę i piekarnik. Nagrzej piekarnik do 180°C z grzaniem góra-dół. Keksówkę o wymiarach około 25x10 cm wyłóż papierem do pieczenia.
- Ubij jajka z cukrem. W dużej misce ubijaj jajka z cukrem mikserem 3-4 minuty, aż masa zbieleje i zwiększy objętość dwukrotnie.
- Dodaj mokre składniki. Wlej olej, mleko i ekstrakt z wanilii, miksując na niskich obrotach tylko do połączenia.
- Wmieszaj suche składniki z makiem. W osobnej misce połącz mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną, proszek do pieczenia, sól i mak. Przesyp do masy jajecznej i wymieszaj łyżką tylko do zwilżenia, bez długiego miksowania.
- Przelej ciasto do formy. Wyrównaj wierch łyżką, żeby ciasto piekło się równo.
- Upiecz keks. Piecz 45-55 minut, aż wykałaczka wbita w środek wyjdzie sucha. Jeśli wierch zbyt szybko się przypieka, przykryj go folią aluminiową.
- Ostudź całkowicie. Zostaw keks w formie na 10-15 minut, potem przełóż na ruszt i ostudź co najmniej godzinę, zanim zaczniesz kroić.
- Przełóż nutellą i podaj. Wystudzony keks przekrój wzdłuż na pół, dolną połowę smaruj nutellą, przykryj górną częścią i oprósz cukrem pudrem.
Mak mielony czy mak cały
Klasyczny, drożdżowy makowiec wymaga sparzenia maku gorącym mlekiem i długiego mielenia, zanim trafi do ciasta. Ten szybki keks pomija ten krok, bo mak wsypujesz prosto do suchych składników. Jeśli masz tylko całe ziarna, zmiel je w młynku do kawy na krótkie pulsy, aż powstanie sypki, ciemny proszek bez grudek. Mak ma dużo oleju, więc po otwarciu najlepiej trzymać go w lodówce w zamkniętym pojemniku i zużyć w rozsądnym czasie, żeby nie zgorzkniał.
Sekret na wilgotny środek ciasta
Największy błąd przy tym cieście to zbyt długie miksowanie po dodaniu mąki i maku. Gluten się rozwija, a keks wychodzi gumowaty i ciężki zamiast puszysty. Wymieszaj suche składniki z mokrymi tylko do połączenia, najlepiej łyżką, nawet jeśli zostanie kilka grudek. Podobną zasadę dla ciast szybkich, bez drożdży, opisuje poradnik Utah State University Extension, który radzi mieszać tylko do zwilżenia suchych składników. Drugi sekret to olej roślinny zamiast masła. Olej zostaje płynny nawet w chłodnej kuchni, dlatego środek keksu długo nie wysycha.
Kiedy keks jest naprawdę gotowy
Pieczenie w keksówce bywa zdradliwe, bo wierch robi się brązowy, a środek wciąż jest surowy. Po 45 minutach wbij w środek drewnianą wykałaczkę. Jeśli wychodzi czysta albo z kilkoma suchymi okruszkami, keks jest gotowy. Jeśli jest mokra, dopiecz jeszcze 5-10 minut, przykrywając wierch folią. Po wyjęciu zostaw keks w formie na 10-15 minut, potem przełóż na ruszt i ostudź całkowicie, najlepiej przez co najmniej godzinę. Krojenie ciepłego ciasta kończy się pogniecionym, kruszącym się plastrem.
Przechowywanie i mrożenie keksa
Nutella w środku jest stabilna w temperaturze pokojowej, ale keks z jajkami i mlekiem w cieście lepiej trzymać przykryty, żeby nie wysychał. Zgodnie z ogólnymi wytycznymi dotyczącymi przechowywania ciast z nadzieniem od Virginia Cooperative Extension, ciasta z kremowym lub czekoladowym nadzieniem najlepiej zjeść w ciągu 3-4 dni od upieczenia, przechowywane pod przykryciem w temperaturze pokojowej lub w lodówce. Na mrożenie zapakuj keks bez nutelli, w ścisłej folii, na maksymalnie 1-2 miesiące, a przełóż go nadzieniem już po rozmrożeniu.
Zamienniki, które naprawdę działają
Zamiast nutelli możesz użyć dowolnego kremu czekoladowo-orzechowego, w tym wersji bez mleka, jeśli potrzebujesz keksu bez laktozy. Masło orzechowe z odrobiną kakao daje ciekawszy, mniej słodki wariant. Jeśli nie lubisz wyraźnego smaku cytryny, pomiń skórkę i dodaj szczyptę kardamonu lub cynamonu, które dobrze komponują się z makiem. Keks upieczesz też w dwóch mniejszych formach, wtedy skróć pieczenie o około 10-15 minut i sprawdzaj wykałaczką wcześniej.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć całych ziaren maku zamiast mielonego?
Najlepiej sprawdza się mak już zmielony, bo równo rozprowadza się w cieście i nie chrzęści pod zębami. Jeśli masz tylko całe ziarna, zmiel je w młynku do kawy lub w blenderze na krótkie pulsy, aż powstanie sypki, ciemny proszek bez grudek.
- Jak długo można przechowywać ten keks z nutellą?
Przykryty, w temperaturze pokojowej, keks z taką nadzieniem najlepiej zjeść w ciągu 3-4 dni, zgodnie z ogólnymi wytycznymi dotyczącymi ciast z nadzieniem od Virginia Cooperative Extension. W chłodniejszym pomieszczeniu lub w lodówce posłuży nawet tydzień, choć wtedy robi się trochę bardziej ścisły.
- Czy mogę zamrozić makowiec z nutellą?
Tak, ale najlepiej zamroź go bez nadzienia. Upieczony i całkowicie wystudzony keks zawiń ściśle w folię i mróż do 1-2 miesięcy, a nutellę rozsmaruj już po rozmrożeniu, żeby zachowała swoją konsystencję.
- Co zrobić, jeśli środek ciasta wychodzi surowy?
Zwykle oznacza to, że forma była zbyt wysoko wypełniona albo piekarnik grzał nierówno. Przykryj wierch folią aluminiową po 30 minutach pieczenia i dopiecz jeszcze 10-15 minut, sprawdzając wykałaczką aż wyjdzie czysta.
- Czy mogę zastąpić olej masłem?
Tak, roztopione i przestudzone masło w tej samej ilości da nieco bardziej maślany smak, choć keks będzie odrobinę mniej wilgotny niż na oleju. Olej roślinny zostaje płynny po ostudzeniu, dlatego lepiej utrzymuje miękkość przez kilka dni.
- Czy to ciasto można upiec bez laktozy?
Zamień mleko na wersję bez laktozy lub roślinną w tej samej ilości, a nutellę na analogiczny krem czekoladowo-orzechowy bez mleka. Resztę receptury możesz zostawić bez zmian.