Pin it
Tradycyjny makowiec drożdżowy jest piękny, ale wymaga czasu, który nie zawsze mamy przed świętami albo niedzielnym obiadem u rodziny. Ten szybki wariant korzysta z gotowego ciasta francuskiego i masy makowej z puszki, więc od wyjęcia składników z lodówki do włożenia blachy do piekarnika mija piętnaście minut.
Smak zostaje ten sam, który kojarzy się ze świętami: maślane, chrupiące ciasto i gęsta, lekko słodka masa makowa w środku. To dobra opcja, kiedy chcesz mieć makowiec na stole, a nie planujesz całego dnia w kuchni.
Z czego powstaje ten makowiec
Lista składników jest krótka, bo większość pracy już wykonał producent gotowego ciasta i masy makowej. Zwróć uwagę tylko na to, żeby mak był gęsty, a nie wodnisty, bo to on decyduje o smaku całego wypieku.
- Ciasto francuskie. Gotowe, mrożone lub chłodzone, daje chrupiącą, warstwową skórkę bez wyrastania.
- Masa makowa. Gęsta, słodka masa z puszki albo wiaderka jest sercem makowca.
- Rodzynki. Dodają owocowej słodyczy i przełamują gęstość maku.
- Kandyzowana skórka pomarańczowa. Wnosi lekko cytrusową, świąteczną nutę.
- Żółtko. Posmarowana nim rolada piecze się na błyszczący, złoty kolor.
- Mleko. Rozprowadza żółtko, żeby smarowanie było równe.
- Cukier puder. Rozprowadzony z sokiem z cytryny tworzy prosty lukier.
- Płatki migdałów. Dają chrupiącą dekorację na wierchu rolady.
Jak zwinąć i upiec roladę
- Rozgrzej piekarnik. Nastaw go na 200°C (180°C z termoobiegiem) i wyłóż blachę papierem do pieczenia.
- Rozłóż ciasto francuskie. Rozwiń lekko rozmrożone ciasto na blacie, podsypując odrobiną mąki, jeśli się klei.
- Przygotuj masę makową. Wymieszaj mak z rodzynkami i skórką pomarańczową w misce, żeby dodatki rozłożyły się równo.
- Rozsmaruj mak na cieście. Nałóż masę na całej powierzchni, zostawiając wolny pas około 2 cm wzdłuż jednego dłuższego boku.
- Zwiń roladę. Zwijaj ciasto od strony pokrytej masą, dociśnij złączenie i zawiń oba końce do środka, żeby mak nie wypłynął podczas pieczenia.
- Posmaruj żółtkiem i ponacinaj. Roztrzepane żółtko z mlekiem rozprowadź po całej roladzie, a wierch delikatnie ponakłuwaj widelcem albo ponacinaj ukośnie, żeby para mogła uciekać.
- Upiecz do złotego koloru. Piecz 30-35 minut, aż wierch będzie błyszczący i złotobrązowy, a boki jędrne.
- Ostudź i polukruj. Zostaw makowiec na blasze do całkowitego wystudzenia, polej lukrem z cukru pudru i soku z cytryny, posyp migdałami.
Dlaczego rolada się nie rozklei
Największy problem przy tej wersji makowca to mak, który wypływa na blachę podczas pieczenia. Rozwiązanie jest proste: zostaw czysty pas ciasta na jednym brzegu i dociśnij złączenie palcami, a nie tylko dłonią z góry. Oba końce rolady zawiń do środka jak przy roladzie z biszkoptu, zamiast zostawiać je otwarte.
Warstwa roztrzepanego żółtka piecze się w piekarniku w całości, więc nie ma w niej ryzyka surowego jajka, zgodnie z zasadami bezpiecznej obróbki jaj opisanymi przez amerykańską agencję FSIS. Nacięcia na wierchu nie są tylko dekoracją, bez nich para z gorącej masy makowej czasem rozsadza ciasto w najsłabszym miejscu.
Mak z puszki czy zrobiony samodzielnie
Gotowa masa makowa jest tu sensem całej szybkiej wersji, bo ucieranie maku zajmuje zwykle dłużej niż samo pieczenie. Jeśli wolisz własny mak, wybierz gęstszą wersję przepisu i odparuj go na patelni, zanim nałożysz na ciasto, inaczej rolada zrobi się rozmokła w środku.
Dobrze sprawdzają się dodatki, które nie mają dużo wody: drobno posiekane suszone figi albo daktyle zamiast części rodzynek, kawałek startej gorzkiej czekolady albo odrobina startej skórki z cytryny obok pomarańczowej. Orzechy włoskie lub migdały zmielone razem z makiem dają ciekawszą, bardziej teksturalną masę.
Ile maku jeszcze jest bezpieczne
Mak sam w sobie zawiera bardzo mało alkaloidów, ale na powierzchni ziarenek mogą zostać ich niewielkie ilości z procesu zbioru i czyszczenia. Amerykańska FDA nie odradza jedzenia produktów z makiem w zwykłych porcjach, bo takie ilości są dla większości ludzi bez znaczenia. Ostrzega jednak wyraźnie przed przygotowywaniem naparów z dużej ilości surowego maku, bo to naprawdę zupełnie inna, znacznie większa dawka niż kawałek ciasta.
Badania zebrane w przeglądzie dotyczącym maku po obróbce termicznej pokazują, że samo pieczenie niewiele zmienia poziom tych alkaloidów, dlatego porcja makowca zawsze ma w sobie tyle, ile miał użyty mak. Osoby, które wiedzą, że czeka je badanie moczu, albo kobiety w ciąży, mogą po prostu jeść mniejsze porcje, bez potrzeby całkowitego rezygnowania z makowca.
Przechowywanie i odgrzewanie makowca
Upieczony makowiec trzymaj przykryty w temperaturze pokojowej, jeśli zjecie go w ciągu dwóch dni, a na dłużej przełóż go do lodówki w zamkniętym pojemniku. Chłodzenie trochę przytępia chrupkość ciasta francuskiego, ale kilka minut w piekarniku nastawionym na 160°C ją przywraca.
Jeśli planujesz piec z wyprzedzeniem, lepiej zamrozić surową, zwiniętą roladę niż gotowy wypiek. Ciasto francuskie najlepiej zachowuje strukturę, kiedy trafia do piekarnika od razu po rozmrożeniu, a nie po dwukrotnym pieczeniu.
Z czym podawać świąteczny makowiec
Makowiec dobrze komponuje się z mocną czarną herbatą albo kawą z mlekiem, które równoważą słodycz masy makowej. Na świątecznym stole kroi się go w grubsze, ukośne plastry, żeby spiralny przekrój z makiem był dobrze widoczny.
Jeśli lukier wydaje się zbyt słodki w połączeniu z innymi ciastami na stole, wystarczy oprószyć roladę samym cukrem pudrem. Plaster można też podać z łyżką gęstej śmietany albo z odrobiną konfitury z pomarańczy po boku talerza.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić makowiec bez gotowej masy makowej z puszki?
Tak. Ugotuj 300 g suchego maku w mleku do miękkości, zmiel dwa razy w maszynce lub zmiksuj, a potem dopraw cukrem, miodem i odrobiną masła według własnego smaku. Taka masa jest zwykle luźniejsza od gotowej, więc odparuj ją chwilę na patelni, żeby nie rozmoczyła ciasta.
- Jak długo można przechowywać upieczony makowiec?
W zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej zachowuje świeżość przez dwa dni, a w lodówce do czterech dni. Przed podaniem warto go lekko podgrzać w piekarniku, żeby ciasto francuskie znów zrobiło się chrupiące.
- Czy makowiec można przygotować wcześniej i zamrozić?
Zwiniętą, nieupieczoną roladę możesz zamrozić na płasko owiniętą folią, a piec prosto z zamrażarki, dodając kilka minut do czasu pieczenia. Upieczony i całkowicie wystudzony makowiec bez lukru też znosi zamrażanie do miesiąca.
- Czy jedzenie maku może wpłynąć na wynik testu na obecność narkotyków?
Na powierzchni ziarenek maku czasem zostają śladowe ilości alkaloidów opium, takich jak morfina i kodeina, z procesu zbioru i czyszczenia. Jedna porcja makowca to bardzo mała dawka, ale amerykańska FDA potwierdza, że produkty z makiem bywają powodem słabo pozytywnych wyników testów na opiaty, więc jeśli wiesz, że czeka cię badanie, warto o tym wspomnieć.
- Czy ciasto francuskie trzeba wcześniej całkowicie rozmrozić?
Wystarczy, że będzie elastyczne i nie będzie się łamało przy rozwijaniu, czyli zwykle 20-30 minut w temperaturze pokojowej. Zupełnie miękkie i ciepłe ciasto trudniej zwinąć, bo masa makowa zaczyna z niego wypływać.
- Czy jest wersja makowca bez laktozy albo wegańska?
Wybierz ciasto francuskie na bazie margaryny, które jest bezmleczne, a żółtko zastąp roztrzepanym mlekiem roślinnym z łyżką syropu klonowego dla koloru. Sama masa makowa z puszki jest zwykle bezmleczna, ale warto sprawdzić skład na etykiecie.
- Co zrobić, gdy masa makowa wycieka podczas pieczenia?
Najczęściej winne są zbyt słabo zawinięte końcówki rolady albo zbyt duża ilość masy. Następnym razem zostaw więcej wolnego brzegu do zaklejenia i dociśnij końce rolady palcami, a nadmiar masy odłóż do jogurtu albo owsianki.