Pin it
Rabarbar i twaróg to duet, który w polskiej kuchni sprawdza się od pokoleń. To ciasto łączy chrupiącą kruchą podstawę, orzeźwiającą warstwę rabarbarową i gładką masę serową. Każda warstwa stężeje osobno, więc przekrój wychodzi czysty i równy.
Robię je, kiedy rabarbar jest w sezonie i mam chwilę na przygotowanie z wyprzedzeniem. Większość pracy to czekanie w lodówce, a nie stanie przy kuchence.
Świetnie sprawdza się na popołudniowe kawy, rodzinne spotkania i letnie przyjęcia, kiedy chce się podać coś chłodnego i niebanalnego.
Co trafia do trzech warstw ciasta
Każda warstwa ma swoją rolę, więc warto sięgnąć po dobre składniki, zwłaszcza świeży rabarbar i tłusty twaróg sernikowy. Reszta to typowe składniki z polskiej spiżarni, które najpewniej już masz w domu.
- Mąka pszenna. Tworzy chrupką, zwartą podstawę, która utrzyma ciężar dwóch chłodnych warstw.
- Masło. Nadaje spodowi maślany smak i kruchą strukturę, musi być dobrze schłodzone.
- Żółtko. Spaja ciasto i dodaje mu delikatnego koloru.
- Rabarbar. Główny akcent smakowy, jego kwaskowatość równoważy słodycz masy serowej.
- Żelatyna. Stabilizuje warstwę rabarbarową, dzięki niej ciasto kroi się czysto.
- Twaróg sernikowy. Baza kremowej masy, wybierz tłusty i dobrze zmielony, bez grudek.
- Budyń waniliowy. Zagęszcza masę serową i dodaje jej waniliowego aromatu.
- Śmietana. Rozjaśnia masę serową i czyni ją lżejszą w konsystencji.
- Cukier puder. Słodzi masę serową równomiernie, bez grudek cukru.
Jak ułożyć i schłodzić warstwy
- Zagnieć spód. Połącz mąkę, cukier, proszek do pieczenia i szczypkę soli w misce. Wetrzyj schłodzone masło i żółtko, aż powstanie zwarta kruszonka, i wgnieć ją równo w formę 20 na 30 cm wyłożoną papierem do pieczenia.
- Upiecz kruchy spód. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez 18-20 minut, do lekkiego złocenia. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Przygotuj rabarbar. Obrany i pokrojony w kostkę rabarbar gotuj z cukrem i wodą 8-10 minut, aż zmięknie. Namocz żelatynę w chłodnej wodzie i rozpuść ją w gorącej masie.
- Wylej warstwę rabarbarową. Przelej masę na wystudzony spód i wyrównaj. Wstaw do lodówki na około półtorej godziny, aż całkowicie stężeje.
- Zmiksuj masę serową. Utrzyj twaróg z cukrem pudrem i ekstraktem wanilii. Dodaj przestudzony budyń i śmietanę, i miksuj do gładkości bez grudek.
- Wykończ i schłodź ciasto. Wylej masę serową na stężały rabarbar i wygładź powierzchnię. Chłodź minimum 4 godziny, najlepiej całą noc, przed krojeniem.
Dlaczego warstwy muszą dobrze stężeć
Ciasto składa się z trzech warstw, które stężeją w różnym tempie. To powód, dla którego warto trzymać się podanych czasów. Warstwa rabarbarowa z żelatyną potrzebuje około półtorej godziny w lodówce, zanim przyjmie na siebie kolejną, ciężką masę serową.
Jeśli wylejesz masę serową na jeszcze płynny rabarbar, warstwy się wymieszają i przekrój wyjdzie mętny. Druga warstwa, serowa, potrzebuje jeszcze więcej czasu, bo musi stężeć na tyle, by ciasto trzymało kształt podczas krojenia. Cztery godziny to minimum, a całonocne chłodzenie daje najbardziej równy przekrój.
Bezpieczne przygotowanie świeżego rabarbara
Do tego ciasta używamy wyłącznie mięsistych ogonków rabarbara, nigdy liści. Liście rabarbara zawierają dużo szczawianów i są toksyczne, trzeba je odciąć i wyrzucić zanim zaczniesz krojenie, jak przypomina poradnik Uniwersytetu Illinois.
Same ogonki obierz tylko z twardych, zdrewniałych włókien przy nasadzie. Wybieraj sztywne, chrupkie ogonki o intensywnym kolorze, a miękkie i zwiotczałe odłóż. Przed krojeniem dokładnie umyj rabarbar pod bieżącą wodą i osusz.
Sprytne zamienniki w tym przepisie
Jeśli wolisz wersję bez żelatyny zwierzęcej, zamień ją na agar-agar w tej samej proporcji wagowej. Pamiętaj, że agar trzeba najpierw zagotować, a nie tylko namoczyć. Budyń waniliowy możesz zastąpić gotowym puddingiem śmietankowym.
Twaróg sernikowy zastąp zwykłym twarogiem półtłustym przepuszczonym dwa razy przez maszynkę do mięsa lub zmiksowanym blenderem na gładką masę. Śmietanę 18% możesz zastąpić gęstym jogurtem greckim, ciasto wyjdzie wtedy odczuwalnie bardziej kwaskowe, ale równie kremowe.
Przechowywanie ciasta z serem i rabarbarem
To ciasto zawiera twaróg, śmietanę i budyń na mleku, więc traktuj je jak każdy inny deser na bazie nabiału. Po wylaniu warstw trzymaj ciasto w lodówce przez cały czas stężania. Po pokrojeniu przechowuj je pod przykryciem maksymalnie 3 dni.
Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina, że produkty na bazie nabiału i jajek trzeba schłodzić w ciągu dwóch godzin od przygotowania. Nie zostawiaj więc ciasta na blacie na dłużej, zwłaszcza w ciepły dzień. Ciasta złożonego ze wszystkich warstw nie zamrażaj, bo rabarbarowa warstwa po rozmrożeniu robi się wodnista.
Najczęstszy błąd przy masie serowej
Najczęstszym problemem jest grudkowata masa serowa, która psuje gładki przekrój. Najpewniejszy sposób to przepuszczenie twarogu przez sitko albo zmiksowanie go osobno, zanim dodasz resztę składników. Miksuj krótko i na niskich obrotach, bo napowietrzona na siłę masa serowa może po schłodzeniu pękać na powierzchni.
Drugi częsty błąd to zbyt ciepły budyń dodany do twarogu, który rozpuszcza masę i wydłuża czas stężania nawet o kilka godzin. Zawsze czekaj, aż budyń będzie tylko letni, zanim go połączysz z resztą.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć mrożonego rabarbara?
Tak, mrożony rabarbar działa dobrze i nie trzeba go wcześniej rozmrażać. Wydłuż czas gotowania o 2-3 minuty, bo puszcza więcej wody, i osącz go na sitku przed dodaniem do syropu.
- Czy da się zrobić to ciasto bez żelatyny zwierzęcej?
Tak, zamień żelatynę na agar-agar w tej samej ilości wagowej. Agar musi się zagotować, a nie tylko rozpuścić w ciepłej wodzie, wtedy warstwa będzie odpowiednia również dla wegetarian.
- Jak długo ciasto wytrzyma w lodówce?
Pokrojone i przykryte ciasto zachowuje dobrą jakość do 3 dni w lodówce, bo zawiera nabiał i jajka. Trzymaj je stale schłodzone i nie zostawiaj na blacie dłużej niż dwie godziny.
- Czy liście rabarbara są jadalne?
Nie, liście rabarbara są toksyczne i nigdy nie powinny trafiać do potrawy. Do użycia nadają się tylko ogonki, więc zawsze odcinaj i wyrzucaj liście przed krojeniem.
- Jak równo pokroić to ciasto?
Krój dobrze schłodzone ciasto ostrym nożem zanurzonym w ciepłej wodzie i osuszonym przed każdym cięciem. Dzięki temu warstwy się nie rozmazują, a kawałki wychodzą równe.
- Czy można zamrozić gotowe ciasto?
Nie polecam zamrażania ciasta po złożeniu wszystkich warstw, bo rabarbarowa warstwa z żelatyną robi się wodnista po rozmrożeniu. Możesz zamrozić sam upieczony i wystudzony spód owinięty folią na około miesiąc.
- Jaki twaróg wybrać do masy serowej?
Najlepszy jest tłusty twaróg sernikowy, już drobno zmielony, bo daje gładką masę bez ubijania. Zwykły twaróg półtłusty też się sprawdzi, przepuść go wtedy dwa razy przez maszynkę albo zblenduj.